هشتادویک سال پیش، در دوم سپتامبر ۱۹۴۵، جنگ جهانی دوم که نزدیک به شش سال اروپا و آسیا را در آتش فرو برده بود، با امضای سند تسلیم ژاپن به طور رسمی پایان یافت. این رویداد که در تاریخ به «روز پیروزی بر ژاپن» شهرت دارد، بر عرشه ناو جنگی «یواساس میسوری» در خلیج توکیو رقم خورد و دوربینهای عکاسان جنگ، لحظههای آن را برای همیشه ثبت کردند.
آخرین پرده از یک جنگ جهانی
تسلیم ژاپن در حالی انجام شد که ماهها از فروپاشی آلمان نازی گذشته بود و متفقین تمام توان خود را بر جبهه اقیانوس آرام متمرکز کرده بودند. پس از بمبارانهای اتمی هیروشیما و ناکازاکی در ماه اوت ۱۹۴۵ و اعلام بیقید و شرط پذیرش اعلامیه پوتسدام از سوی امپراتور هیروهیتو، مقدمات مراسم رسمی تسلیم در خلیج توکیو فراهم شد.
ناو یواساس میسوری، یکی از بزرگترین کشتیهای جنگی آمریکا در آن زمان، به عنوان محل برگزاری مراسم انتخاب شد؛ انتخابی که به گفته فرماندهان متفقین، پیامی نمادین در پی داشت: پایان جنگ در همان نقطهای آغاز شده بود که نخستین گلولههای حمله به پرل هاربر شلیک شده بود.
لحظههای امضای سند تسلیم
هیئت ژاپنی به سرپرستی «مامورو شیگمیتسو»، وزیر امور خارجه وقت ژاپن، سوار بر ناو شد و در حالی که صدها سرباز و افسر متفقین و دهها خبرنگار و عکاس نظارهگر بودند، سند تسلیم را امضا کرد. پس از او ژنرال «داگلاس مکآرتور»، فرمانده عالی نیروهای متفقین در منطقه اقیانوس آرام، و سپس نمایندگان کشورهای متحد از جمله آمریکا، بریتانیا، اتحاد جماهیر شوروی و چین این سند را امضا کردند.
مراسم که کمتر از نیم ساعت به طول انجامید، از نظر تشریفاتی بسیار کوتاه اما از نظر تاریخی بینهایت سنگین بود. ژنرال مکآرتور در سخنرانی کوتاه خود این لحظه را «تلاش برای برقراری صلح بر پایه حقیقت و عدالت» توصیف کرد و از همه خواست تا به جای انتقام، به سوی بازسازی حرکت کنند.
روایتی تصویری از پایان یک جنگ
تصاویری که در این مجموعه منتشر شده، توالی این رویداد بزرگ را از نزدیک نشان میدهد؛ از سوار شدن هیئت ژاپنی بر عرشه ناو تا لحظه امضای سند و در نهایت پرواز دستهجمعی هواپیماهای متفقین بر فراز خلیج توکیو که پایان رسمی جنگ را اعلام میکرد.
این عکسها نه تنها سند تصویری یکی از مهمترین روزهای قرن بیستم هستند، بلکه یادآور بهایی هستند که جنگ بر ملتها تحمیل کرد؛ درسی که دههها پس از آن، همچنان از مهمترین دلایل پرهیز جامعه جهانی از تکرار چنین فاجعهای به شمار میرود.
پیامدهای یک تسلیم
با امضای سند تسلیم، ژاپن تحت اشغال نظامی متفقین به رهبری آمریکا قرار گرفت و مسیر بازسازی و دگرگونی این کشور آغاز شد. سالهای پس از جنگ، ژاپن را از یک امپراتوری جنگطلب به یکی از صلحطلبترین و پیشرفتهترین اقتصادهای جهان تبدیل کرد؛ تحولی که هنوز هم در تحلیلهای تاریخی به عنوان یکی از درسهای بزرگ بازسازی پس از جنگ مورد توجه قرار میگیرد.
امروز در سالروز این رویداد، بسیاری از آرشیوهای تاریخی و رسانهها با انتشار دوباره این تصاویر، یادآور روزی هستند که بشریت توانست بزرگترین جنگ تاریخ خود را پشت سر بگذارد و به دوران تازهای گام بگذارد.
نظرات (0)