جنگی که قرار بود به‌مثابه نمایشی از توانمندی نظامی آمریکا و تحکیم برتری واشنگتن در عرصه جهانی باشد، امروز به آزمونی دشوار برای کاخ سفید بدل شده است. روایت اولیه از یک پیروزی سریع و کم‌هزینه، جای خود را به واقعیتی پیچیده داده است که در آن هر روزِ ادامه نبرد، هزینه‌های تازه‌ای بر دوش دولت ترامپ می‌گذارد.

شکست روایت «نمایش قدرت»

طراحان این جنگ امیدوار بودند با نمایشی از قدرت آتش و برتری فناورانه، هم بازدارندگی آمریکا را در برابر رقبا تقویت کنند و هم پیام روشنی به مخالفان منطقه‌ای واشنگتن بفرستند. اما میدان نبرد مطابق سناریوی طراحی‌شده پیش نرفت؛ طولانی شدن درگیری و افزایش پیچیدگی عملیات‌ها، تصویر یک ارتش شکست‌ناپذیر را به چالش کشیده است. آنچه قرار بود «درس عبرت» باشد، اکنون به منبعی برای زیر سؤال بردن توانایی تصمیم‌گیری آمریکا تبدیل شده است.

معادله دشوار کاخ سفید

دولت ترامپ امروز با معادله‌ای روبه‌روست که در آن هیچ گزینه‌ای بدون هزینه نیست؛ مسئله‌ای که در آغاز جنگ کمتر مورد توجه قرار گرفته بود:

  • ادامه جنگ؛ به معنای تحمل هزینه‌های اقتصادی و سیاسی فزاینده و ریسک ورود به بن‌بست بلندمدت است.
  • خروج از میدان؛ می‌تواند به‌مثابه اعتراف به شکست خوانده شود و اعتبار بازدارندگی واشنگتن را در سطح جهانی خدشه‌دار کند.
  • مسیر مذاکره؛ هرچند ممکن است هزینه‌های نظامی را کاهش دهد، اما در فضای سیاسی داخلی آمریکا به‌عنوان عقب‌نشینی تعبیر شده و دولت را در برابر انتقادات داخلی آسیب‌پذیر می‌کند.

فشارهای اقتصادی و سیاسی

هزینه‌های سنگین مالی جنگ، بودجه کشور را تحت فشار قرار داده و با تبعات اقتصادی در داخل آمریکا گره خورده است. در سطح سیاسی نیز، هر روز ادامه درگیری، فضای انتقادی را در کنگره و میان افکار عمومی پررنگ‌تر می‌کند. نبود چشم‌اندازی روشن برای پایان جنگ، بر ناامیدی از مدیریت بحران توسط کاخ سفید افزوده و پرسش‌هایی جدی درباره کارآمدی تصمیم‌سازان آمریکایی مطرح کرده است.

بحران تصمیم‌گیری

نکته برجسته این وضعیت، فراتر از تلفات انسانی و خسارت‌های اقتصادی، به چالش کشیده شدن «قدرتِ تصمیم‌گیری» آمریکاست؛ مؤلفه‌ای که سال‌ها بخشی از تصویر هژمونیک واشنگتن به شمار می‌رفت. اکنون تحلیلگران بر این باورند که این جنگ، بیش از آنکه نمایشی از قدرت آمریکا باشد، به کابوسی برای دولتمردان آن تبدیل شده است؛ کابوسی که هر انتخاب در آن، بهای سنگینی دارد.

در چنین شرایطی، کاخ سفید ناگزیر است میان گزینه‌های نامطلوب دست به انتخاب بزند؛ انتخاب‌هایی که هر کدام می‌تواند تأثیرات عمیقی بر جایگاه بین‌المللی آمریکا و آینده سیاست خارجی این کشور بر جای بگذارد. آنچه روشن است، پایان خوشی که طراحان جنگ تصور می‌کردند، دیگر در افق دیده نمی‌شود.