اختلالات عروقی مغزی یکی از جدی‌ترین چالش‌های حوزه سلامت ایران به شمار می‌رود و طبق اعلام مقامات تخصصی، سالانه بیش از ۱۰۰ هزار نفر در کشور با این عارضه روبرو می‌شوند. این بیماری که به اختلال ناگهانی جریان خون در مغز منجر شده و سلول‌های عصبی را تخریب می‌کند، در حال حاضر یکی از مهم‌ترین علل مرگ‌ومیر و ناتوانی دائمی در ایران محسوب می‌شود.

وضعیت نگران‌کننده اختلالات عروقی مغزی در کشور

احسان شریفی‌پور، دبیر انجمن نورولوژی ایران، با اشاره به آمارهای نگران‌کننده کشور گفت: «میزان بروز این بیماری در ایران حدود یک‌ونیم برابر متوسط جهانی است و سن شیوع آن نیز تقریباً ۱۰ سال پایین‌تر از میانگین دنیا گزارش شده است.»

این بیماری دو نوع اصلی دارد: نوع ایسکمیک که حدود ۸۵ درصد موارد را شامل می‌شود و بر اثر انسداد عروق مغزی توسط لخته خون رخ می‌دهد، و نوع هموراژیک که بر اثر پارگی عروق مغزی ناشی از فشار خون بالا یا ناهنجاری‌های عروقی ایجاد می‌شود. فشار خون بالا، دیابت، چربی خون، استعمال دخانیات، چاقی، کم‌تحرکی و افزایش سن از مهم‌ترین عوامل خطر برای وقوع این اختلال هستند.

همایش ۱۷ نورولوژی مداخله‌ای و عروقی مغز

هفدهمین کنگره کشوری و بین‌المللی نورواینتروِنشن ایران از ۲۸ تا ۳۰ مردادماه ۱۴۰۵ در محل همایش‌های بیمارستان شهید رجایی تهران برگزار می‌شود. به گفته شریفی‌پور، در این رویداد تازه‌ترین دستاوردهای تشخیصی و درمانی اختلالات عروقی مغز مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

دبیر انجمن ایران توضیح داد که در این کنگره تلاش شده است تمامی تخصص‌هایی که در فرآیند تشخیص، درمان و توانبخشی بیماران مبتلا به اختلالات عروقی مغزی نقش دارند، گرد هم آیند. این تخصص‌ها شامل نورولوژیست‌ها، فلوشیپ‌های عروقی مغز، متخصصان طب اورژانس، قلب و عروق، داخلی، توانبخشی، جراحان مغز و اعصاب، پرستاران، کاردرمانگران، گفتاردرمانگران و متخصصان اعصاب اطفال می‌شود.

اقدام فوری، کلید نجات جان بیماران

شریفی‌پور بر اهمیت تشخیص سریع تأکید کرد و گفت: «در این نوع بیماری‌ها هر دقیقه اهمیت دارد. هرچه بیمار زودتر به مرکز درمانی مناسب منتقل و ارزیابی شود، فرصت بیشتری برای استفاده از درمان‌های مؤثر و کاهش مرگ و ناتوانی وجود خواهد داشت.»

وی افزود: «مردم باید بدانند که در صورت مشاهده علائم مشکوک، نباید منتظر برطرف شدن علائم بمانند و باید در سریع‌ترین زمان ممکن با اورژانس تماس گرفته و بیمار را به مرکز مجهز منتقل کنند.»

نیاز به توسعه زیرساخت‌های درمانی

دبیر انجمن ایران یکی از نیازهای فوری کشور را توسعه دسترسی بیماران به درمان‌های مداخله‌ای و نوین دانست و گفت: «روش‌های نوین مداخله‌ای اندوواسکولار، از جمله خارج کردن مستقیم لخته از داخل عروق مغزی، می‌توانند در بیماران واجد شرایط نقش بسیار مهمی در کاهش ناتوانی و بازگرداندن آنان به زندگی عادی داشته باشند.»

وی خاطرنشان کرد: «بنابراین باید زیرساخت‌ها، تجهیزات، نیروی انسانی متخصص و حمایت‌های لازم برای گسترش این خدمات در نقاط مختلف کشور فراهم شود.»

برنامه ۷۲۴ و شبکه درمان اختلالات عروقی مغزی

شریفی‌پور با اشاره به برنامه‌های موجود در کشور اظهار داشت: «ایران از برنامه‌های ارزشمندی همچون برنامه ۷۲۴ برای مدیریت حاد این بیماری‌ها برخوردار است و مراکز منتخب متعددی نیز در کشور برای ارائه خدمات تخصصی به بیماران فعال هستند؛ با این حال، با توجه به حجم بالای بیماری و عوارض شدید و متنوع آن، لازم است حمایت از این برنامه‌ها و توسعه شبکه درمان با جدیت بیشتری دنبال شود.»

دبیر انجمن ایران همچنین بر نقش مهم رسانه‌ها در آموزش عمومی تأکید کرد و گفت: «برای مقابله با این بیماری تنها متخصصان و کادر درمان مسئول نیستند، بلکه مجموعه‌ای از دستگاه‌ها و نهادهای کشور، از مسئولان و سیاستگذاران حوزه سلامت گرفته تا رسانه‌ها و مردم، باید در زمینه پیشگیری و کنترل عوامل خطر برنامه‌ریزی جدی داشته باشند.»