بررسی صورتهای مالی حسابرسیشده بانک پارسیان نشان میدهد این بانک خصوصی سال گذشته را نه با جهش سودآوری، بلکه با کاهش محسوس سود خالص پشت سر گذاشته است. در کنار این افت سود، ترکیب تسهیلات کلان و حجم فزاینده مطالبات پرریسک، پرسشهای جدی را برای سهامداران و فعالان بازار سرمایه ایجاد کرده است.
سقوط سود خالص در سال گذشته
بر اساس گزارشهای منتشرشده، سود خالص بانک پارسیان در پایان سال گذشته حدود ۲۰ درصد کاهش یافته است. این شاخص بهویژه در شرایط تورمی اقتصاد ایران، سیگنال مطلوبی برای سهامداران به شمار نمیرود و نگرانیها درباره کیفیت داراییها و توان سودآوری آینده بانک را افزایش میدهد.
بدهیهای غیرجاری فراتر از سرمایه ثبتی
طبق تازهترین آمار بانک مرکزی، بانک پارسیان تا پایان خرداد امسال بیش از ۱۹۱ هزار میلیارد تومان تسهیلات خالص پرداخت کرده است. از این رقم، بیش از ۳۴ هزار میلیارد تومان به عنوان بدهی غیرجاری ثبت شده؛ عددی که از سرمایه ثبتی بانک که بر اساس اطلاعات کدال حدود ۳۱ هزار میلیارد تومان است، بزرگتر به نظر میرسد.
این مقایسه ساده پیام روشنی برای سهامداران دارد: وقتی حجم بدهیهای غیرجاری از سرمایه ثبتی بانک عبور میکند، موضوع دیگر صرفاً یک نسبت حسابداری نیست؛ بلکه کیفیت داراییها، توان وصول مطالبات، کفایت ذخایر و مدیریت ریسک اعتباری در کانون توجه قرار میگیرد.
رشد سنگین مطالبات مشکوکالوصول
نقطه حساس ماجرا اما در بخش مطالبات مشکوکالوصول دیده میشود. بر اساس اطلاعات منتشرشده، بیش از ۹۰ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان بدهی مشکوکالوصول در بانک پارسیان ثبت شده که نسبت به پایان سال قبل حدود ۱۸ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان افزایش یافته است. به بیان ساده، پرونده مطالبات پرریسک این بانک نهتنها در سال جاری جمعوجورتر نشده، بلکه بیش از ۱۸ همت سنگینتر شده است.
مطالبه مشکوکالوصول در ادبیات بانکی به طلبی گفته میشود که بازپرداخت آن با تأخیر طولانی یا تردید جدی مواجه شده است. زمانی که از سررسید یا قطع پرداخت اقساط مدت قابل توجهی میگذرد، بانک ناچار است آن طلب را در طبقهای پرریسکتر قرار دهد. هرچند این وضعیت به معنای سوخت کامل منابع نیست و بانک ممکن است از مسیر وثیقه، توافق با بدهکار، بازسازی بدهی، فروش دارایی یا پیگیری قضایی بخشی از طلب را وصول کند، اما همین طبقهبندی نشان میدهد بازگشت این منابع دیگر روندی عادی، سریع و قابل اتکا ندارد.
پرسشهای بیپاسخ سهامداران
پرسش اصلی سهامداران این نیست که آیا ۹۰ همت مطالبه مشکوکالوصول بانک پارسیان «کاملاً سوخته» یا «کاملاً قابل وصول» است؛ بلکه پرسش واقعی آن است که مدیریت بانک در برابر این حجم از ریسک چه میزان ذخیره گرفته است. سهامدار میخواهد بداند پشت این عدد چه کیفیتی از دارایی، چه سطحی از ریسک و چه امید واقعی برای وصول وجود دارد و مدیریت بانک برای کنترل رشد این مطالبات چه برنامه مشخصی دارد.
از سوی دیگر باید توجه داشت که مطالبات مشکوکالوصول معمولاً بخشی از مطالبات غیرجاری محسوب میشوند، نه عددی مستقل. وقتی در یک بخش از ۳۴ همت بدهی غیرجاری سخن گفته میشود و در بخش دیگر عدد ۹۰.۷ همت مشکوکالوصول ثبت شده، باید دقیقاً روشن شود دامنه هر عدد چیست؛ اینکه آیا فقط اصل تسهیلات را نشان میدهد یا اصل، سود و وجه التزام را هم شامل میشود و اینکه ارقام از کدام جداول با چه تعاریف حسابداری استخراج شدهاند. انتشار عدد بدون شرح روش محاسبه، شفافیت کامل محسوب نمیشود.
مسئله اعتماد است، نه فقط یک عدد
مسئله بانک پارسیان فقط یک عدد بزرگ در صورتهای مالی نیست؛ مسئله اعتماد است. بانکی که سرمایه ثبتی آن حدود ۳۱ همت است اما با ارقامی بسیار بزرگتر در بخش مطالبات پرریسک مواجه میشود، باید با جزئیات بیشتری به سهامداران و افکار عمومی توضیح دهد. شفافیت در اینجا یعنی اعلام ترکیب بدهکاران، وضعیت وثایق، میزان ذخیره، روند وصول و برنامه اصلاح پرتفوی اعتباری.
تا پیش از این شفافسازی، کاهش سود و رشد هزاران میلیاردی مطالبات مشکوکالوصول بانک پارسیان فقط یک خبر مالی نیست؛ یک هشدار جدی برای سهامدارانی است که میخواهند بدانند سود آینده بانک روی داراییهای قابل وصول بنا شده یا روی اعدادی که سرنوشت واقعی آنها هنوز روشن نیست.
نظرات (0)