هر سال با فرارسیدن روزهای پایانی ماه صفر و آغاز ماه ربیعالاول، در فضای مجازی و کوچه و خیابان شاهد رواج یک باور عجیب هستیم؛ عدهای در دل شب راه میافتند، درِ مساجد را میکوبند و خادمانی را که پس از یک روز کار طاقتفرسا به خواب رفتهاند، از خواب بیدار میکنند تا خبر پایان ماه صفر را بدهند. تصور این افراد این است که با این اقدام، سهمی از بهشت را برای خود تضمین کردهاند.
اما این رفتار نهتنها هیچ پایه شرعی ندارد، بلکه گاه به آزار دیگران و ایجاد مزاحمت میانجامد؛ کاری که با سیره پیامبر اکرم (ص) و معارف اصیل اسلامی در تناقض آشکار است.
ریشه یک باور بیاساس
بررسیها نشان میدهد این رسم خرافی از یک جمله تقطیعشده و فاقد اعتبار عمومی ریشه گرفته است که میگوید: «هر کس خروج از ماه صفر را به من اطلاع دهد، اهل بهشت است.» این جمله در اصل اشارهای اختصاصی به شأن و جایگاه جناب ابوذر غفاری در زمان پیامبر اکرم (ص) بوده و هرگز معنایی عام و فراگیر نداشته است؛ اما به مرور زمان به ابزاری برای ترویج خرافات و رفتارهای آزاردهنده تبدیل شده است.
متأسفانه رواج این قبیل باورها سبب میشود برخی افراد بهجای پرداختن به اعمال صالح و سازنده، وقت خود را صرف کارهایی کنند که با حقالناس و رنجاندن دیگران همراه است. انسان آگاه به معارف دین به خوبی میداند که بهشت، پاداش کوبیدن درِ مسجد و بیدار کردن خادم خسته نیست.
شرط واقعی ورود به بهشت
در مکتب اسلام، نخستین شرط ورود به حریم بهشت، سلامت عقیده و قلب است. پیامبر اکرم (ص) در بیانی روشن به جناب ابوذر غفاری بشارت دادند که هر کس از امت ایشان در حالی از دنیا برود که هیچچیز را شریک خداوند قرار نداده باشد، وارد بهشت میشود و آتش جهنم را نخواهد دید.
اما این توحید، یک شرط عملی و اساسی نیز دارد و آن گره خوردن قلب به محبت اولیای خداست. امیرالمؤمنین علی (ع) در پاسخ به کسی که درباره اعمال بهشتی و جهنمی پرسیده بود، فرمودند: «آیا به تو خبر ندهم از حسنهای که هرکس آن را بیاورد وارد بهشت میشود و گناهی که هرکس آن را بیاورد با صورت در آتش میافتد؟ حسنه، دوستداشتن ما اهلبیت است و گناه، کینه و دشمنی با ماست.» کسی که چنین محبتی در سینه دارد، رفتار و سبک زندگیاش نیز رنگ و بوی اهلبیت میگیرد و بهشت را در عملکرد روزمره خود جستوجو میکند.
سه اقدام مستند بهجای خرافات
اگر میخواهیم در این روزها ارادت خود را به پیامبر مهربانیها نشان دهیم، بهجای کوبیدن درِ مساجد و آزار دیگران، بهتر است سه اقدام قطعی و مستند را که پیامبر (ص) بهعنوان شاخههای درخت طوبی معرفی فرمودهاند، در زندگی خود پیاده کنیم:
- صلح و آشتی میان مردم: پیامبر اکرم (ص) در حدیثی طولانی (بحارالانوار، جلد ۸، صفحه ۱۶۶) فرمودهاند هر کس میان زن و شوهر، پدر و فرزند، خویشاوندان، همسایگان یا حتی دو فرد غریبه صلح و آشتی برقرار کند، به شاخهای از درخت طوبی آویخته میشود که او را به بهشت میکشاند. اگر در فامیل یا محل کار دو نفر با هم قهرند، همین امروز برای آشتیدادن آنها پیشقدم شوید.
- گشایش در کار نیازمندان: در همان روایت بحارالانوار تأکید شده که کسی بدهی فردی تنگدست را ببخشد یا طلب قدیمیاش را که از آن ناامید شده، به او حلال کند، راه بهشت را پیموده است. همچنین در تفسیر نورالثقلین (جلد ۵، صفحه ۵۸۳) آمده که هرکس گرسنهای را در روزگار قحطی و سختی سیر کند، خداوند او را از دری از درهای بهشت وارد میکند که جز افراد شبیه به او کسی از آن وارد نمیشود.
- حفظ آبروی مؤمنان: پیامبر (ص) فرمودهاند کسی که جلوی فردی سفیه و نادان را بگیرد تا به آبروی یک مؤمن لطمه نزند، به درخت طوبی متصل شده است. در روزگاری که فضای حقیقی و مجازی پر از قضاوت و آبروریزی است، میتوانیم با کنترل زبان و پرهیز از بازنشر شایعات، سپر بلای آبروی دیگران باشیم.
دین، آیین عمل و سازندگی است
دین ما دین خرافات و مزاحمت برای بندگان خدا نیست؛ دین عمل و سازندگی است. وقتی با ارادهای محکم از این رسمهای غلط دست برداریم و نسخه بهشتی شدن را در دستگیری از نیازمندان و آشتیدادن اطرافیان جستوجو کنیم، در واقع بالاترین احترام را به عقلانیت و سیره پیامبر (ص) گذاشتهایم.
عبور از خطای «دینداری خرافی»، از ما انسانی مقتدر، امن و گرهگشا میسازد؛ کسی که بهشت را در مهربانی و قدمهای استوارش روی زمین خلق میکند.
نظرات (0)