دکتر محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، با انتشار پیامی به مناسبت بیست‌ودوم مردادماه، «روز ملی تشکل‌ها و مشارکت‌های اجتماعی»، بر نقش بی‌بدیل نهادهای مردم‌نهاد در سلامت جامعه تأکید کرد و خواستار حضور مؤثرتر آنان در فرآیندهای تصمیم‌سازی و سیاست‌گذاری شد.

مردم، سازندگان نظام سلامت

در این پیام که از سوی وزارت بهداشت منتشر شده، آمده است که مردم مخاطب صرف نظام سلامت نیستند؛ بلکه بخشی از سازندگان آن محسوب می‌شوند. ظفرقندی تشکل‌های مردم‌نهاد را یکی از مدنی‌ترین جلوه‌های حضور و مشارکت مردم در عرصه سلامت خواند و آنان را نهادهایی دانست که با تکیه بر اعتماد عمومی، مسئولیت‌پذیری و مشارکت داوطلبانه، در کنار نظام سلامت برای پاسخ به نیازهای جامعه و بهبود کیفیت زندگی مردم تلاش می‌کنند.

به گفته وزیر بهداشت، این تشکل‌ها صرفاً همراه و پشتیبان نظام سلامت نیستند، بلکه بخشی از ظرفیت جامعه برای شناخت مسائل، شنیدن صدای مردم، یافتن راه‌حل و تبدیل نیازهای جامعه به اقدام و مطالبه‌گری مسئولانه به شمار می‌روند. تجربه و دانشی که این نهادها در ارتباط مستقیم با مردم و در متن مسائل واقعی جامعه به دست آورده‌اند، می‌تواند به نظام سلامت در شناخت دقیق‌تر مشکلات و طراحی پاسخ‌های مؤثرتر کمک کند.

سه هزار تشکل فعال در حوزه سلامت

ظفرقندی با اشاره به حضور گسترده نهادهای مردمی در عرصه سلامت، اعلام کرد که امروز بیش از سه هزار تشکل مردم‌نهاد در حوزه‌های گوناگون از حمایت از بیماران و پیشگیری و ارتقای سلامت تا توانبخشی و کاهش آسیب‌های اجتماعی، در کنار مردم و نظام سلامت فعالیت می‌کنند. وی این حضور گسترده و داوطلبانه را سرمایه‌ای اجتماعی برای نظام سلامت و پشتوانه‌ای ارزشمند برای پاسخگویی بهتر به نیازهای جامعه توصیف کرد.

مشارکت واقعی؛ از شنیدن تا اثرگذاری

وزیر بهداشت در بخش دیگری از پیام خود تصریح کرد که مشارکت اجتماعی نباید به اطلاع‌رسانی و همراهی با تصمیم‌های از پیش گرفته‌شده محدود شود؛ مشارکت واقعی زمانی شکل می‌گیرد که صدای مردم و ذی‌نفعان، پیش از تصمیم‌گیری شنیده شود و بتواند بر سیاست‌گذاری و تصمیم‌ها اثر بگذارد.

به همین دلیل، تقویت مشارکت اجتماعی و فراهم‌کردن زمینه حضور مؤثر تشکل‌ها در فرآیندهای شناخت مسئله، تصمیم‌سازی، سیاست‌گذاری و حل مسائل سلامت، از رویکردهای مهم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام شده است.

تشکل‌ها؛ حلقه اتصال نظام سلامت و جامعه

در این پیام، تشکل‌های مردم‌نهاد حلقه اتصال مؤثری میان نظام سلامت و جامعه معرفی شده‌اند؛ به‌ویژه در شنیدن صدای گروه‌هایی که کمتر فرصت حضور در فرآیندهای تصمیم‌گیری دارند و در انتقال مسائل و تجربه زیسته آنان به نظام سلامت. ظفرقندی گفت‌وگوی مستمر با تشکل‌ها و بهره‌گیری از ظرفیت آنان را بخشی از مسیر اجتماعی‌تر شدن نظام سلامت دانست؛ مسیری که در آن دولت و جامعه مدنی، نه در برابر یکدیگر، بلکه در کنار هم برای شناخت و حل مسائل مردم تلاش می‌کنند.

وزیر بهداشت همچنین تأکید کرد که نقد، مطالبه‌گری و ارائه پیشنهاد از سوی تشکل‌ها می‌تواند فرصتی برای اصلاح سیاست‌ها، افزایش پاسخگویی و نزدیک‌تر شدن تصمیم‌های نظام سلامت به واقعیت زندگی مردم باشد.

روز ملی تشکل‌ها؛ از «من» تا «ما»

ظفرقندی در پایان پیام خود، بیست‌ودوم مردادماه را به همه کسانی تبریک گفت که انتخاب کرده‌اند در کنار مردم بایستند، برای مسائل جامعه راه‌حل بجویند و بخشی از مسئولیت سلامت این سرزمین را داوطلبانه بر عهده بگیرند. وی این روز را روز پاسداشت انتخابی دانست که از «من» آغاز می‌شود و به «ما» می‌رسد؛ انتخابی که جامعه را توانمندتر و نظام سلامت را مردمی‌تر می‌کند.

وزیر بهداشت ابراز امیدواری کرد که با تداوم این همراهی و با تکیه بر اعتماد، گفت‌وگو و مشارکت، مسیر حضور مؤثرتر تشکل‌های مردم‌نهاد در نظام سلامت هموارتر شود؛ به گونه‌ای که صدای جامعه پیش از تصمیم‌گیری شنیده شود، تجربه و دانش تشکل‌ها در حل مسائل به کار گرفته شود و این سرمایه اجتماعی بیش از پیش در خدمت سلامت و کیفیت زندگی مردم قرار گیرد.