آیین گشایش بیستویکمین جشنواره بینالمللی نمایش عروسکی تهران-مبارک عصر جمعه شانزدهم مهر در سینماتک موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شد و این رویداد هنری با حضور هنرمندان، پژوهشگران و علاقهمندان تئاتر عروسکی رسماً آغاز به کار کرد. مراسم پس از پخش سرود ملی جمهوری اسلامی ایران و تلاوت آیاتی از قرآن کریم با اجرای فاطیما سرلک آغاز شد؛ مجری برنامه ضمن خوشامدگویی به حاضران، متنی درباره واژه «مبارک» خواند و سپس از پیتر شومان، بنیانگذار گروه هنری نامآشنای «نان و عروسک»، دعوت کرد تا بیانیه خود را بهصورت برخط برای حاضران ارائه کند.
پیتر شومان و دو اثر اختصاصی برای میناب و غزه
پوپک عظیمپور، دبیر جشنواره، در نخستین بخش مراسم پشت تریبون رفت و با اشاره به ۴۲ سال تاریخچه این رویداد گفت که افتخار دبیری این دوره به او رسیده و او بهعنوان عضوی از گروه «نان و عروسک» که بیش از دو دهه در بخش پژوهش و نگارش با این مجموعه همکاری دارد، خوشحال است از اینکه پیتر شومان دو اثر را بهصورت اختصاصی برای این جشنواره خلق کرده است.
به گفته عظیمپور، این دو فیلم-تئاتر عروسکی به کودکان مدرسه «شجره طیبه» میناب و روزنامهنگاران شهید شده در غزه تقدیم شده و در قالب جشنواره تهران-مبارک به نمایش درآمد. این آثار در واکنش به جنگ رمضان و جنگ غزه ساخته شده و بهطور ویژه در اختیار جشنواره قرار گرفته است.
روایت جان بل از شش دهه هنر گروه «نان و عروسک»
در ادامه مراسم، جان بل، از اعضای قدیمی گروه هنری «نان و عروسک»، بهصورت برخط درباره این مجموعه و پیتر شومان سخن گفت و میثم مطهری ترجمه سخنان او را بر عهده داشت. بل که خود عروسکگردان و استاد تاریخ تئاتر است و از ۱۹۷۴ با این گروه همکاری دارد، گروه «نان و عروسک» را در شصتوسومین سال تأسیس، یکی از نوآورانهترین گروههای تئاتر عروسکی این قرن توصیف کرد.
او با اشاره به علاقه شومان به عروسکهای کهن، از جمله عروسکهایی مانند «مبارک» که در ایران جایگاه ویژهای دارد، گفت: خانواده پیتر در طول جنگ جهانی دوم پناهنده شدند و او از نزدیک با بمباران، آوارگی و مرگ مواجه شد؛ تجربهای که در آثارش بهخوبی بازتاب یافته است. بل همچنین درباره اهمیت نمادین «نان» برای شومان توضیح داد؛ او میکوشید در پایان هر اجرا نانی میان مخاطبان پخش کند و باور داشت هنر باید مانند نان ارزان و در دسترس باشد. به گفته او، شومان هنر را به غذایی تشبیه میکرد که هرچند نمیتوان آن را خورد، اما روح مخاطب را سیر میکند.
پس از این بخش، چند قطعه سنج و دمامنوازی از گروه موسیقی «پرواز» برای حاضران اجرا شد.
نگاه هنرمندان به «سهل و ممتنع» بودن هنر شومان
حمیدرضا اردلان نیز در سخنانی به ویژگی «سهل و ممتنع» آثار پیتر شومان اشاره کرد و گفت تمام تلاش او این است که نشان دهد مسئله امروز جهان، امر بدیهی است؛ یعنی چیزهایی که در نظر ما بدیهی جلوه میکنند، اصلاً بدیهی نیستند. به گفته او، برای شومان جنگ بدیهی نیست، اما اینکه هر کسی بتواند تئاتر اجرا کند، امری بدیهی است و نباید پنداشت که نداشتن تئوری طبیعی است؛ داشتن تئوری در روزگاری که جهان این موضوع را به خود سپرده، بدیهی است.
بیانیه دبیر جشنواره؛ تئاتر عروسکی به مثابه زبان گفتگو
پوپک عظیمپور بار دیگر روی صحنه حاضر شد و بیانیهای درباره جشنواره و پاسداشت روز خبرنگار قرائت کرد. او در این بیانیه تأکید کرد که جهان امروز بیش از هر چیز به صلح، همدلی و امید نیاز دارد و جشنواره تهران-مبارک میکوشد با گرد هم آوردن هنرمندان، پژوهشگران و گروههای نمایشی از ایران و دیگر کشورها، فضایی برای گفتگو و آفرینش فراهم آورد.
دبیر جشنواره با اشاره به رویکرد این دوره افزود که قرار است با کمک عروسکها، صحنه تئاتر به مکانی برای پاسداشت زندگی، صلح و رویاهای ناتمام کودکان تبدیل شود و این رویکرد با عنوان «خیالنامه میناب» نامگذاری شده است. بر همین اساس، جشنواره به آثاری توجه ویژهای خواهد داشت که با زبانی شاعرانه و نمادین، ابعاد گوناگون جنگ را بازتاب میدهند و توان تئاتر عروسکی را در التیام زخمها، فریاد حقیقت و زمزمه صلح نشان میدهند.
عظیمپور همچنین بر ضرورت تقویت مبانی نظری در کنار اجرا تأکید کرد و گفت تئوری و عمل مانند پلی در کنار یکدیگر هستند تا هنرمندان را به مقصود برسانند و شش دهه کوشش پیتر شومان نمونه بارزی از همنشینی این دو است. او از طراحی کارگاهها و وبینارهایی خبر داد که نهتنها در پایتخت، بلکه در سراسر ایران در اختیار نمایشگران عروسکی قرار خواهد گرفت.
رونمایی از پوستر جشنواره
در پایان این آیین، پوستر بیستویکمین جشنواره بینالمللی نمایش عروسکی تهران-مبارک با طرحی از فرزاد ادیبی رونمایی شد. لازم به ذکر است که پخش بیانیه پیتر شومان به دلیل ناهماهنگی و مشکل صدا با حدود نیم ساعت تأخیر انجام شد و در نهایت با ترجمه میثم مطهری برای حاضران ارائه گردید.
نظرات (0)