بیست‌وهشتم صفر از مهم‌ترین روزهای سوگواری در تقویم شیعیان است؛ روزی که سالروز رحلت پیامبر اسلام (ص) و همچنین شهادت امام حسن مجتبی (ع) محسوب می‌شود. در اصفهان، این روز با برگزاری آیین سنتی «قافله عزاداری» گرامی داشته شد و دسته‌های سوگواری با حضور گسترده عزاداران در بافت تاریخی شهر به راه افتادند.

قافله عزاداری؛ میراث ماندگار سوگواری اصفهانی

قافله عزاداری یکی از کهن‌ترین و شاخص‌ترین آیین‌های سوگواری در اصفهان به شمار می‌رود. در این آیین، عزاداران در قالب دسته‌های منظم و هماهنگ، همراه با علم‌ها، کتل‌ها و پرچم‌های سیاه از محله‌های مختلف شهر حرکت می‌کنند و با نوحه‌خوانی و مرثیه‌سرایی، ارادت خود را به خاندان پیامبر (ص) ابراز می‌دارند.

آنچه قافله عزاداری اصفهان را از بسیاری از مراسم‌های مشابه متمایز می‌کند، نظم و ترتیب خاص دسته‌ها و همچنین هماهنگی میان هیئت‌های مذهبی است که هر یک با پرچم و نشان مخصوص خود در این کاروان سوگ شرکت می‌کنند. سینه‌زنی و زنجیرزنی عزاداران نیز از اجزای اصلی این آیین به شمار می‌رود و در طول مسیر، جمعیت بسیاری از مردم اصفهان به قافله می‌پیوندند.

سوگواری در گذر تاریخ اصفهان

اصفهان از دیرباز به عنوان یکی از پایگاه‌های مهم مراسم‌های مذهبی و عزاداری در ایران شناخته می‌شود. آیین‌های سنتی سوگواری این شهر در ماه محرم و صفر، قدمتی چند صد ساله دارد و نسل‌به‌نسل منتقل شده است. قافله عزاداری ۲۸ صفر نیز بخشی از همین میراث فرهنگی است که هر سال با شکوه بیشتری برگزار می‌شود و جوانان زیادی نیز در آن مشارکت دارند.

در این مراسم، مداحان و ذاکران اهل بیت (ع) ضمن قرائت زیارت‌نامه و بیان مصیبت، به شرح ابعاد شخصیتی پیامبر اکرم (ص) و امام حسن مجتبی (ع) می‌پردازند و فضایل و مکارم اخلاقی این بزرگواران را برای عزاداران بازگو می‌کنند.

حضور پرشور هیئت‌های مذهبی

هیئت‌های مذهبی اصفهان از روزهای پیش از بیست‌وهشتم صفر، آماده‌سازی پرچم‌ها، علم‌ها و سایر ملزومات عزاداری را آغاز کرده بودند و در روز برگزاری قافله، از نقاط مختلف شهر به مسیر اصلی مراسم پیوستند. مسیر حرکت قافله از محله‌های قدیمی اصفهان آغاز و به مرکز شهر ختم می‌شود و در طول مسیر، هیئت‌ها به اجرای برنامه‌های سوگواری می‌پردازند.

اقشار مختلف مردم اصفهان، از پیر و جوان، با پوشیدن لباس سیاه در این آیین شرکت کرده و با نوحه‌سرایی دسته‌جمعی، فضای معنوی خاصی را در شهر ایجاد کردند. برگزاری این قافله‌ها علاوه بر جنبه مذهبی، نقش مهمی در زنده نگه‌داشتن آیین‌ها و سنت‌های بومی اصفهان نیز دارد و هر ساله توجه گردشگران و علاقه‌مندان به فرهنگ عاشورایی را نیز به خود جلب می‌کند.

۲۸ صفر؛ روز بزرگداشت پیامبر رحمت

بیست‌وهشتم صفر در منابع تاریخی و روایی، سالروز رحلت حضرت محمد مصطفی (ص)، آخرین فرستاده الهی، و نیز شهادت امام حسن مجتبی (ع)، دومین امام شیعیان، یاد شده است. این روز در ایران به عنوان یکی از روزهای مهم عزاداری شناخته می‌شود و در شهرهای مختلف، مراسم‌های سوگواری متنوعی برگزار می‌گردد. قافله عزاداری اصفهان نیز در همین راستا و برای پاسداشت یاد و نام این بزرگواران برگزار شد تا پیام رحمت و مهربانی پیامبر اسلام (ص) در قالب یک آیین جمعی و مردمی به نسل‌های جوان منتقل شود.