در میانه محور سلفچگان به دلیجان، روستایی تاریخی به نام دولتآباد نیزار قرار دارد که شاید کمتر کسی از وجود آن خبر داشته باشد؛ روستایی با وسعت شش هکتار که تمام خانههای آن درون یک قلعه گلی بزرگ با یک در اصلی ورودی جای گرفتهاند. این ویژگی، دولتآباد را به یکی از نمونههای کمنظیر سکونتگاههای دفاعی-مسکونی استان قم تبدیل کرده است.
معماری یکپارچه و دفاعی از دوره قاجار
آنچه دولتآباد نیزار را از دیگر آبادیهای منطقه متمایز میکند، قرارگیری تمام منازل مسکونی در داخل حصاری گلی متعلق به دوره قاجار است. این ساختار یکپارچه که تمام بافت مسکونی روستا را در خود محصور کرده، از دید کارشناسان میراث فرهنگی یک مجموعه تاریخی قابل حفاظت و ارزشمند به شمار میرود و میتواند روایتگر سبک زندگی و معماری دفاعی گذشتگان در منطقه باشد.
ثبت ملی، نخستین گام معرفی
این اثر تاریخی در دیماه سال ۱۳۹۰ با شماره ۳۰۵۳۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است؛ اما ثبت ملی به تنهایی نتوانسته این روستا را از مهگمنامی خارج کند. با این حال، این روزها نشانههایی از عزم جدی مسئولان استانی برای تغییر این وضعیت دیده میشود.
برنامه مسئولان برای احیای روستای هدف گردشگری
بهزاد احمدی فارسانی، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان قم، در بازدیدی که از این روستای تاریخی داشت، بر لزوم بهرهگیری از توانمندیهای روستاهای قم در توسعه گردشگری و معرفی صنایعدستی فعال تأکید کرد. او با اشاره به ظرفیتهای متنوع استان در حوزه میراث فرهنگی و گردشگری گفت: «لازم است از این ظرفیتها در توسعه گردشگری استان بهره ببریم. با استفاده از استعدادهای موجود در نقاط روستایی قم، میتوانیم با معرفی مزیتهای گردشگری و حمایت از صنایعدستی، به رشد اشتغالزایی و توسعه اقتصادی استان کمک کنیم.»
مدیرکل میراثفرهنگی استان همچنین از برنامهریزی برای معرفی این روستا بهعنوان روستای هدف گردشگری و اخذ اعتبارات مرمتی با همکاری سایر دستگاههای اجرایی خبر داد و ابراز امیدواری کرد این اقدام فصل تازهای در حیات این میراث کهن رقم بزند.
ظرفیت آیینی و مذهبی در همسایگی قلعه
جاذبههای این روستا تنها به معماری محدود نمیشود. در فاصله دو کیلومتری دولتآباد، امامزاده ساریه خاتون قرار دارد که هر ساله در روز عاشورای حسینی میزبان مراسم نخلگردانی اهالی دولتآباد است؛ آیینی با قدمت بیش از ۳۰۰ سال که میتواند بهعنوان یک جاذبه گردشگری آیینی-مذهبی، مسافران بسیاری را به این منطقه بکشاند.
چشمانداز آینده
با وجود تمام این ظرفیتها، دولتآباد نیزار هنوز در فهرست مقاصد پررونق گردشگری قم جای ندارد؛ اما با توجه به برنامههای پیشبینیشده برای مرمت و معرفی این روستا، به نظر میرسد بهزودی نام این قلعه گلی قاجاری بر سر زبانها بیفتد و گردشگران مشتاق بتوانند معماری ناب و آیینهای کهن آن را از نزدیک تجربه کنند.
قم با سه شهرستان و هفت شهر، بیش از آنکه صرفاً یک مقصد زیارتی باشد، گنجینههایی از تاریخ و فرهنگ را در خود جای داده است؛ گنجینههایی که دولتآباد نیزار یکی از ارزشمندترین آنهاست؛ مقصدی ناشناخته که حالا امید میرود بهزودی شناخته شود.
نظرات (0)