مارک زاکربرگ، مدیر ارشد اجرایی متا، از مقام‌های آمریکایی خواسته است موانع و محدودیت‌های پیش روی مدل‌های هوش مصنوعی متن‌باز را کاهش دهند تا شرکت‌های این کشور بتوانند با قدرت بیشتری در برابر رقبای چینی ایستادگی کنند. به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از رویترز، این اظهارات تازه‌ترین نشانه از تغییر جهت غول شبکه‌های اجتماعی به سمت مدل‌های باز در عرصه هوش مصنوعی است.

رونمایی از مدل جدید متا

این موضع‌گیری در حالی اعلام شد که متا روز دوشنبه از مدل هوش مصنوعی جدیدی با عنوان «میوز گلیمر» (Muse Glimmer) رونمایی کرد و از برنامه خود برای عرضه مدل‌های بیشتر در آینده نزدیک خبر داد. نکته قابل توجه درباره این مدل، ابعاد کوچک آن در مقایسه با مدل‌های پیشروی هوش مصنوعی شرکت‌های رقیب است.

میوز گلیمر به‌طور خاص برای انجام وظایف عامل‌محور (agentic tasks) طراحی شده است؛ یعنی کارهایی که در آن سیستم هوش مصنوعی به‌جای پاسخ صرف به پرسش‌ها، به‌طور مستقل اقداماتی را انجام می‌دهد. از مزیت‌های اصلی این مدل آن است که می‌تواند روی یک رایانه مک یا رایانه شخصی مجهز به تنها یک کارت گرافیک (GPU) اجرا شود و نیازی به زیرساخت‌های سنگین ابری ندارد.

هدف: اجرای هوش مصنوعی روی دستگاه‌های شخصی

استراتژی متا از عرضه چنین مدلی، پاسخ به تقاضای رو به رشد برای سیستم‌های هوش مصنوعی است که مستقیماً روی دستگاه‌های شخصی کاربران اجرا می‌شوند؛ بدون آنکه الزاماً به مراکز داده عظیم یا پردازش ابری وابسته باشند. این رویکرد می‌تواند هزینه‌ها را برای کاربران کاهش دهد و حریم خصوصی بیشتری نیز فراهم کند.

مزیت‌های مدل‌های با وزن باز

مدل‌های با وزن‌های باز (Open-weight) معمولاً از مدل‌های پیشرو شرکت‌هایی مانند اوپن‌ای‌آی و آنتروپیک ارزان‌تر هستند. تفاوت مهم این مدل‌ها با مدل‌های بسته در آن است که در مدل‌های بسته، شرکت سازنده کنترل کامل را در اختیار دارد، اما در مدل‌های باز، اجزای اصلی مدل به‌صورت عمومی در دسترس قرار می‌گیرد و امکان شخصی‌سازی آسان‌تری برای توسعه‌دهندگان فراهم می‌شود.

استقبال از این رویکرد در حالی افزایش یافته که کسب‌وکارها به‌طور فزاینده‌ای نسبت به سرسام‌آور شدن هزینه‌های هوش مصنوعی نگران هستند. همچنین حوادث اخیر مرتبط با امنیت سایبری و مدل‌های شرکت‌های بزرگی چون اوپن‌ای‌آی، متا و آنتروپیک، توجه بیشتری را به سمت مدل‌های باز جلب کرده است.

تلاش متا برای بازگشت به صدر رقابت

عرضه این مدل جدید بخشی از تلاش گسترده متا برای تقویت جایگاه خود در حوزه هوش مصنوعی است. این غول شبکه‌های اجتماعی سال گذشته یک تیم پرهزینه و جدید برای توسعه «هوش مصنوعی ابرهوشمند» تشکیل داد تا بار دیگر خود را به رقابت سنگین و پرمخاطره هوش مصنوعی بازگرداند. به نظر می‌رسد زاکربرگ با تکیه بر مدل‌های باز، مسیری متفاوت از رقبای اصلی خود را برای بازپس‌گیری جایگاه در این عرصه برگزیده است.