شهرستان اردستان در حاشیه کویر مرکزی ایران، این روزها به یکی از مقاصد جدی گردشگری فرهنگی در استان اصفهان تبدیل شده است. مجتبی پورشفیع، رئیس میراث فرهنگی اردستان، با اعلام اینکه این شهرستان دارای ۸۲ بنای تاریخی ثبتشده در فهرست ملی است، از جایگاه ویژه آن در میان شهرستانهای تاریخی استان سخن گفت.
به گفته او، اردستان علاوه بر این آثار ملی، یک اثر ثبت جهانی و دو اثر کاندیدای ثبت جهانی را نیز در خود جای داده و از این نظر چهارمین شهرستان تاریخی استان اصفهان به شمار میرود.
محوطههای باستانی در انتظار کاوش
پورشفیع با اشاره به فعالیتهای میراث فرهنگی در چهار حوزه اصلی میراث، گردشگری، صنایع دستی و سرمایهگذاری، از شناسایی ۳۲ محوطه باستانی در این شهرستان خبر داد؛ محوطههایی که در فلات مرکزی ایران و حاشیه کویر پراکندهاند و شمار قابل توجهی از آنها در آستانه ثبت قرار دارد.
او ابراز امیدواری کرد با پیگیری فرماندار و نماینده مردم اردستان، زمینه برگزاری فصلهای کاوش و مطالعات باستانشناسی در این محوطهها فراهم شود؛ چراکه کاوشهای علمی میتواند بخش مهمی از تاریخ و فرهنگ این منطقه را آشکار کند و ظرفیتهای تاریخی اردستان را بیش از پیش به مردم و گردشگران معرفی نماید.
چالشهای پیش روی حفاظت از بناها
رئیس میراث فرهنگی اردستان اما حفاظت از این سرمایههای تاریخی را بدون دشواری نمیداند و از چالشهایی چون توسعه ناهمگون شهری، حفاریهای غیرمجاز، فرسایش طبیعی خاک و کمبود نیروی متخصص سخن گفت. به گفته او، سختگیری در صدور مجوزهای کاوش و مطالعات باستانشناسی و کمبود اعتبارات نیز بر این مشکلات افزوده است.
گردشگری؛ از تقویم رویدادها تا ظرفیتهای جغرافیایی
در حوزه گردشگری، اردستان اکنون ۳۵ تأسیسات فعال دارد که از میان آنها ۱۷ مورد اقامتی هستند و بقیه به صورت مراکز پذیرایی و خدمات گردشگری فعالیت میکنند. یکی از طرحهای شاخص در دست پیگیری، تهیه و تنظیم تقویم گردشگری شهرستان است که با هدف ثبت جشنوارهها و رویدادهای گردشگری تدوین میشود و پس از نهایی شدن، جزئیات آن به اطلاع عموم خواهد رسید.
پورشفیع نزدیکی به مرکز استان، قرارگیری در حاشیه کویر مرکزی، مجاورت با کریدور شمال به جنوب کشور و برخورداری از خط راهآهن سراسری را از مهمترین مزیتهای اردستان برای توسعه گردشگری برشمرد و افزود: وجود بناهای تاریخی با ویژگیهای منحصربهفرد، ظرفیت مهمی برای جذب گردشگر و معرفی هویت تاریخی شهرستان است.
صنایع دستی و هنرمندان اردستانی
در حوزه صنایع دستی نیز ۱۱۲ هنرمند در ۱۰ رشته هنری در این شهرستان شناسایی شدهاند و برای آنها کارت شناسایی صادر شده است. این هنرمندان عمدتاً در رشتههایی مانند خراطی، سفال، آهنگری و مینا فعالیت دارند و ۲۰ نفر از آنها تحت پوشش بیمه هنرمندان قرار گرفتهاند.
رونق سرمایهگذاری با هفت پروژه فعال
بخش خصوصی نیز توجه جدی به آینده گردشگری اردستان نشان داده است؛ به طوری که اکنون هفت پروژه فعال در شهرستان در حال اجراست که شامل هتل، هتل گیمینگ، مجموعههای بینراهی و اقامتگاههای بومگردی میشود. برای اجرای این طرحها بالغ بر سه هزار میلیارد ریال سرمایهگذاری شده و بهرهبرداری از آنها ظرفیت جذب گردشگر را به شکل محسوسی افزایش خواهد داد.
اعتبارات؛ امیدها و ناکامیها
وضعیت اعتبارات میراث فرهنگی اردستان اما روایت دوگانهای دارد. پورشفیع گفت: پارسال با پیگیری فرماندار، اعتبارات تملک داراییهای میراث فرهنگی شهرستان نزدیک به ۱۰۰ درصد افزایش یافت و بیش از پنج میلیارد تومان به این مجموعه اختصاص پیدا کرد؛ با این حال به دلیل شرایط اقتصادی، میزان تخصیص پایین بود و در این بخش حدود ۳۰ درصد پیشرفت داشتیم.
او همچنین از در نظر گرفته شدن ۱۲ میلیارد تومان اعتبار برای پروژههای میراث فرهنگی شهرستان، بهویژه سه بافت تاریخی، خانه حکیم و یخچال مهاباد خبر داد. از این میان، شش میلیارد تومان به خانه حکیم اختصاص یافته است؛ بنایی که مرمت آن بیش از یک دهه به طول انجامیده و پس از چند دوره عملیات مرمتی، امید میرود بهزودی به بهرهبرداری برسد.
در مقابل، از محل اعتبارات بحران و اعتبارات مربوط به زلزله سال گذشته ۲۳ میلیارد تومان درخواست شده بود که تخصیص آن صفر ماند و از محل اعتبارات سیل نیز هشت میلیارد تومان درخواست شد که آن نیز تخصیصی دریافت نکرد.
به گفته رئیس میراث فرهنگی اردستان، با وجود تعدد اعتبارات مصوب، وسعت محوطههای ثبتی و محدودههای تاریخی شهرستان که بالغ بر ۲۵۰ هکتار است، همچنان با کمبود منابع مالی مواجهیم و شمار قابل توجهی از بناهای تاریخی در شرایط اضطراری و ناپایدار قرار دارند.
راهکارهای تازه تأمین منابع مالی
برای برونرفت از این وضعیت، میراث فرهنگی اردستان به ظرفیتهای جدیدی چشم دوخته است؛ از جمله استفاده از بند «خ» ماده ۲۰ قانون و بهرهگیری از مشارکت خیرین در پروژههای مرمتی با برخورداری از معافیتهای مالیاتی. اطلاعرسانی درباره این امکان در شبکههای اجتماعی انجام شده و جلسات کارشناسی آن در فرمانداری دنبال میشود.
طرح نشاندار کردن مالیات نیز دیگر ایدهای است که میتواند با جلب مشارکت مؤدیان مالیاتی شهرستان، منابع مورد نیاز برای حفظ، مرمت و نگهداری بناهای تاریخی را تأمین کند و نقشی مؤثر در پاسداشت میراث گذشتگان ایفا نماید.
نظرات (0)