قرآن کریم یک رسانه الهی است که پیام خدای سبحان را برای بشر ابلاغ میکند و کلام وحیانی را باید بزرگترین الگوی رسانههای مکتبی و ارزشی دانست. تأمل در آموزههای آیات وحی میتواند چراغ راه حقجویان و حقپویان عرصه خبر و اطلاعرسانی باشد؛ چنانکه خداوند در آیه ۴۲ سوره فصلت میفرماید: «باطل از پیش رویش و از پشتش در آن راه ندارد و فروفرستادهشدهای از سوی حکیم ستوده است.»
حقمحوری؛ شرط نخست کار خبری از نگاه قرآن
خبرنگار از نگاه قرآن باید در محتوای اخبار و هدفی که از انتشار آن دنبال میکند، حقمحوری و عدالتمداری را در رأس قرار دهد. قرآن خود در قامت نخستین و عظیمترین رسانه دینی در مسیر حقمحوری قرار دارد و در دهها آیه با تعابیری همچون «أَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَبِّهِمْ»، «نَزَّلَ الْکِتابَ بِالْحَقِّ» و «نَتْلُوها عَلَیْکَ بِالْحَقِّ» بر این ویژگی تأکید کرده است.
خبرنگاری که به صفات قرآنی آراسته است، هم در ساحت هدف و هم در تولید محتوا حقمحوری پیشه میکند و در شیوهها و ابزارهای خبری نیز حق را مقدم میداند. او با استحکام، اتقان و استدلال در عرصه خبرنگاری گام برمیدارد تا جامعه را به درستی هدایت کند؛ چنانکه قرآن کریم نیز از استحکام و اتقان کامل برخوردار است و هیچ ضعفی در امر هدایتگری آن راه ندارد.
رسانه حقبنیان؛ عامل اعتماد و زدودن دروغپراکنی
در پرتو برحق بودن محتوای خبری و رسانهای، رسانههای دروغپرداز و تحریفگر مجال جولان نخواهند یافت و مخاطبان نیز به رسانهای که بر مدار حق استوار است، بیشتر و بهتر اعتماد میکنند. قرآن کریم در طلیعه سوره کهف، رسانه الهی را چنین معرفی میکند: «ستایش مخصوص خدایی است که کتاب را بر بندهاش فرستاد و هیچ انحرافی در آن قرار نداد، در حالی که استوار است، تا از جانب او از سختی شدیدی بترساند و به مؤمنان مژده دهد.»
رحمتگستری؛ رسالت رسانه دینی در آیینه وحی
قرآن کریم در قامت رسانه الهی جز بازنمایی جلوههای رحمانی خدای سبحان و سوق دادن مخاطبان به سوی رحمت الهی نیست. آیه ۲۰ سوره جاثیه بر این ساحت تأکید دارد: «این (قرآن)، بصیرتهایی از پروردگارتان است و برای کسانی که ایمان آوردند، مایه هدایت و رحمت است.» بنابراین رسانههای دینی نیز باید در مسیر قرآن چنان گام بردارند که سبب گسترش رحمت الهی در جامعه شوند.
تأکید امام خمینی بر رسالت اخلاقی رسانهها
امام خمینی (ره) قرآن را از بزرگترین مظاهر رحمت مطلقه الهیه میدانست و بر همین مبنا بر لزوم توجه رسانهها به این اصل قرآنی در عرصههای فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و دینی تأکید میکرد. ایشان مطبوعات، سینما، تلویزیون و رادیو را ابزار خدمت به کشور میدانستند و نسبت به تبدیل رسانه به محملی برای جذب مخاطب با تصاویر مهیج و محتوای بیارزش هشدار میدادند. از نگاه ایشان، مطبوعات باید حامل پیام ملت و اسلام، مبلغ و مجری احکام دینی و مروج اخلاق الهی در جامعه باشند.
شجاعت رسانهای؛ نترسیدن از غیر خدا
رسانه دینمدار بهترین ابزار دفاع اصولی از ساحت ارزشهاست؛ رسانهای متعهد که دفاع از دین را اصل قرار میدهد و در این مسیر از غیر خداوند واهمهای به خود راه نمیدهد. قرآن در آیه ۳۹ سوره احزاب درباره مبلغان الهی میفرماید: «کسانی که پیامهای خدا را میرسانند و از او میهراسند و از هیچ کس جز خدا نمیهراسند.»
ترس از غیر خدا یا توجه به ملاحظات غیر الهی، خبرنگار و فعال رسانه را به انتخاب مسیرهای غیرالهی وامیدارد تا منافع زودگذر را از دست ندهد یا از تهدیدهای واهی در امان بماند. این رویکرد عافیتطلبانه سبب میشود اهل رسانه در برابر شبهات و هجومها علیه دین سکوت کنند؛ در حالی که رسول خدا (ص) فرموده است: «هنگامی که بدعتها در امت من ظاهر شود، عالم باید علمش را آشکار کند و اگر چنین نکند، لعنت خدا بر اوست.»
مدیریت رسانه؛ در دست شایستهترینها
خدای سبحان برای رسالت تبلیغ و گسترش دین، رسولانی برگزیده است که آخرین آنها محمد مصطفی (ص) است. بر اساس این الگوی اساسی، مدیریت رسانهای نیز باید به کسانی سپرده شود که بالاترین شایستگیها را دارند و تأکیدات قرآنی درباره تبلیغ و اطلاعرسانی را میشناسند و در عرصه خبر و رسانه محقق میسازند.
نظرات (0)