مسئولان دستگاه قضایی بارها اعلام کردهاند که توجه به اقدامات پیشگیرانه از سنین کودکی و نوجوانی، از مهمترین رویکردهای قوه قضائیه به شمار میرود. این رویکرد بر این اصل استوار است که پیشگیری از وقوع جرم، همواره آسانتر و کمهزینهتر از برخورد با پیامدهای آن پس از ارتکاب جرم است.
چرا پیشگیری باید از کودکی آغاز شود؟
کارشناسان حوزه حقوقی و اجتماعی معتقدند بسیاری از رفتارهای پرخطر در بزرگسالی، ریشه در سالهای ابتدایی زندگی افراد دارد. به همین دلیل، دستگاه قضایی با مشارکت نهادهای آموزشی، خانوادهها و تشکلهای مردمی به دنبال آن است که آموزشهای لازم درباره حقوق شهروندی، مهارتهای زندگی و شناخت عواقب رفتارهای پرخطر را از دوران کودکی و نوجوانی در جامعه نهادینه کند.
در این نگاه، مدرسه و خانواده به عنوان دو نهاد کلیدی، جایگاه ویژهای در برنامههای پیشگیرانه دارند. آشنا کردن کودکان و نوجوانان با مفاهیم مسئولیتپذیری، قانونمداری و احترام به حقوق دیگران، از جمله محورهایی است که میتواند زمینهساز جامعهای امنتر و کمآسیبتر شود.
محورهای اصلی اقدامات پیشگیرانه
- آموزش و آگاهیبخشی: برگزاری برنامههای آموزشی در مدارس و مراکز فرهنگی برای آشنایی دانشآموزان با آسیبهای اجتماعی
- توانمندسازی خانوادهها: آموزش مهارتهای فرزندپروری و شیوههای صحیح ارتباط با نوجوانان به والدین
- مشارکت نهادهای مردمی: بهرهگیری از ظرفیت تشکلهای مردمنهاد و سمنها در اجرای برنامههای پیشگیرانه
- حمایت از گروههای در معرض خطر: ارائه خدمات مشاورهای و مددکاری به کودکان و نوجوانانی که در شرایط آسیبپذیر قرار دارند
پیشگیری، راهبرد اصلی در کنار برخورد قاطع
مسئولان قضایی تأکید کردهاند که اقدامات پیشگیرانه به معنای چشمپوشی از برخورد قاطع با مجرمان نیست؛ بلکه این دو رویکرد مکمل یکدیگرند. دستگاه قضایی در عین برخورد قانونی و قاطع با متخلفان، تلاش میکند با تقویت فرهنگ قانونمداری و آگاهیبخشی عمومی، زمینههای وقوع جرم را از ریشه کاهش دهد.
به باور کارشناسان، اگر اقدامات پیشگیرانه از سنین کودکی و نوجوانی به طور جدی دنبال شود، در بلندمدت شاهد کاهش بار پروندههای قضایی، کاهش آسیبهای اجتماعی و افزایش احساس امنیت در جامعه خواهیم بود. این نگاه راهبردی، سرمایهگذاری بر نسل آینده را مهمترین اقدام در مسیر ساختن جامعهای سالم و قانونمدار میداند.
نظرات (0)