هفدهم مرداد، روز خبرنگار، فرصتی است برای بازخوانی کارکردی از این حرفه که کمتر دیده می‌شود. شهروز فلاحت‌پیشه، رایزن ایران در ژاپن، در یادداشتی به همین مناسبت، با نگاهی به تحولات اخیر رسانه‌ای میان ایران و ژاپن، بر نقش بی‌بدیل خبرنگاران در دیپلماسی عمومی تأکید کرده و نمونه‌ای عینی از این نقش را پوشش سفر خانواده یک شهید مینابی در رسانه‌های ژاپنی دانسته است.

روایت NHK از خانواده شهید ماکان نصیری

در این یادداشت آمده است که تصویر یک ملت در ذهن ملتی دیگر، لزوماً از مسیر کانال‌های رسمی و دولتی شکل نمی‌گیرد؛ بلکه بیش از هر چیز از طریق روایت‌ها و رسانه‌هایی ساخته می‌شود که مردم عادی از یکدیگر می‌بینند و می‌شنوند. به همین دلیل، گزارش خبری شبکه تلویزیونی NHK ژاپن در هفته گذشته، به‌عنوان نمونه‌ای درخشان از این کارکرد مورد توجه قرار گرفته است.

در شامگاه جمعه نهم مرداد، این شبکه در برنامه خبری پربیننده ساعت ۲۲ خود، در مصاحبه‌ای با خانواده شهید ماکان نصیری، روایت میناب را این‌بار از مسیری مستقیم و با بیان پدر و مادر ماکان به درون هزاران خانه در ژاپن برد. این خانواده در سفری کوتاه همراه با هیأت موزه صلح تهران به ژاپن، در توقفی در توکیو و سپس در هیروشیما، کانون توجه بسیاری از رسانه‌های محلی قرار گرفته بودند.

هم‌زمانی با سالگرد بمباران اتمی هیروشیما

به نوشته رایزن ایران در ژاپن، هم‌زمانی این پوشش خبری با ایام یادآوری بمباران اتمی هیروشیما و ناگازاکی توسط ارتش ایالات متحده، به شکلی نامحسوس فاصله جغرافیایی میان دو ملت ایران و ژاپن را از میان برداشت و حس انسان‌دوستانه و رنجی را که بر میناب و هیروشیما و ناگازاکی رفته است، با تمرکز بر نتیجه این اقدام آمریکا، به ذهن متبادر ساخت.

این مسیر در زمان حضور خانواده نصیری در هیروشیما نیز ادامه یافت؛ از ساعات نخست ورود آنان تا اوج آن در روز ۶ آگوست، سالروز بمباران اتمی هیروشیما، ده‌ها خبرنگار در کنار این خانواده حضور داشتند و صدای میناب را در زمانی مناسب، حتی با گذشت ماه‌ها از رویداد میناب، زنده کردند.

رسانه؛ پل هزارساله میان دو فرهنگ

فلاحت‌پیشه در ادامه یادآور شده که خبرنگاران ایرانی نیز همواره به بهانه‌های مختلف تصویری دلنشین از جامعه و فرهنگ ژاپن برای مخاطبان خود ترسیم می‌کنند. به اعتقاد او، این ظرفیت میان دو فرهنگ که بر پایه احترام به انسانیت و ارزش‌های انسانی بنا شده، مهم‌ترین دستمایه قدرت نرم رسانه است و باید از دو طرف به آن توجه شود؛ چراکه روابط فرهنگی دو کشور قدمتی بیش از هزار سال دارد.

رسالت خاموش خبرنگاران ایرانی

در بخش پایانی این یادداشت آمده است که این نمونه‌ها یادآور رسالتی بر دوش خبرنگاران ایرانی است که هر روز در سکوت و بی‌هیاهو تلاش می‌کنند تصویر ایران امروز را برای جهان مخابره کنند و به‌سازی تصویر بین‌المللی کشور را بر دوش بکشند؛ کاری که نه با شعار، بلکه با دقت در انتخاب روایت، صداقت در بیان واقعیت و پیوستگی در کار روزمره ساخته می‌شود.

به باور رایزن ایران در ژاپن، یک روایت درست به اندازه هر بیانیه رسمی می‌تواند دو ملت را به یکدیگر نزدیک کند و روز خبرنگار فرصت خوبی است برای یادآوری این نکته که این حرفه در بهترین حالت خود، نه صرفاً اطلاع‌رسانی، بلکه دیپلماسی عمومی در ساده‌ترین و صادقانه‌ترین شکل آن است؛ یادآور جایگاهی که خبرنگاران در سکوت و بی‌ادعا برای پیوند میان دو ملت ایفا می‌کنند.