جلسه «نقد و بررسی نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران» دوشنبه نوزدهم مردادماه با حضور ابراهیم حیدری، قائممقام نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران و مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران، ده ناشر برتر هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران و نمایندگان نهادها و تشکلهای نشر برگزار شد. در این نشست عملکرد دوره مجازی نمایشگاه، چالشهای اجرایی و چشمانداز برگزاری دورههای آینده مورد بررسی قرار گرفت.
فرهنگ، زیرساخت توسعه کشور
ابراهیم حیدری در ابتدای این نشست با اشاره به جایگاه اهالی فرهنگ و نشر در شرایط دشوار کشور گفت: فعالیتهای فرهنگی در طول جنگ تحمیلی سوم و تلاش اهالی فرهنگ و حوزه نشر، دستکمی از کار در میدان جنگ و دفاع نداشت. او با بیان اینکه هر آنچه به پیشرفت و توسعه کشور کمک میکند از مسیر فرهنگ عبور میکند، کتاب را دروازه اصلی ورود به دانش و آگاهی خواند و از همه فعالان نشر که در یک سال سخت گذشته کشور را رها نکردند، قدردانی کرد.
چرا نمایشگاه مجازی برگزار شد؟
به گفته قائممقام نمایشگاه کتاب تهران، طبق روال سالهای گذشته قرار بود نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران در اردیبهشتماه برگزار شود و خانه کتاب و ادبیات ایران بهعنوان نهاد مجری، مقدمات آن را فراهم کرده بود؛ اما با توجه به شرایط اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و امنیتی کشور و نظر دستگاههای بالادستی، تصمیم بر برگزاری نمایشگاه مجازی گرفته شد.
حیدری یادآور شد که نمایشگاه کتاب پروژهای ملی است و حضور چند میلیون نفر در یک محدوده شهری، تأمین امنیت، زیرساخت، حملونقل و هماهنگی میان دستگاههای مختلف را ضروری میکند. او برگزاری دوره مجازی را نیز کاری ساده ندانست و از مشکلات زیرساختی، محدودیتهای اینترنتی، مسائل پست، فرآیند استعلامهای ثبتاحوال و پراکندگی ناشران و مخاطبان در سراسر کشور یاد کرد؛ با این حال این ریسک پذیرفته شد تا نشاط اجتماعی ایجاد شود و فرصتی برای ناشران فراهم آید. به گفته وی، با همراهی همه بخشها نمایشگاه برگزار شد و با وجود شرایط دشوار، فروش قابل قبولی رقم خورد.
پذیرش نقصها و طراحی سامانه جایگزین
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران با پذیرش وجود نقاط قوت و ضعف در دوره مجازی گفت: بخشی از مشکلات به ما و بخشی به حوزهها و دستگاههای دیگر مربوط میشد و هدف از برگزاری این جلسه، شنیدن صادقانه نقدها درباره ابعاد فنی، اجرایی، پشتیبانی، خدمات پستی، فرآیندهای مالی و نحوه پرداخت یارانه است تا در دورههای آینده به کار گرفته شود.
او با تأکید بر اینکه همه نقدها باید در چارچوب شرایط جنگی کشور بررسی شود، از آغاز طراحی سامانه جایگزین نمایشگاه خبر داد و گفت این کار هنوز کامل نشده است. حیدری همچنین به اختلالات جدی اینترنت در شش تا هفت ماه سال گذشته اشاره کرد که باعث تأخیر در برخی برنامههای خانه کتاب و ادبیات ایران از جمله پلتفرم معرفی کتابهای ایرانی به زبانهای خارجی شد.
نگاه حاکمیتی، اجرای بخش خصوصی
قائممقام نمایشگاه کتاب تهران نمایشگاه را تنها یک رویداد اقتصادی ندانست و بر کارکردهای فرهنگی، اجتماعی و حتی سیاسی آن از منظر حاکمیتی تأکید کرد. او گفت: سیاستگذاری، نظارت و مدیریت بر عهده دولت باشد و اجرای امور تا حد امکان به بخش خصوصی واگذار شود. وی با اشاره به امکان واگذاری کامل اجرای نمایشگاه به بخش خصوصی گفت اگر چنین تصمیمی گرفته شود، آمادگی وجود دارد، اما باید اهداف فرهنگی و ملاحظات حاکمیتی حفظ شود.
حیدری اصل وجود یارانه را مفید دانست اما بر هدفمند بودن آن تأکید کرد و گفت امسال برای نخستینبار تلاش شد یارانههای غیرهدفمند حذف و پرداختهای رایگان به برخی دستگاهها و نهادها بازنگری شود. او همچنین از صداوسیما، شهرداری و دیگر نهادهای عمومی خواست در معرفی و تبلیغ نمایشگاه مشارکت کنند و از ناشران خواست سایتها، رسانهها و شبکههای اجتماعی خود را به تریبونی برای معرفی این رویداد تبدیل کنند.
آمادگی اجرایی برای مهر یا آبان
به گفته قائممقام نمایشگاه کتاب تهران، درباره زمان، مکان و شکل نهایی برگزاری سیوهفتمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران هنوز تصمیم قطعی گرفته نشده است؛ اما اگر تصمیم بر برگزاری در مهر یا آبان باشد، آمادگی اجرایی وجود دارد. مسائل مالی و امنیتی باید با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و دولت هماهنگ شود.
حیدری همچنین از برنامههای حمایتی خانه کتاب و ادبیات ایران برای ناشران و کتابفروشان خبر داد و گفت تفاهمنامهای در این زمینه در حال نهایی شدن است، منابع آن تأمین شده و شیوهنامه اجرایی آماده است. بهزودی تسهیلاتی در اختیار ناشران و کتابفروشان قرار میگیرد که میتواند حداقل یک کمک تنفسی برای آنان باشد. او همچنین از پیگیری طرحهایی در حوزه پردیس فناوری نشر خبر داد.
محورهای پیشنهادی برای ارتقای نمایشگاه کتاب
در ادامه این جلسه، حاضران محورهای پیشنهادی خود را برای بهبود نمایشگاه کتاب مطرح کردند که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- حمایت از تولید و نشر کتاب بهجای تمرکز صرف بر یارانه خرید و اختصاص یارانه به فرآیند تولید برای کاهش هزینههای ناشران
- ایجاد امکان تعیین میزان تخفیف متفاوت برای کتابهای مختلف هر ناشر
- اصلاح مدل هزینههای پستی و کاهش بار مالی ارسال کتاب برای ناشران
- اتصال کالابرگ خانوار به خرید کتاب در نمایشگاه
- ارتقای کیفیت، سرعت و هزینه خدمات پستی و بررسی ورود بخش خصوصی به خدمات ارسال کتاب
- ضرورت تداوم برگزاری نمایشگاه حضوری در کنار توسعه نمایشگاه مجازی با توجه به کارکرد فرهنگی و اجتماعی آن
- برنامهریزی دقیق پیش از آغاز نمایشگاه و پرهیز از تغییر آییننامه در میانه برگزاری
- تدوین آییننامه و شیوهنامههای نمایشگاه با مشارکت تشکلهای نشر و عدم تعیین بازه زمانی کتابهای مجاز برای انتشار
ابراهیم حیدری در پایان سخنان خود با بیان اینکه کتاب و نشر یکی از درگاههای اصلی پیشرفت فرهنگی کشور است، تأکید کرد باید به این حوزه کمک شود تا از شرایط دشوار عبور کند.
نظرات (0)