اظهارات جدید رئیس‌جمهور آمریکا درباره جنگ با ایران، بار دیگر تصویری آشفته و متناقض از راهبرد کاخ سفید در برابر تهران به نمایش گذاشته است. ترامپ که ماه‌هاست نتوانسته به نتیجه مطلوبی در این درگیری دست یابد، این بار با لحنی که بیش از اعتمادبه‌نفس، بوی ناامیدی می‌دهد، تلاش کرده وضعیت را موفق جلوه دهد.

ادعای پیشرفت و گره مذاکرات

ترامپ در سخنان اخیر خود گفت که «ما با ایران درگیری داریم و اوضاع خیلی خوب پیش می‌رود» و در ادامه بر جریان‌داشتن گفت‌وگوها با ایران تأکید کرد. او این مذاکرات را «آخرین فرصت» برای ایران به منظور دستیابی به توافقی مطلوب خواند؛ عبارتی که در تضاد کامل با مواضع پیشین اوست؛ زمانی که از «پیروزی قاطع» و حتی نابودی ایران سخن می‌گفت.

این تغییر لحن از «تهدید» به «التزام به مذاکره»، بازتاب‌دهنده شرایطی است که جنگ با هدف تغییر معادلات منطقه‌ای آغاز شد اما اکنون به بن‌بست رسیده و واشنگتن را به جست‌وجوی راهی برای خروج واداشته است.

تناقض میان کنترل دریایی و حمله قریب‌الوقوع

رئیس‌جمهور آمریکا در بخش دیگری از اظهاراتش، مدعی شد که «کنترل کامل دریایی بر منطقه» را در اختیار دارد و ایران «نمی‌تواند در تنگه هرمز عوارض اعمال کند»؛ اما در همان حال فاش کرد که روز گذشته قصد حمله به ایران را داشته و قرار بوده این عملیات «قوی‌ترین حمله تاکنون» باشد. این دو ادعا در کنار هم، نشان‌دهنده جایگاه متزلزلی است که ترامپ میان گزینه دیپلماسی و فشار نظامی در آن گرفتار شده است.

سرخوردگی از روند گفت‌وگوها

او همچنین با لحنی خسته از روند مذاکرات گلایه کرد و گفت ایران «گاهی اوقات با وجود اینکه ساعت‌های طولانی را صرف مذاکره می‌کنند، انجام مذاکره را انکار می‌کنند.» این جمله، به گفته تحلیلگران، بیش از هر چیز بیانگر ناکامی مقام‌های آمریکایی در اقناع طرف ایرانی و شکاف عمیق میان انتظارات واشنگتن و واقعیت میز مذاکره است.

وعده سلب توانمندی هسته‌ای؛ تکرار یک ادعای تکراری

ترامپ در پایان، با تکرار وعده‌های همیشگی خود اعلام کرد که «مرحله بعدی سلب هرگونه توانمندی هسته‌ای از ایران خواهد بود» و تأکید کرد هرگز موضع خود را تغییر نداده است. این ادعا اما در حالی مطرح می‌شود که جنگ با هدف بی‌اثر کردن برنامه هسته‌ای ایران آغاز شد و نتیجه آن، حفظ توانمندی‌های تهران و تقویت جایگاه منطقه‌ای جمهوری اسلامی بوده است.

تفسیر پایانی: کاخ سفید در باتلاق

اظهارات متناقض ترامپ، حتی با وجود همراهی برخی کشورهای عربی، بیش از آنکه بازتاب قدرت آمریکا باشد، تصویری از استیصال و ناتوانی کاخ سفید در مدیریت بحرانی است که هم هزینه‌های سنگینی بر دوش واشنگتن و متحدانش گذاشته و هم به اهداف اعلام‌شده نرسیده است.

ترامپ که روزگاری با شعار «پایان دادن به جنگ‌ها» پا به کاخ سفید گذاشت، اکنون خود را در وضعیتی می‌یابد که به اذعان بسیاری از ناظران، راه روشنی برای خروج از آن نمی‌بیند و میان دو راهیِ تهدید و گفت‌وگو سرگردان مانده است.