اثر تازه‌ای با عنوان «خلیج فارس و جزایر؛ پویایی‌های تاریخی و قرن بیست‌ویکم» به زبان انگلیسی از سوی انتشارات معتبر بین‌المللی اشپرینگر منتشر شد. این کتاب حاصل همکاری چهار عضو هیئت علمی و پژوهشگر دانشگاه شیراز است و در ژوئیه ۲۰۲۶ (مردادماه ۱۴۰۵) راهی بازار نشر جهانی شده است.

نویسندگان کتاب

بر اساس اعلام منابع دانشگاهی، این اثر با مشارکت دکتر نظام‌الدین فقیه، استاد بازنشسته بخش مدیریت دانشگاه شیراز، دکتر سید ابوالقاسم فروزانی، استاد بخش تاریخ، دکتر علی‌حسین صمدی، استاد بخش اقتصاد و سارا فروزانی، دانش‌آموخته ادبیات انگلیسی دانشگاه شیراز تألیف شده است.

محتوای کتاب در یک نگاه

«خلیج فارس و جزایر» در قالب هشت فصل و ۱۸۵ صفحه با رویکردی میان‌رشته‌ای به رشته تحریر درآمده و تحولات تاریخی، حقوقی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی منطقه خلیج فارس و جزایر آن را بررسی می‌کند. این کتاب سیر تحولات خلیج فارس را از دوران باستان تا عصر حاضر دنبال کرده و با تمرکز بر نقش راهبردی، اقتصادی و سیاسی جزایر، تأثیر عواملی مانند جغرافیا، تجارت، امپریالیسم، نفت و منازعات حاکمیتی بر شکل‌گیری نظم سیاسی و اقتصادی منطقه را تحلیل کرده است.

محورهای اصلی پژوهش

مؤلفان با بهره‌گیری از یافته‌های باستان‌شناختی، منابع تاریخی و کلاسیک، اسناد آرشیوی دوران استعمار و قواعد و رویه‌های حقوق بین‌الملل معاصر، موضوعات متعددی را در این کتاب مورد بررسی قرار داده‌اند، از جمله:

  • مناقشه حاکمیت بر جزایر سه‌گانه ایرانی ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک
  • نام‌گذاری و اهمیت تاریخی جزیره قشم
  • ژئوپلیتیک گذار انرژی و پیامدهای تنش‌های تنگه هرمز بر حرکت جهانی به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر
  • بازنمایی دریای پارس در متون کهن جغرافیایی
  • جغرافیای تاریخی مکران
  • جایگاه بندر سیراف در عصر آل‌بویه
  • اکوسیستم کارآفرینی در کشورهای حوزه خلیج فارس

نگاه انتقادی و آینده‌نگرانه

در بخشی از این کتاب، چالش‌ها و فرصت‌های ژئوپلیتیک گذار انرژی در منطقه به‌طور ویژه تحلیل شده و پیامدهای احتمالی تنش در تنگه هرمز بر روند جهانی گذار به انرژی‌های پاک بررسی شده است. همچنین نویسندگان با نگاهی انتقادی به موضوعاتی همچون میراث استعمار، دولت‌سازی، حاکمیت سرزمینی و همگرایی منطقه‌ای، تلاش کرده‌اند جایگاه خلیج فارس در نظم سیاسی و اقتصادی جهانی و تحولات پیش‌روی این منطقه را تبیین کنند.

انتشار در مجموعه علمی اشپرینگر

این کتاب در مجموعه «چشم‌اندازهای توسعه در خاورمیانه و شمال آفریقا» (Perspectives on Development in the Middle East and North Africa) انتشارات اشپرینگر به چاپ رسیده است. انتشارات اشپرینگر از ناشران شناخته‌شده بین‌المللی در حوزه کتاب‌ها و نشریات علمی، فنی و پزشکی است و آثار دانشگاهی و ژورنال‌های تخصصی متعددی را در سراسر جهان منتشر می‌کند.