وزارت خارجه عمان روز جمعه اعلام کرد مذاکرات درباره ترتیبات کشتیرانی در تنگه هرمز در فضایی «مثبت و سازنده» در حال پیشرفت است. مسقط در عین حال هرگونه حمله به کشتی‌هایی که از این آبراه راهبردی عبور می‌کنند را محکوم کرد و بر لزوم «خودداری از هر اقدامی که می‌تواند بر مذاکرات جاری یا دستاوردهای حاصله اثر بگذارد» تأکید کرد.

پیش‌زمینه: اتهام‌زنی تازه امارات

این بیانیه تنها چند ساعت پس از آن منتشر شد که امارات ادعا کرد یک کشتی متعلق به شرکت ملی نفت ابوظبی هنگام عبور از تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفته است. بنابر گزارش‌ها، در این حادثه به هیچ‌کس آسیبی نرسیده و اوضاع به‌سرعت تحت کنترل درآمده است. تهران تاکنون این ادعا را نه تأیید کرده و نه رد کرده است.

موضع تهران و نقش میانجیگری عمان

پیش از این، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، گفته بود تهران و مسقط درباره تنگه هرمز «بسیار به توافق» نزدیک شده‌اند. او در عین حال تأکید کرد که بازگشایی کامل این آبراه به شرایط دیگری نیز وابسته است که از جمله آن‌ها پرداخت غرامت از سوی ایالات متحده به ایران است. در همین حال، عمان در سال‌های اخیر بارها نقش میانجی میان تهران و بازیگران بین‌المللی را ایفا کرده و مسقط اکنون به کانال اصلی گفت‌وگو درباره وضعیت تنگه هرمز تبدیل شده است.

اهمیت راهبردی تنگه هرمز

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین آبراه‌های جهان به شمار می‌رود و بخش قابل توجهی از نفت و گاز صادراتی منطقه از آن عبور می‌کند. هرگونه اختلال در کشتیرانی در این مسیر می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای بر بازارهای جهانی انرژی و امنیت اقتصادی کشورهای منطقه داشته باشد؛ از همین رو، هر دو طرف بر ضرورت حفظ آرامش و اجتناب از تشدید تنش در این آبراه تأکید دارند.

به نظر می‌رسد مذاکرات میان تهران و مسقط با هدف فراهم کردن زمینه‌های بازگشت ثبات به این آبراه ادامه خواهد یافت؛ هرچند اتهام‌زنی‌های تازه و تحولات میدانی می‌تواند مسیر رسیدن به توافق نهایی را تحت تأثیر قرار دهد.