محمد رئیس‌زاده، رئیس کل سازمان نظام پزشکی ایران، در نشست خبری روز دوشنبه ۲۶ مرداد ۱۴۰۵، گزارش جامعی از وضعیت سلامت کشور، تعداد نیروی پزشکی و اقدامات سازمان در مقابله با تبلیغات غیرقانونی ارائه کرد.

افزایش چشمگیر حضور زنان در جامعه پزشکی

رئیس‌زاده با اشاره به آمار اعضای فعال سازمان نظام پزشکی گفت: «حدود ۳۹۳ هزار نفر عضو زنده و فعال سازمان هستند که در گروه‌های مختلف پزشکان، دندانپزشکان، داروسازان، ماماها و رشته‌های علوم آزمایشگاهی قرار دارند.» وی تعداد پزشکان کشور را ۱۷۹ هزار و ۴۵۳ نفر اعلام کرد و افزود: «حدود ۵۳ درصد پزشکان مرد و ۴۷ درصد زن هستند.»

یکی از نکات جالب این نشست، اشاره به رشد قابل توجه حضور زنان متخصص در ایران بود. حدود ۴۰ سال پیش برای جمعیتی حدود ۳۶ میلیون نفر، تعداد متخصصان زن کشور حدود ۷۷۰ نفر بود، اما امروز بیش از ۳۰ هزار متخصص زن در رشته‌های مختلف پزشکی در کشور فعالیت می‌کنند. این رشد چشمگیر نشان‌دهنده تغییرات اجتماعی عمیقی است که در چهار دهه اخیر رخ داده است.

سرانه پزشک ایران بالاتر از میانگین جهانی

رئیس سازمان نظام پزشکی با ارائه آمار مقایسه‌ای تأکید کرد: «با وجود ۱۷۹ هزار پزشک و جمعیتی نزدیک به ۸۷ میلیون نفر، سرانه پزشک در ایران حدود ۱۹ نفر به ازای هر ۱۰ هزار نفر جمعیت است که از میانگین جهانی (۱۷ نفر به ازای هر ۱۰ هزار نفر) بالاتر قرار دارد.»

وی افزود: بیش از ۷۰ هزار دانشجوی پزشکی نیز در حال تحصیل هستند و پیش‌بینی می‌شود سرانه پزشک در سال ۱۴۱۰ به حدود ۲۷.۷ نفر به ازای هر ۱۰ هزار نفر برسد. این در حالی است که سرانه پزشک در ایران طی حدود ۲۰ سال گذشته از ۸.۷ نفر به ازای هر ۱۰ هزار نفر به ۱۸.۱ نفر در سال ۲۰۲۴ رسیده و اکنون به حدود ۱۹ نفر افزایش یافته است.

مشکل اصلی: توزیع نامناسب نیروی پزشکی

رئیس‌زاده با تأکید بر اینکه مسئله اصلی نظام سلامت تعداد پزشکان نیست، گفت: «در ۱۵ استان کشور شاخص سرانه پزشک نسبت به جمعیت از نرم جهانی بالاتر است و در برخی استان‌ها نیز این شاخص پایین‌تر یا برابر با نرم جهانی است.»

وی تصریح کرد: «حدود ۳۶ درصد پزشکان عمومی پروانه‌دار در پنج کلان‌شهر کشور ساکن هستند و این رقم برای پزشکان متخصص به حدود ۵۳ درصد می‌رسد؛ در حالی که این پنج کلان‌شهر تنها حدود ۱۸ درصد جمعیت کشور را در خود جای داده‌اند.» این آمار نشان‌دهنده عدم تعادل جدی در توزیع نیروی پزشکی در سراسر کشور است.

برخورد قاطع با تبلیغات غیرقانونی پزشکی

بخش مهمی از نشست خبری رئیس‌زاده به موضوع تبلیغات غیرقانونی در حوزه سلامت اختصاص داشت. وی با اشاره به مسئولیت قانونی سازمان نظام پزشکی در حوزه تبلیغات دارو و درمان گفت: «طبق قانون، مسئولیت صدور مجوز تبلیغات در حوزه دارو، درمان و امور مرتبط با سلامت بر عهده سازمان نظام پزشکی است، اما این قانون طی سالیان متمادی از سوی دستگاه‌های مختلف نادیده گرفته شد.»

رئیس‌زاده از تدوین و ابلاغ آیین‌نامه جامع تبلیغات حوزه سلامت طی چهار تا پنج سال گذشته خبر داد و گفت: «بیش از ۱۲ هزار صفحه و سایت تبلیغاتی در حوزه سلامت رصد شده و بیش از ۷۰۰ مورد از آنها دارای تبلیغاتی بودند که خلاف قوانین و شئون تشخیص داده شد.»

وی ادامه داد: «مشخصات حدود ۳۱۰ صفحه مشخص بود که این صفحات یا بسته شده‌اند یا اصلاحات لازم در آنها انجام شده است. حدود ۴۱۲ صفحه نیز منشأ مشخصی نداشتند و گزارش آنها به پلیس فتا و مراجع قضایی ارسال شده است.»

хочیدن مماشات با متخلفان

رئیس‌زاده با تأکید بر برخورد با تخلفات اعضای جامعه پزشکی اظهار کرد: «برخی افراد اقدام به تبلیغ خلاف دارو یا تبلیغاتی خارج از شأن جامعه پزشکی می‌کنند. این افراد تعداد معدودی هستند، اما رفتار آنها به اعتبار علم پزشکی و اعتماد مردم آسیب می‌زند.»

وی تصریح کرد: «در برخورد با این افراد هیچ مماشاتی نداریم؛ چراکه حوزه سلامت محل تجارت اعتماد مردم نیست و سازمان نظام پزشکی وظیفه دارد از اعتبار پزشکی کشور حفاظت کند.» در سال گذشته بیش از ۵۰ مورد حکم محرومیت از مطب صادر شده است.

کاهش وابستگی به خارج در حوزه سلامت

رئیس سازمان نظام پزشکی با اشاره به تاب‌آوری حوزه سلامت کشور گفت: «یکی از مهم‌ترین نشانه‌های استقلال حوزه سلامت، کاهش وابستگی کشور به خارج در تأمین نیروی انسانی و درمان بیماران است.»

وی اظهار کرد: «در برخی سال‌ها تا سال ۱۳۶۷، سالانه بیش از ۱۰ هزار بیمار برای درمان به خارج از کشور اعزام می‌شدند، اما امروز وابستگی حوزه سلامت به اعزام بیماران به خارج تا حد زیادی کاهش یافته است.» در صنعت دارو بیش از ۹۰ درصد نیازها در داخل کشور تأمین می‌شود و در حوزه تجهیزات پزشکی نیز وابستگی به تولید خارجی تا حدود زیادی کاهش یافته است.

گرامیداشت روز پزشک و داروساز

رئیس‌زاده با تبریک فرارسیدن روز پزشک و روز داروساز اظهار کرد: «یکم شهریور، سالروز میلاد ابوعلی سینا و روز پزشک و پنجم شهریور، همزمان با سالروز میلاد محمد بن زکریای رازی، روز داروساز است.» وی گفت: «از برزویه طبیب و دانشگاه جندی‌شاپور تا ابوعلی سینا، رازی، علی بن عباس اهوازی و پزشکان برجسته معاصر، پزشکی یکی از فصل‌های درخشان تمدن ایران‌زمین بوده است.»