مهار گرانفروشی در بازار نان به یکی از اولویت‌های نهادهای ناظر تبدیل شده و حالا روش تازه‌ای برای برخورد با متخلفان در پیش گرفته شده است: کاهش سهمیه آرد و تعطیلی واحدهای نانوایی که نان را گران‌تر از نرخ مصوب عرضه می‌کنند. این رویکرد در حالی اجرایی می‌شود که تجربه گذشته نشان داده است جریمه‌های نقدی به تنهایی نتوانسته‌اند بازدارنده مؤثری باشند.

بررسی ۱۵ هزار پرونده تخلف نانوایی‌ها

بر اساس گزارش همشهری که تابناک آن را منتشر کرده است، تاکنون پرونده ۱۵ هزار تخلف مربوط به نانوایی‌ها بررسی شده یا در دست بررسی قرار دارد. این تخلف‌ها عمدتاً شامل گرانفروشی، کم‌فروشی و رعایت نکردن قیمت‌های مصوب نان می‌شود که فشار مستقیمی بر سفره خانوارها وارد می‌کند.

چرا جریمه نقدی بازدارنده نبود؟

در گذشته برای واحدهای متخلف جریمه‌های نقدی تعیین می‌شد، اما به گفته کارشناسان، این جریمه‌ها گاهی به شکل غیرمستقیم از جیب مردم پرداخت می‌شد؛ به این معنا که هزینه جریمه در عمل به مصرف‌کننده منتقل می‌شد و بار واقعی تخلف بر دوش شهروندان باقی می‌ماند. همین مسئله سبب شد ناظران به دنبال راهکاری مؤثرتر برای پیشگیری از تکرار تخلف باشند.

اینفوگرافیک قطع سهمیه آرد نانوایی‌های گرانفروش

ابزار تازه نظارتی؛ کاهش سهمیه آرد و تعطیلی واحد متخلف

در رویکرد جدید، به جای جریمه نقدی، سهمیه آرد واحدهای متخلف کاهش می‌یابد و در صورت تکرار تخلف، واحد نانوایی تعطیل می‌شود. به گفته ناظران، این روش می‌تواند در جلوگیری از تکرار تخلف بسیار مؤثرتر از جریمه‌های مالی باشد، زیرا مستقیماً فعالیت اقتصادی واحد متخلف را هدف قرار می‌دهد و امکان ادامه تخلف را از او می‌گیرد.

اتخاذ این سیاست نشان‌دهنده تغییر رویکرد نهادهای نظارتی از برخورد صرفاً مالی به اقدامات ساختاری است؛ به گونه‌ای که هم منافع مصرف‌کننده حفظ شود و هم تخلف برای واحدهای صنفی صرفه اقتصادی نداشته باشد.