دبی، شهری که سال گذشته با پذیرش بیش از ۱۹.۵ میلیون گردشگر خارجی، نام خود را در شمار پربازدیدترین شهرهای جهان جا داده بود و خود را برای شکستن رکورد بالای ۲۰ میلیون گردشگر آماده می‌کرد، حالا با خوابی آشفته دست‌وپنجه نرم می‌کند. با آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، رؤیای گردشگران و سرمایه‌گذاران این شهر دود شد و به هوا رفت؛ کابوسی که می‌توانست حتی از این هم وحشتناک‌تر باشد، اما آتش‌بس ۶۰ روزه‌ای که البته دوام نیاورد و سرانجامش نیز معلوم نیست، تلاش‌ها برای زنده کردن دبی را آغاز کرد.

آمارهای تلخ از ریزش صنعت گردشگری

«بی‌بی‌سی» در فروردین ماه امسال در گزارشی مفصل به افول صنعت گردشگری دبی پرداخت. به گفته یکی از مدیران یک شرکت گردشگری با ۱۴ شعبه در امارات و بیش از هزار کارمند، بسیاری از رستوران‌های معروف که هنوز مشتریان اماراتی خود را دارند، با کاهش درآمدی بیش از ۵۰ درصد روبه‌رو شده‌اند و فروشگاه‌های وابسته به گردشگران نیز با کاهش ۷۰ تا ۸۰ درصدی فروش، آسیب بیشتری دیده‌اند. این مدیر اعتراف کرده که ناگزیر شده حقوق همه کارکنان از جمله خودش را ۳۰ درصد کاهش دهد: «وضعیت فعلی وحشتناک است. من یک انتخاب داشتم؛ یا ۳۰ درصد از کارکنانم را اخراج کنم یا حقوق‌ها را برای حفظ مشاغل کاهش دهم. فعلاً دومی را انتخاب کردم.»

یکی از مدیران ارشد یک رستوران زنجیره‌ای نیز به «بی‌بی‌سی» گفته بود رفت‌وآمد در فروشگاه‌هایش به ۱۵ تا ۲۰ درصد میزان معمول کاهش یافته و بیش از نیمی از کارکنان به مرخصی بدون حقوق فرستاده شده‌اند. پیامدهای جنگ دامنگیر هتل‌های دبی نیز شده است؛ بر اساس آمار رسمی و با وجود تخفیف‌های بزرگ، سطح اقامت در هتل‌ها پس از شروع جنگ ۸۰ تا ۸۵ درصد کمتر شده و حتی هتل‌های ویژه کنفرانس و رویداد نیز از کمبود مشتری خبر می‌دهند.

پیش‌بینی‌های نگران‌کننده اقتصاددانان

پژوهش‌های مؤسسه «اکونومیک آکسفورد» در پنج ماه گذشته نشان می‌دهد امسال ۲۳ تا ۳۸ میلیون نفر کمتر به منطقه سفر خواهند کرد و ضرر ناشی از تعطیلی گردشگری بر اثر جنگ، ۳۴ تا ۵۶ میلیارد دلار خواهد بود. «سی‌ان‌ان» نیز در خرداد ماه گزارش داد که ظاهر دبی به حالت عادی نزدیک شده و ترافیک، رستوران‌ها و پروازها رونق پیشین را نشان می‌دهند، اما پشت‌پرده، شهر با واقعیت‌های دردناکی روبه‌روست؛ هتل‌ها، خطوط هوایی و مشاغل مرتبط با گردشگری بیش از هر زمان دیگری برای بازگرداندن گردشگران تلاش می‌کنند، در حالی که هشدارهای سفر به منطقه همچنان پابرجاست و بسیاری از پروازها از سر گرفته نشده‌اند.

تقلای اماراتی‌ها برای احیای شهر

دست‌اندرکاران گردشگری دبی اگرچه از اختلال‌های گسترده، کاهش درآمد و آینده نامعلوم گلایه دارند، اما ادعا می‌کنند اقتصاد این شهر هنوز به مرحله فروپاشی نرسیده و امیدوار به نجات آن هستند. اقتصاددانان اما نگاه محتاطانه‌تری دارند و معتقدند اختلال اقتصادی می‌تواند ادامه‌دارتر باشد. در همین حال، «ایندیپندنت» هفته گذشته گزارش کرد که آسیب‌های سازه‌ای واردشده به این مقصد گردشگری قابل‌ترمیم است و بسیاری از مسیرهای پروازی دوباره برقرار شده‌اند، اما هنوز مشخص نیست آیا آسیبی که به اعتبار و امنیت دبی وارد شده، ترمیم‌پذیر خواهد بود یا نه.

اماراتی‌ها برای بازگرداندن رونق، فتیله تخفیف‌هایشان را بالاتر کشیده‌اند. مقام‌های شهر طرح تشویقی جدیدی اعلام کرده‌اند که در ازای معرفی بستگان یا دوستان خارجی برای سفر به دبی، بسته‌های پاداشی تا سقف ۳ هزار درهم امارات (معادل حدود ۸۱۶ دلار) پرداخت می‌کنند؛ معرفی‌شدگان نیز می‌توانند از اقامت طولانی‌مدت در هتل‌ها و صرف غذا با تخفیف ویژه بهره‌مند شوند. هتل‌ها نیز پیش از این بسته‌های اقامتی در هتل‌های لوکس را با قیمت‌هایی عرضه کرده بودند که کمتر از یک سال پیش قابل تصور نبود و مسئولان شهری با حذف مالیات و عوارض در تلاش‌اند به مراکز اقامتی کمک کنند.

بدترین کابوس دبی

با وجود این تقلاها، «چینزیا بیانکو»، کارشناس شبه‌جزیره عربستان و منطقه خلیج فارس در شورای روابط خارجی اروپا، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «این بدترین کابوس دبی است، زیرا اساس موجودیت آن به این وابسته بود که در منطقه‌ای پرآشوب، یک آبادی امن باشد... شاید راهی برای تاب‌آوری وجود داشته باشد، اما بازگشت به گذشته دیگر ممکن نیست.»