چهلمین نشست کمیته کشوری هماهنگی مراکز ماده ۱۶ قانون مبارزه با مواد مخدر به ریاست سلیمان عباسی، مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر و با حضور نمایندگان دستگاه‌های عضو در سالن شهید صفری این ستاد برگزار شد. در این جلسه، درخواست‌های استان‌ها برای افزایش ظرفیت مراکز موجود و احداث مراکز جدید بررسی شد و جمع‌بندی نشست بر این نکته استوار بود که توسعه این مراکز نباید تنها با معیار شمار تخت‌ها سنجیده شود، بلکه باید بر پایه نیاز واقعی هر استان و با تأمین امکانات کافی صورت بگیرد.

نیازسنجی دقیق؛ نخستین گام برای توسعه مراکز

سلیمان عباسی در تشریح دستور کار این نشست گفت: یکی از مهم‌ترین موضوعات مطرح‌شده در کمیته کشوری، بررسی درخواست استان‌ها برای افزایش ظرفیت مراکز موجود یا احداث مراکز جدید است؛ درخواست‌هایی که باید بر اساس نیاز واقعی استان و با ارائه مستندات و اطلاعات دقیق مطرح شوند.

وی با اشاره به تهیه فرمت‌های مشخص برای این منظور افزود: دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر هر استان متقاضی باید برآورد دقیقی از وضعیت اعتیاد و تعداد معتادان متجاهر استان ارائه دهد تا مشخص شود افزایش ظرفیت یا احداث مرکز جدید واقعاً ضرورت دارد یا خیر.

مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر ادامه داد: استانی که خواستار افزایش ظرفیت یک مرکز است، باید فضای مورد نیاز برای توسعه، محل آن و مشخصات فضای پیش‌بینی‌شده را همراه با تصاویر و مستندات لازم ارائه کند تا موضوع در کمیته بررسی و پس از احراز شرایط، مراحل قانونی طی شود.

زیرساخت استاندارد؛ شرط پذیرش ظرفیت جدید

عباسی با تأکید بر اینکه افزایش ظرفیت بدون توجه به زیرساخت‌ها قابل قبول نیست، تصریح کرد: اگر مرکزی ظرفیت خود را افزایش می‌دهد، باید از فضای مناسب، امکانات رفاهی، تجهیزات، تخت و سایر ملزومات لازم برای پذیرش افراد برخوردار باشد تا این افزایش ظرفیت به بروز مشکل یا حادثه احتمالی منجر نشود.

تأمین مالی مراکز؛ سهم ۵۰ درصدی استان‌داری‌ها

تأمین منابع مالی از دیگر الزامات اساسی توسعه مراکز ماده ۱۶ است که در این نشست مورد تأکید قرار گرفت. عباسی در این باره گفت: بر اساس بند یک ماده ۱۴۴، استان‌داری‌ها باید ۵۰ درصد منابع مورد نیاز را تأمین کنند؛ این منابع می‌تواند از محل درآمدهای استان، ظرفیت خیرین، شرکت‌ها و سایر منابع قابل استفاده فراهم شود.

الزامات احداث مراکز جدید

دبیر کمیته کشوری هماهنگی موضوع ماده ۱۶ درباره الزامات احداث مراکز تازه‌تأسیس نیز اظهار کرد: در احداث یک مرکز، از ابتدا باید زمین، محل، متراژ، منابع مالی ساخت، تجهیزات و همچنین متولی و مجری مشخص باشد؛ چراکه اگر متولی از همان ابتدا تعیین نشود، در ادامه با مشکلات مدیریتی و اجرایی مواجه خواهیم شد.

وی افزود: انتظار می‌رود در جلساتی که در استان‌داری‌ها برگزار می‌شود، متولی و مجری هر مرکز از همان ابتدا مشخص شوند تا وظایف استان‌داری، ستاد و دستگاه مجری روشن باشد و موضوع تأمین زمین، منابع مالی و سایر الزامات نیز تعیین تکلیف شود.

ارتقای کیفیت خدمات؛ هدف اصلی کمیته

عباسی با بیان اینکه هدف کمیته صرفاً افزایش تعداد تخت‌های مراکز نیست، خاطرنشان کرد: توسعه مراکز باید همراه با ارتقای کیفیت خدمات باشد و استان‌ها باید مشخص کنند اقدامات انجام‌شده شامل احداث، توسعه فضای فیزیکی، تغییر کاربری، تجهیز یا تکمیل مراکز بوده و چه امکاناتی برای پذیرش و نگهداری افراد فراهم شده است.

مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر، توسعه خدمات درمانی و دارویی را یکی از شاخص‌های مهم ارزیابی مراکز عنوان کرد و گفت: مرکزی که افزایش ظرفیت پیدا می‌کند یا به‌صورت جدید احداث می‌شود، باید توان ارائه خدمات مناسب را داشته باشد تا معتاد متجاهر پس از پذیرش، مراحل غربالگری، سم‌زدایی، درمان و سایر خدمات مورد نیاز را بر اساس روند علمی و اجرایی صحیح طی کند.

به گفته وی، در بررسی درخواست‌های استان‌ها دیدگاه دستگاه‌های عضو کمیته نیز مورد توجه قرار می‌گیرد و نمایندگان نهادهایی همچون سازمان بهزیستی، فراجا و سازمان زندان‌ها نظرات تخصصی خود را ارائه می‌کنند و پس از جمع‌بندی، تصمیم نهایی اتخاذ و مصوبات لازم برای اجرا ابلاغ می‌شود.

دبیر کمیته کشوری هماهنگی موضوع ماده ۱۶ در پایان تأکید کرد: استانداردهای لازم برای احداث و توسعه مراکز در اختیار استان‌ها قرار می‌گیرد و مراکز باید بر اساس این استانداردها توسعه یابند تا بتوانند خدمات مؤثر و مطلوبی به معتادان متجاهر ارائه کنند و روند درمان و بازتوانی آنان به‌صورت علمی، اصولی و هدفمند دنبال شود.