سخنگوی سازمان غذا و دارو با اشاره به رشد روزافزون استفاده از هوش مصنوعی و اینترنت برای دریافت اطلاعات سلامت، نسبت به خطرات «خوددرمانی دیجیتال» هشدار داد. محمد هاشمی تأکید کرد که هرچند این فناوری‌ها ابزارهای ارزشمندی برای افزایش آگاهی و آموزش به شمار می‌روند، اما نباید به‌عنوان مرجع تشخیص بیماری، تجویز دارو، تغییر دوز یا قطع درمان مورد استفاده قرار گیرند.

خوددرمانی دیجیتال؛ چالش تازه حوزه سلامت

هاشمی که مشاور رئیس سازمان غذا و دارو نیز هست، با تبیین مفهوم «خوددرمانی دیجیتال» گفت: دسترسی گسترده به اطلاعات پزشکی، همزمان با مزیت‌های آموزشی، چالش‌های تازه‌ای را در حوزه سلامت ایجاد کرده است. به گفته وی، برخی افراد پس از جستجوی علائم بیماری خود در فضای مجازی یا دریافت پاسخ از سامانه‌های هوش مصنوعی، بدون ارزیابی تخصصی پزشک یا داروساز، اقدام به مصرف یا تغییر خودسرانه داروها می‌کنند؛ اقدامی که می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد.

چرا هوش مصنوعی نمی‌تواند نسخه بپیچد؟

به گفته سخنگوی سازمان غذا و دارو، تصمیم‌گیری درباره دارو باید بر پایه مجموعه‌ای از عوامل پیچیده اتخاذ شود؛ عواملی مانند تشخیص قطعی بیماری، سابقه بیماری‌های فرد، شرایط فیزیولوژیک بیمار، عملکرد ارگان‌های حیاتی نظیر کبد و کلیه، تداخلات دارویی و وضعیت خاص بیمار مانند بارداری یا شیردهی. هاشمی تصریح کرد: سامانه‌های عمومی هوش مصنوعی به دلیل نداشتن دسترسی به پرونده بالینی فرد، توانایی تحلیل دقیق این عوامل را ندارند و تصمیم‌گیری صرفاً بر اساس پاسخ آن‌ها می‌تواند بسیار پرریسک باشد.

ایمنی دارویی؛ حتی داروی مفید می‌تواند خطرناک باشد

هاشمی با اشاره به اهمیت «ایمنی دارویی» خاطرنشان کرد: دارویی که برای یک بیمار مفید است، ممکن است برای فرد دیگری به دلیل شرایط خاص بالینی یا تداخل با سایر داروهای مصرفی خطرناک باشد. وی در این زمینه نقش داروسازان را حیاتی دانست و افزود: داروساز تنها عرضه‌کننده دارو نیست؛ بلکه متخصص شناسایی تداخلات دارویی و آموزش بیمار است و می‌تواند از بروز خطاهای دارویی قابل پیشگیری جلوگیری کند.

خطاهای احتمالی هوش مصنوعی و داروهای پرخطر

سخنگوی سازمان غذا و دارو با اشاره به احتمال خطا در پاسخ‌های هوش مصنوعی به دلیل ناقص بودن داده‌های ورودی یا پردازش‌های نادرست، نسبت به مصرف خودسرانه برخی گروه‌های دارویی هشدار داد. به گفته وی، مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهای مؤثر بر سیستم عصبی، داروهای ضدانعقاد و داروهای مربوط به بیماری‌های مزمن، نیازمند نظارت دقیق و حرفه‌ای است.

توصیه به مردم

هاشمی در پایان یادآور شد: مردم می‌توانند از فناوری برای شناخت بهتر بیماری‌ها بهره بگیرند، اما برای هرگونه اقدام درمانی، مشورت با کادر درمان الزامی است. این گزارش به نقل از وبدا، پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت، منتشر شده است.