رژیم فستینگ متناوب به الگویی غذایی گفته میشود که فرد در بازههای زمانی مشخصی از شبانهروز غذا میخورد و در ساعات دیگر یا کالری دریافتی خود را بهشدت کاهش میدهد یا کاملاً از خوردن پرهیز میکند. این شیوه در سالهای اخیر به یکی از پرطرفدارترین روشهای مدیریت وزن تبدیل شده و پژوهشگران همچنان در حال بررسی اثرات بلندمدت آن بر سلامت هستند.
پژوهشی بر پایه کارآزمایی بالینی
در تازهترین یافتهها که به نقل از مدیکال نیوز تودی منتشر شده، محققان تأثیر یکی از رایجترین انواع فستینگ متناوب، یعنی «غذا خوردن با محدودیت زمانی»، را بر حفظ کاهش وزن در بلندمدت بررسی کردند. در این روش، افراد میتوانند در بازهای مشخص که معمولاً کمتر از ۱۰ ساعت است هرچه میخواهند مصرف کنند و در باقی ساعات روز از خوردن خودداری کنند.
این مطالعه در واقع یک تجزیه و تحلیل ثانویه از یک کارآزمایی تصادفی است که روی زیرنمونهای شامل ۹۹ شرکتکننده انجام شده است. پژوهشگران میخواستند بدانند که آیا این الگوی غذایی در درازمدت میتواند وزن از دست رفته را پایدار نگه دارد یا خیر؛ مسئلهای که به گفته نویسندگان، یکی از دشوارترین چالشهای مسیر کاهش وزن به شمار میرود.
چهار الگوی زمانی در برابر گروه کنترل
شرکتکنندگان به مدت ۱۲ هفته در یکی از چهار گروه زیر قرار گرفتند:
- محدودیت زمانی زودهنگام: غذا خوردن در یک بازه ۸ ساعته که پیش از ساعت ۱۰ صبح آغاز میشد.
- محدودیت زمانی دیرهنگام: غذا خوردن در یک بازه ۸ ساعته که پس از ساعت ۱ بعد از ظهر شروع میشد.
- محدودیت زمانی انتخابی: هر شرکتکننده پیش از آغاز مداخله، بازه ۸ ساعته موردنظر خود را انتخاب میکرد.
- پنجره غذایی معمول: شرکتکنندگان در همان زمانهایی که همیشه غذا میخوردند، به این کار ادامه میدادند.
همه شرکتکنندگان، از جمله گروه کنترل، درباره پیروی از الگوی غذایی مدیترانهای و انجام فعالیت بدنی آموزش دیدند. پس از پایان ۱۲ هفته، پژوهشگران هیچ توصیهای درباره ادامه یا توقف الگوی زمانی به شرکتکنندگان نکردند و یک سال بعد وضعیت آنها را بار دیگر بررسی کردند.
نتایج پس از گذشت یک سال
در پیگیری یکساله، اکثر افرادی که در گروههای محدودیت زمانی بودند، همچنان به پارامترهای برنامه غذایی خود پایبند ماندند. نتایج نشان داد که در گروههای «زودهنگام» و «دیرهنگام»، کاهش وزن بدن در مقایسه با گروه کنترل بهطور محسوسی بیشتر حفظ شده است. هر سه گروه دارای محدودیت زمانی همچنین توانستند دور کمر کمتری نسبت به گروه کنترل حفظ کنند.
گروه «دیرهنگام» در این میان کاهش بیشتری در دور کمر و باسن نشان داد، اما در عوض با افت بیشتری در توده بدون چربی نیز مواجه شد. بهطور کلی، زمانی که هر سه گروه دارای محدودیت زمانی با یکدیگر مقایسه شدند، آنها کاهش بیشتری در وزن بدن، توده چربی و دور کمر نسبت به گروه مراقبت معمول تجربه کردند.
نگرانی درباره توده عضلانی
با وجود این نتایج امیدوارکننده، نویسندگان مطالعه به نکته مهمی اشاره کردهاند: برخی از شرکتکنندگان توده غیر چربی (عمدتاً عضله) را نیز از دست دادند که میتواند نگرانیهایی درباره خطرات سلامت در بلندمدت ایجاد کند. از همین رو، پژوهشگران تأکید دارند که هر برنامه کاهش وزنی باید با توجه به وضعیت فردی و زیر نظر متخصص تغذیه یا پزشک طراحی شود تا هم اثربخشی داشته باشد و هم سلامت عضلانی و متابولیک فرد به خطر نیفتد.
جمعبندی
به نظر میرسد غذا خوردن با محدودیت زمانی، حتی در یک بازه کوتاه ۱۲ هفتهای، میتواند پایهای برای حفظ کاهش وزن در بلندمدت باشد. با این حال، این یافتهها نشاندهنده نیاز به پژوهشهای بیشتر درباره ترکیب این روش با حفظ توده عضلانی و ارزیابی اثرات آن بر گروههای مختلف سنی و جنسی است.
نظرات (0)