رمان «بزم اهریمن» نوشته حمید اسماعیلوف، نویسنده نامآشنای ازبکستانی، با ترجمه پریسا رحمتی و مقدمهای از آبتین گلکار در مجموعه «مولیان» انتشارات کتابسرای نیک راهی بازار کتاب شد. اثری که در آن، تاریخ تلخ سرکوبهای شوروی، سانسور و پرسش درباره حافظه تاریخی، از خلال زندگی یک نویسنده روایت میشود.
داستانی در دل زندان تاشکند
ماجرای رمان به سال ۱۹۳۸ و اوج موجهای وحشت استالینی در اتحاد جماهیر شوروی بازمیگردد. «عبدالله قادری»، نویسنده ازبک، در شب سال نو توسط پلیس مخفی شوروی بازداشت و به زندان تاشکند منتقل میشود. او در برابر فشارهای جسمی و روحی بازجوییها، تنها راه نجات را در ذهن خود میجوید و رمانی را که پیش از دستگیری مشغول نوشتن آن بوده، بارها و بارها در خیال بازسازی میکند.
در لایههای دیگر این روایت، داستان «آیخان»، شاعر و ملکهای که زندگیاش با کشمکشهای سیاسی، خیانت و تهدید دائم مرگ گره خورده، پیش میرود. رفتهرفته مرز میان واقعیت و خیال در ذهن عبدالله کمرنگ میشود و گذشته و حال در هم میآمیزند؛ تا جایی که تجربه یک زندانی سیاسی، تاریخ یک منطقه و فرایند آفرینش یک اثر ادبی در ساختاری واحد به هم میپیوندند.
ادبیات در برابر فراموشی
اسماعیلوف در این رمان به مضامینی چون سرکوب سیاسی، حافظه تاریخی، هویت فرهنگی و قدرت ادبیات میپردازد. او نوشتن و تخیل را ابزاری برای حفظ فردیت و ایستادگی در برابر فراموشی معرفی میکند و با پیوند زدن تاریخ، اسطوره و روایت مدرن، تصویری تازه از تجربه فرهنگی آسیای میانه در سالهای تسلط شوروی به دست میدهد.
این کتاب همچنین گوشهای از تاریخ کمتر روایتشده منطقه را بازخوانی میکند؛ تاریخی که به دلیل شرایط سیاسی، مدتها از قلمرو ادبیات فارسی دور مانده بود.
مجموعه «مولیان» و ادبیات همسایگان
انتشار «بزم اهریمن» در مجموعه «مولیان» بخشی از برنامه انتشارات کتابسرای نیک برای معرفی ادبیات کشورهای همسایه و حوزه تمدنی ایران است. این مجموعه با تمرکز بر ادبیات ازبکستان، تاجیکستان، قزاقستان، قرقیزستان، ترکمنستان، ارمنستان، گرجستان و جمهوری آذربایجان، در پی آشنا کردن مخاطبان فارسیزبان با آثار نویسندگان این مناطق است.
به گفته ناشر، «مولیان» با هدف توجه به پیوندهای تاریخی و فرهنگی ایران با کشورهای پیرامون شکل گرفته و میکوشد آثاری را معرفی کند که به دلایل تاریخی و سیاسی، بهویژه در دوره شوروی، کمتر در فضای ادبی فارسی شناخته شدهاند. «بزم اهریمن» در چاپ نخست خود در دسترس علاقهمندان به ادبیات جهان، ادبیات آسیای میانه و رمانهای تاریخی و سیاسی قرار گرفته است.
نظرات (0)