شادمهر عقیلی، خواننده پاپ مقیم خارج از کشور، به‌تازگی و در سالگرد درگذشت مادرش، اجرایی از قطعه «گل یاس» را همراه با پیانو از منزل خود منتشر کرد. این ویدیو با استقبال گسترده مخاطبان روبه‌رو شد، اما هم‌زمانی آن با اظهارات اخیر رئیس‌جمهور درباره رفع موانع سفر ایرانیان مقیم خارج، بحث‌های تازه‌ای را درباره احتمال بازگشت این هنرمند به کشور دامن زده است.

داستان «گل یاس»؛ از یک آلبوم پرفروش تا روایت‌های گوناگون

قطعه «گل یاس» نزدیک به سه دهه پیش، در سال ۱۳۷۷ ساخته و منتشر شد و از جمله قطعات نخستین آلبوم رسمی شادمهر عقیلی به نام «مسافر» به شمار می‌رود؛ آلبومی که از پرفروش‌ترین آثار تاریخ موسیقی پاپ ایران محسوب می‌شود. از همان ابتدا، روایت‌های مختلفی درباره علت ساخت این قطعه مطرح شد؛ برخی آن را نمادی از ارادت به حضرت فاطمه (س) دانستند و گروهی دیگر آن را هدیه‌ای به مادر عقیلی و قدردانی از صبوری‌های او توصیف کردند.

عقیلی بعدها در این باره توضیح داد که «گل یاس» در آن مقطع برای صداوسیما یا ارائه‌های رسمی آن دوران تولید شده و ترانه‌ای بوده که برای حضرت فاطمه (س) سروده شده است. او همچنین به نقش مادرش اشاره کرد و گفت مادرش که فردی مذهبی و ارادتمند به اهل بیت (ع) بود، نسبت به این قطعه علاقه ویژه‌ای داشت و رضایت او در اجرای اثر بی‌تأثیر نبوده است.

هم‌زمانی انتشار ویدیو با سخنان رئیس‌جمهور

انتشار اجرای تازه «گل یاس» در حالی صورت گرفت که مسعود پزشکیان در تازه‌ترین مصاحبه خود درباره تلاش‌ها برای رفع موانع سفر ایرانیان مقیم خارج سخن گفته بود. رئیس‌جمهور در این گفت‌وگو تصریح کرد که قرار است نامه‌ای برای حل مسئله بازگشت ایرانیان به رهبر معظم انقلاب نوشته شود و به وزارت امور خارجه نیز دستور داده شده است تا به دستگاه‌های امنیتی اعلام شود هر ایرانی که قصد سفر به کشور را دارد با مانعی مواجه نشود.

پزشکیان با تأکید بر اینکه اگر قرار باشد فردی اجازه ورود نداشته باشد، باید از ابتدا این موضوع به او گفته شود، افزود: «اگر ویزا گرفت و وارد کشور شد، دیگر نباید او را بازداشت یا برایش مشکل ایجاد کرد. هر ایرانی که در خارج از کشور زندگی می‌کند باید بتواند به‌راحتی به ایران، که خانه خودش است، سفر کند و بدون مشکل نیز از کشور خارج شود.» او در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به اینکه ایجاد مانع برای ورود ایرانیان پس از صدور ویزا «نامردی» است، تأکید کرد محدودیت‌ها باید پیش از ورود اعلام شوند، نه پس از آن.

همین هم‌زمانی باعث شد برخی کاربران و رسانه‌ها، جنبه سالگرد درگذشت مادر شادمهر عقیلی را نادیده بگیرند و انتشار این ویدیو را نشانه‌ای از تمایل او به بازگشت به کشور تفسیر کنند.

گمانه‌زنی‌هایی که تکراری شده‌اند

این نخستین بار نیست که بحث بازگشت هنرمندان مقیم خارج داغ می‌شود. نزدیک‌ترین نمونه، گمانه‌زنی‌هایی بود که پس از گفت‌وگوی مجید واشقانی با همسر بیژن مرتضوی درباره احتمال بازگشت این خواننده و نوازنده مطرح شد. پیش از آن نیز بارها درباره بازگشت نصرالله معین به ایران سخن گفته شد، اما او هر بار این ادعاها را تکذیب کرد و از مخاطبان خواست اخبار مربوط به او را تنها از صفحه رسمی‌اش پیگیری کنند.

بازگشت هنرمندان؛ چالش فراتر از سفر

در کنار تسهیل ورود، موضوع فراهم بودن زمینه فعالیت حرفه‌ای هنرمندان نیز مطرح می‌شود. تجربه برخی چهره‌های بازگشته نشان می‌دهد که بازگشت به کشور لزوماً به معنای ادامه فعالیت حرفه‌ای نیست؛ مانند «حبیب» که پس از بازگشت، با وجود نداشتن سابقه فعالیت سیاسی، امکان برگزاری کنسرت پیدا نکرد. موضوعی که بعدها برخی مسئولان نیز اذعان کردند می‌شد به شکل بهتری مدیریت شود. بدین ترتیب، به نظر می‌رسد تا اظهارنظر رسمی از سوی شادمهر عقیلی، بازخوانی «گل یاس» بیش از آنکه نشانه بازگشت باشد، ادای احترامی به یاد مادرش تلقی می‌شود.