در حالی که نزدیک به سه ماه تا آغاز مسابقات جهانی کشتی آزاد در آبان‌ماه باقی مانده، تعیین تکلیف وزن ۶۱ کیلوگرم تیم ملی به تازه‌ترین دغدغه فنی کشتی ایران تبدیل شده است. احمد جوان که تنها غیرمازندرانی تیم ۱۰ نفره آزادکاران کشور است، از فروردین‌ماه با خیالی آسوده دوبنده تیم ملی را به تن کرده؛ اما کارنامه او در چرخه انتخابی امسال، پرسش‌های زیادی را درباره شیوه گزینش ملی‌پوشان برانگیخته است.

ملی‌پوشی که زود از راه رسید

جوان ۲۳ ساله سال گذشته برای نخستین بار به تیم ملی دعوت شد و در وزن غیرالمپیکی ۶۱ کیلوگرم به مدال نقره رسید؛ تنها باخت او در رقابت‌های زاگرب، برابر زائور اوگویف دارنده مدال المپیک بود. همان مدال نقره کافی بود تا حضورش در تیم ملی برای سال بعد نیز تضمین شود؛ رویه‌ای که این روزها در کشتی ایران به عادتی همیشگی بدل شده است.

احمد جوان ملی‌پوش وزن ۶۱ کیلوگرم تیم ملی کشتی آزاد

مرور چرخه انتخابی ۶۱ کیلوگرم در سال ۲۰۲۶

مرحله اول چرخه در دی‌ماه با برگزاری مسابقات قهرمان کشوری در تبریز آغاز شد؛ رضا مومنی در این وزن قهرمان شد و برادرش علی مومنی که سال گذشته در ۵۷ کیلوگرم ناکام مانده بود، به رده سوم رسید. احمد جوان به دلیل نقره سال گذشته از شرکت در این مرحله معاف بود.

در جام یاشاردوغوی ترکیه، اهورا خاطری به مدال برنز رسید و علی مومنی از دور رقابت‌ها کنار رفت. نخستین تورنمنت رنکینگ سال ۲۰۲۶ در زاگرب برگزار شد که رضا مومنی به عنوان قهرمان مرحله اول چرخه، پس از شکست آستین دیسانتوی آمریکایی، در نیمه‌نهایی ۱۲ بر ۲ مغلوب امان هندی شد و در دیدار رده‌بندی با برتری ۱۰ بر صفر برابر گئورگی گونیاشویلی گرجستانی به مدال برنز رسید.

رقابت‌های وزن ۶۱ کیلوگرم کشتی آزاد در مسابقات قهرمانی آسیا

در قهرمانی آسیا بیشکک، انتخاب کادرفنی تیم ملی احمد جوان بود؛ او پس از استراحت در دور نخست، هاسه‌گاوا ژاپنی را ۸ بر ۵ شکست داد، در نیمه‌نهایی ۱۱ بر ۹ به امان هندی باخت و در دیدار رده‌بندی ۱۲ بر صفر نماینده کره جنوبی را مغلوب کرد تا برنز بگیرد. جالب اینکه رضا مومنی قهرمان کشور و احمد جوان نایب‌قهرمان سال قبل جهان، هر دو به امان باخته بودند؛ یکی یک‌طرفه و دیگری نزدیک، اما در نهایت جوان به عنوان ملی‌پوش ۶۱ کیلوگرم برگزیده شد.

در سومین رویداد رنکینگ اتحادیه جهانی در اولان‌باتور مغولستان، اهورا خاطری کشتی‌گیر زیر ۲۰ سال به نمایندگی از ایران کشتی گرفت و به مدال برنز رسید. جام تختی کرمان نیز آخرین و بی‌اثرترین مسابقه این چرخه بود؛ جایی که ابراهیم خواری قهرمان ۶۱ کیلوگرم شد، علی قلی‌زادگان دوم شد و مهدی رحیمی و رضا مومنی مشترکاً سوم شدند. ایران حتی در تورنمنت پایانی بوداپست هم در این وزن نماینده‌ای نداشت.

ماجرای انتخاب زودهنگام

نکته قابل توجه آن است که هیچ‌یک از گزینه‌های ۶۱ کیلوگرم در مسابقات لحاظ‌شده در چرخه انتخابی طلا نگرفتند؛ با این حال احمد جوان دهه سوم فروردین به دوبنده تیم ملی رسید، در حالی که مسابقات جهانی از دوم آبان آغاز می‌شود. این یعنی انتخاب ملی‌پوش این وزن حدود شش ماه زودتر از موعد انجام شد، بدون آن‌که جوان در یک رویارویی مستقیم و تعیین‌کننده با رقبای اصلی خود کشتی گرفته باشد.

هر دو مدعی اصلی این وزن، یعنی جوان و مومنی، در همین چرخه به امان هندی باخته‌اند. در سوی دیگر، زائور اوگویف با قهرمانی در مسابقات کشوری روسیه بار دیگر نماینده این کشور در جهان خواهد بود و مارکوس بلیز نیز از سوی آمریکا برای مسابقات آستانه معرفی شده است.

دودستگی کارشناسی درباره انتخاب زودهنگام

برخی کارشناسان معتقدند مشخص شدن تکلیف ملی‌پوش از ماه‌ها قبل، بار روانی و فشار ناشی از رقابت درون‌اردویی را از دوش کشتی‌گیر برمی‌دارد و به او فرصت می‌دهد با تمرکز کامل برای رقابت اصلی آماده شود. اما در مقابل، این رویه خطرهایی هم دارد؛ از جمله اینکه کشتی‌گیر بدون آن‌که در میدان‌های پرفشار و رودرروی مدعیان محک بخورد، دوبنده را به دست می‌آورد.

شاید نمود عینی همین آسیب، افزایش وزن جوان باشد؛ کشتی‌گیری که در سبک‌وزن ۶۱ کیلوگرم اکنون بیش از هفت کیلوگرم اضافه وزن دارد. کاهش این میزان وزن تا پیش از آبان‌ماه، به خودی خود چالشی جدی برای آماده‌سازی او محسوب می‌شود و پرسش‌هایی درباره آمادگی بدنی ملی‌پوش در روزهای حساس جهانی را پررنگ‌تر کرده است.

چشم‌انداز جهانی

مسابقات جهانی کشتی آزاد آبان‌ماه در حالی برگزار می‌شود که رقابت در ۶۱ کیلوگرم با حضور ستاره‌هایی چون امان هندی، زائور اوگویف و مارکوس بلیز بسیار فشرده خواهد بود. حال باید دید انتخاب زودهنگام و «آسودگی خیال» احمد جوان، در پایان به مدال‌آوری در جهان می‌انجامد یا به پاشنه آشیل تیم ملی تبدیل می‌شود.