نزدیک به یک سال از امضای توافق آتش‌بس در نوار غزه می‌گذرد؛ توافقی که قرار بود به یکی از طولانی‌ترین و خونین‌ترین جنگ‌های منطقه پایان دهد، اما وضعیت میدانی نشان می‌دهد که این آتش‌بس در عمل هرگز به‌طور کامل برقرار نشده و غزه همچنان زیر آتش حملات قرار دارد.

وعده‌هایی که محقق نشد

توافق آتش‌بس غزه که در کنار توافق موسوم به شرم‌الشیخ برای توقف درگیری‌ها امضا شد، با پشتیبانی شورای امنیت سازمان ملل قرار بود اهدافی روشن را دنبال کند؛ از جمله پایان کامل جنگ، بازگرداندن گروگان‌ها و اسیران دو طرف، خلع سلاح گروه‌های فلسطینی، عقب‌نشینی نیروهای اسرائیلی و فراهم‌کردن زمینه بازسازی ویرانی‌های غزه.

اجرای بخشی از مفاد و نقض گسترده

بر اساس گزارش‌ها، بخشی از این تعهدات در ماه‌های نخست اجرا شد؛ حماس تمام گروگان‌های زنده اسرائیلی را تحویل داد و در مقابل اسرائیل نیز هزاران اسیر فلسطینی را از زندان‌های خود آزاد کرد. با این حال، هم‌زمان با این تبادل‌ها، آتش‌بس از همان ابتدا با نقض‌های مکرر مواجه شد.

  • ثبت بیش از چهار هزار مورد نقض آتش‌بس از سوی اسرائیل تا دوم اوت
  • اعلام کشته‌شدن بیش از ۱۲۵۰ نفر از سوی وزارت بهداشت غزه از زمان آغاز آتش‌بس
  • تداوم حملات و عملیات نظامی در نقاط مختلف نوار غزه با وجود توافق

غزه زیر آتش؛ آتش‌بسی که در کاغذ ماند

آمار و ارقام میدانی نشان می‌دهد که توافق آتش‌بس، هرچند از نظر سیاسی و دیپلماتیک یک دستاورد مهم به شمار می‌رفت، اما در سطح زمین نتوانسته است آرامش پایدار را برای ساکنان غزه به ارمغان بیاورد. گزارش‌ها از ادامه حملات هوایی و زمینی، شهادت غیرنظامیان و ویرانی‌های تازه در مناطق مختلف این باریکه حکایت دارد.

با گذشت ۳۰۰ روز از این توافق، به نظر می‌رسد جامعه بین‌المللی و نهادهای ناظر باید پاسخ روشنی به این پرسش بدهند که سازوکارهای تضمین آتش‌بس و بازدارندگی در برابر نقض‌کنندگان آن چگونه باید فعال شود تا غزه از زیر آتش خارج و مسیر بازسازی و بازگشت آرامش به زندگی مردم این منطقه هموار شود.