رضا جاسمی، کارشناس رسانه، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر در اراک اظهار کرد که رسانه‌ها و خبرنگاران امروز در خط مقدم «جنگ روایت‌ها» قرار دارند و رسالت اصلی آن‌ها حفظ آرامش روانی جامعه، مقابله با شایعه‌پراکنی و تقویت امید اجتماعی است. به گفته وی، رسانه‌ها در هدایت افکار عمومی و تبیین واقعیت‌ها نقشی بی‌بدیل ایفا می‌کنند.

تغییر ماهیت جنگ‌ها در جهان امروز

جاسمی با اشاره به تحول شیوه‌های جنگ در عرصه بین‌الملل توضیح داد: اگر در گذشته نبردها بیشتر بر پایه تجهیزات نظامی و ضربه زدن به زیرساخت‌ها شکل می‌گرفت، امروز بخش مهمی از جنگ‌ها در میدان رسانه و افکار عمومی جریان دارد. در جنگ ترکیبی، دشمن به‌دنبال هدف قرار دادن ذهن، باور، اعتماد و امید مردم است تا با تزریق ناامیدی، جامعه را از درون تضعیف کند.

خبرنگاران؛ سنگربانان افکار عمومی

این کارشناس رسانه تأکید کرد که مأموریت خبرنگاران دیگر تنها انتقال خبر نیست؛ آن‌ها به‌عنوان سنگربانان افکار عمومی باید با اطلاع‌رسانی دقیق، شفاف و مسئولانه جلوی گسترش شایعات و اخبار نادرست را بگیرند. وی افزود: هر خبری که آرامش جامعه را حفظ کند، اعتماد عمومی را بالا ببرد و امید به آینده را تقویت کند، در واقع به تقویت امنیت ملی و انسجام اجتماعی کمک کرده است؛ در مقابل، انتشار اخبار غیرمستند و شتاب‌زده می‌تواند زمینه‌ساز نگرانی، بی‌اعتمادی و سوءاستفاده دشمنان شود.

به گفته جاسمی، یک خبرنگار حرفه‌ای باید همیشه صحت خبر را بر سرعت انتشار آن مقدم بداند و اجازه ندهد رقابت رسانه‌ای او را از حقیقت دور کند.

عملیات روانی؛ مهم‌ترین ابزار دشمن در جنگ ترکیبی

جاسمی درباره شیوه‌های جنگ رسانه‌ای دشمن گفت: تولید اخبار جعلی، تحریف واقعیت‌ها، بزرگ‌نمایی مشکلات، نادیده گرفتن موفقیت‌ها، ایجاد دوقطبی‌های کاذب، انتشار تصاویر و ویدئوهای تقطیع‌شده و بهره‌برداری گسترده از شبکه‌های اجتماعی، از مهم‌ترین روش‌هایی است که برای ایجاد ناامیدی و بی‌اعتمادی در جامعه به کار گرفته می‌شود. هدف نهایی این عملیات، گسترش احساس ناامنی و یأس و دلسرد کردن مردم نسبت به آینده است.

وی در این زمینه یادآور شد که رسانه‌های داخلی باید با روایت صحیح، به‌موقع و مستند این توطئه‌ها را خنثی کنند؛ چرا که در فضای رسانه‌ای امروز، اگر روایت درست با تأخیر منتشر شود، روایت‌های نادرست جای آن را خواهند گرفت.

سرعت در کنار دقت؛ رمز پیروزی در جبهه روایت‌ها

این کارشناس رسانه با تأکید بر اهمیت سرعت همراه با دقت در اطلاع‌رسانی خاطرنشان کرد: رسانه‌های رسمی باید ضمن رعایت اصول حرفه‌ای، در سریع‌ترین زمان ممکن به ابهامات پاسخ دهند و اجازه ندهند شایعات به مرجع خبری مردم تبدیل شود. حضور فعال خبرنگاران در میدان روایت، پاسخگویی شفاف مسئولان و دسترسی آسان مردم به اطلاعات صحیح، از مهم‌ترین عوامل موفقیت در مقابله با جنگ رسانه‌ای است.

جاسمی درباره اهمیت انسجام اجتماعی نیز گفت: یکی از اهداف اصلی دشمن ایجاد شکاف و اختلاف در جامعه است؛ بنابراین رسانه‌ها باید بیش از هر چیز بر نقاط مشترک، منافع ملی و ارزش‌های وحدت‌آفرین تمرکز کنند. انعکاس همدلی مردم، موفقیت‌های ملی، فعالیت‌های جهادی، خدمات دستگاه‌های اجرایی و تلاش نیروهای امدادی، سرمایه اجتماعی و وحدت ملی را تقویت می‌کند.

سواد رسانه‌ای؛ سپر دفاعی در برابر جنگ شناختی

وی سواد رسانه‌ای را یکی از مهم‌ترین ابزارهای دفاعی جامعه در برابر جنگ شناختی دانست و اظهار کرد: هرچه مردم آگاه‌تر باشند و توانایی تشخیص اخبار صحیح از اخبار جعلی را داشته باشند، کمتر تحت تأثیر عملیات روانی قرار می‌گیرند. رسانه‌ها علاوه بر اطلاع‌رسانی، وظیفه آموزش نیز دارند و می‌توانند با معرفی منابع معتبر و آموزش شیوه‌های راستی‌آزمایی، سطح سواد رسانه‌ای جامعه را ارتقا دهند.

اعتماد عمومی؛ سرمایه بزرگ هر رسانه

جاسمی با بیان اینکه اعتماد عمومی بزرگ‌ترین سرمایه هر رسانه است، گفت: صداقت، امانت‌داری، انصاف، رعایت کرامت انسانی، حفظ منافع ملی، احترام به حقوق افراد و پرهیز از هیجان‌زدگی از مهم‌ترین اصول اخلاق حرفه‌ای خبرنگاری به شمار می‌رود. رسانه‌ای که به این اصول پایبند باشد، حتی در سخت‌ترین شرایط بحرانی نیز مرجع اعتماد مردم باقی می‌ماند.

مسئولیت سنگین‌تر رسانه‌ها در شرایط جنگ ترکیبی

وی تأکید کرد که در شرایط عادی، رسانه‌ها وظیفه اطلاع‌رسانی، آگاهی‌بخشی، مطالبه‌گری و نظارت اجتماعی را بر عهده دارند، اما در شرایط جنگ ترکیبی مسئولیت آن‌ها ابعاد گسترده‌تری پیدا می‌کند؛ دفاع از امنیت روانی جامعه، افزایش تاب‌آوری مردم، مقابله با عملیات روانی و جنگ شناختی دشمن، روشنگری افکار عمومی و تقویت امید و انسجام اجتماعی از مهم‌ترین وظایف این دوران است.

این کارشناس رسانه در پایان با اشاره به اینکه قلم، دوربین و روایت خبرنگاران بخشی از قدرت نرم کشور محسوب می‌شود، از مردم خواست اخبار و اطلاعات مورد نیاز خود را تنها از رسانه‌ها و خبرگزاری‌های معتبر و رسمی دریافت کنند و پیش از بازنشر هر خبر، تصویر یا مطلب در فضای مجازی از صحت و اعتبار آن اطمینان حاصل کنند. به گفته او، حفظ وحدت ملی، تقویت امید اجتماعی، مقابله با شایعات و ارتقای سواد رسانه‌ای، مسئولیتی مشترک میان رسانه‌ها و مردم است که با آگاهی، هوشیاری و مسئولیت‌پذیری همگانی می‌تواند امنیت و منافع ملی را در برابر جنگ روانی و رسانه‌ای صیانت کند.