رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور اعلام کرد که نشانههای موجود حاکی از آن است که بارش پاییز امسال در حد نرمال و بهویژه در نیمه دوم آن فراتر از نرمال خواهد بود. احد وظیفه روز دوشنبه در نشستی خبری با اشاره به شدت کمسابقه پدیده النینو، نسبت به بروز الگوهای جوی غیرمترقبه و احتمال وقوع سیلاب در برخی استانها هشدار داد.
النینو امسال چرا کمسابقه است؟
النینو پدیدهای است که با تغییرات وسیع دمایی در پهنه اقیانوس آرام، بهویژه مناطق میانی تا شرقی آن همراه است و طی آن دمای سطح اقیانوس از حد نرمال فراتر میرود. به گفته رئیس مرکز ملی اقلیم، اگر این افزایش دما به دو درجه یا بیشتر برسد، اصطلاحاً «ابرالنینو» یا «سوپر النینو» نامیده میشود؛ وضعیتی که امسال در حال شکلگیری است.
وظیفه با اشاره به اینکه این پدیده در شبکهها و رسانههای مختلف جهان بازتاب گستردهای داشته و نگرانیهایی درباره آثار آن وجود دارد، خاطرنشان کرد: در دوره آماری ۵۰ تا ۶۰ سال گذشته، روند تغییرات دمایی اقیانوس با چنین شدتی تجربه نشده بود. دبیرکل سازمان جهانی هواشناسی و دبیرکل سازمان ملل نیز با توجه به تجربههای گذشته، نسبت به آثار این پدیده هشدارهایی مطرح کردهاند.
رابطه النینو و بارش منطقه خاورمیانه
تغییرات دمایی در یک پهنه وسیع اقیانوسی با توجه به تعامل اقیانوس و جو، الگوهای جوی را دستخوش تغییر میکند. بررسیهای تاریخی نشان میدهد که در سالهای النینو، بارندگی در منطقه خاورمیانه و جنوب غرب آسیا غالباً در حد نرمال یا بیشتر از نرمال بوده است.
این رابطه هرچند یکبهیک و قطعی نیست، اما در اغلب سالهای النینو وضعیت بارش منطقه مساعد بوده است. این شرایط درست برخلاف سالهای «لانینا» است که فاز سرد این چرخه محسوب میشود؛ در آن وضعیت اقیانوس سردتر میشود و بدترین خشکسالیها معمولاً در همین سالها رخ میدهد.
چرا بارشهای فراتر از نرمال در نیمه دوم پاییز؟
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی با تأکید بر اینکه النینو تنها عامل تعیینکننده اقلیم بارشی فصل سرد در این منطقه نیست، یادآور شد که عوامل دیگری نیز از هماکنون قابل پیشبینی نیستند. پوشش برف در منطقه پرفشار سیبری در آغاز پاییز، دمای اقیانوس هند و مسیر گذر طوفانها در اقیانوس اطلس از جمله عواملی هستند که میتوانند عملکرد سامانههای عبوری از ایران را تغییر دهند.
با این حال، بر اساس النینو و شماری از شاخصهای فنی، نشانهها از بارش نرمال و در نیمه دوم پاییز فراتر از نرمال حکایت دارد. وظیفه تأکید کرد: باید منتظر گذشت زمان و شناسایی دقیقتر عوامل دیگر بود تا بتوان با قطعیت بیشتری درباره بارش پاییز اظهارنظر کرد، اما پیشبینیهای فصلی در مجموع پربارشی را نشان میدهند.
استانهای در معرض سیلاب
در چنین شرایطی، احتمال بروز سیلابهای گسترده بهویژه در استانهایی که پیش از این نیز چنین تجربهای داشتهاند، بیشتر از سایر مناطق است. بر اساس مدلهای هواشناسی، جنوب غرب ایران و استانهای غربی مانند کرمانشاه، ایلام و خوزستان از جمله مناطقی هستند که احتمال بارشهای فراتر از حد نرمال و بیهنجاری بارش در آنها بیشتر است.
تأثیر النینو بر دیگر نقاط جهان
آثار النینو در نقاط مختلف جهان متفاوت و در برخی مناطق کاملاً شناختهشده است. این پدیده در آمریکای جنوبی، آفریقای جنوبی و شمال استرالیا بهشدت بارندگی را کاهش میدهد و خشکسالی به همراه میآورد. در تابستان، النینو بارش شبهقاره هند را کاهش میدهد و تولید مواد غذایی هند و تا حدودی پاکستان را تحت تأثیر منفی قرار میدهد؛ در مقابل، در فصل سرد سال بارندگی همین منطقه نسبتاً مناسب میشود و جنوب غرب آمریکا نیز از این پدیده تأثیر مثبت میگیرد.
اهمیت پیشبینیهای کوتاهمدت
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی در پایان با اشاره به مخاطرات پدیدههایی مانند سیلاب تأکید کرد: برای مدیریت چنین رویدادهایی، پیشبینیهای کوتاهمدت در بازه زمانی نزدیک به وقوع پدیده اهمیت بیشتری دارند و میتوانند کمک فراوانی به کاهش آثار مخاطرات و مدیریت شرایط داشته باشند.
نظرات (0)