ناترازی انرژی طی سالهای اخیر به یکی از چالشبرانگیزترین مسائل مدیریتی کشور تبدیل شده است. در حالی که وابستگی سنتی به واردات تجهیزات، حل این معضل را پرهزینه و زمانبر میکرد، ظرفیتهای پیشبینیشده در «قانون جهش تولید دانشبنیان» مسیر تازهای را برای صنعت انرژی گشوده است. بهکارگیری سازوکار «تولید بار اول» اکنون نهتنها برخی گلوگاههای تحریمی در صنایع نفت، گاز و برق را باز میکند، بلکه با هوشمندسازی مصرف، الگوی مدیریت تقاضای انرژی را نیز متحول کرده است.
قانون جهش تولید دانشبنیان؛ ابزار جدید حل چالشهای کلان انرژی
قانون جهش تولید دانشبنیان بهعنوان یکی از ابزارهای اصلی سیاستگذاری کشور، بستر تازهای برای حل مسائل راهبردی صنعت انرژی فراهم کرده است. ظرفیتهای این قانون، بهویژه در حوزه حمایت از تولید بار اول و بهرهگیری از توان شرکتهای دانشبنیان، این امکان را داده است که بخشی از نیازهای حیاتی صنایع بزرگ از مسیر طراحی، ساخت و بومیسازی تجهیزات در داخل کشور تأمین شود؛ مسیری که افزون بر کاهش وابستگی به واردات، تابآوری زیرساختهای حیاتی کشور را نیز افزایش میدهد.
معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری طی دو سال گذشته تمرکز ویژهای بر توسعه فناوریهای مورد نیاز صنعت انرژی داشته است؛ از تعریف پروژههای تولید بار اول در حوزه نفت، گاز و برق گرفته تا اجرای سامانههای هیبریدی خورشیدی بامی در ساختمانهای دولتی و طراحی پروژه هوشمندسازی مصرف گاز خانگی. این رویکرد نشان میدهد که حل مسئله ناترازی انرژی تنها با افزایش ظرفیت تولید ممکن نیست، بلکه نیازمند تلفیق بومیسازی تجهیزات راهبردی، مدیریت هوشمند مصرف و شبکهسازی میان صنعت و شرکتهای دانشبنیان است.
اعلام جزئیات همکاری با صنعت گاز
امرایی، معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی، در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به برخی پروژههای مهم در حوزه رفع ناترازی انرژی گفت: مواجهه با چالشهای بزرگ کشور مانند ناترازی انرژی، نیازمند توسعه فناوری است و بدون بهرهگیری از فناوری، حل این مسائل ممکن نخواهد بود.
وی افزود: قانون جهش تولید دانشبنیان ظرفیتهای قابلتوجهی در این زمینه ایجاد کرده و ما طی دو سال گذشته بیشترین تمرکز خود را بر توسعه فناوری برای رفع نیازهای صنعت انرژی و کمک به کاهش ناترازی کشور گذاشتهایم. در صنعت نفت و گاز و همچنین صنعت برق، پروژههای ارزشمندی تعریف شده است که بخش قابل توجهی از آنها مربوط به نیاز صنعت به کالاهای راهبردی بود؛ کالاهایی که به دلیل تحریمها امکان تأمین آنها از خارج وجود نداشت.
به گفته امرایی، با بهکارگیری ظرفیت ماده ۱۰ قانون جهش تولید دانشبنیان، بسیاری از این فناوریها با کمک شرکتهای دانشبنیان طراحی و تولید شده و در اختیار صنعت قرار گرفته است.
ارقام قراردادهای تولید بار اول
معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان معاونت علمی با اشاره به وضعیت قراردادهای تولید بار اول گفت: تاکنون حدود ۷۵۰ میلیون دلار مصوبه در این بخش داشتهایم که حدود ۴۰۰ میلیون دلار آن مربوط به دو سال گذشته است و تمرکز عمده این مصوبات بر صنعت انرژی کشور بوده است.
وی ادامه داد: هر یک از قراردادهای تولید بار اول، خروجی مشخصی در قالب یک پروژه راهبردی داشته و در نهایت در یک صنعت مشخص وارد مدار بهرهبرداری شده است. در حوزه گاز نیز پروژههای متعددی تعریف شده؛ بهگونهای که سال گذشته نزدیک به ۱۵۰ میلیون دلار قرارداد تولید بار اول با صنعت گاز منعقد شد که حدود ۲۳ پروژه را شامل میشود.
هوشمندسازی مصرف گاز خانگی؛ پروژه شاخص
یکی از این پروژهها، هوشمندسازی مصرف گاز خانگی است. در این طرح قرار است کنترلگرهای هوشمند و سامانه جمعآوری دادههای مصرف، توسط سه شرکت دانشبنیان طراحی و ساخته شود. به گفته معاون توسعه شرکتهای دانشبنیان، هدف از اجرای این پروژه، پایش مصرف گاز و ایجاد امکان فرماندهی و مدیریت از راه دور است تا مصرف گاز خانگی بهصورت هوشمند کنترل و مدیریت شود.
این اقدامات نشان میدهد که مسیر عبور از ناترازی انرژی در ایران، با تکیه بر توان داخلی و فناوریهای بومی در حال شکلگیری است؛ مسیری که میتواند الگوی مدیریت انرژی کشور را از حالت سنتی به سمت بهرهوری هوشمند سوق دهد.
نظرات (0)