سهام عدالت به عنوان یکی از مهم‌ترین دارایی‌های مردم ایران همواره در مرکز توجه اقتصاد کشور قرار داشته است؛ اما به گفته کارشناسان و نمایندگان مجلس، ساختار غیرشفاف و نبود پاسخگویی در مدیریت این سهام باعث شده تا سهامداران بهره چندانی از این دارایی ارزشمند نبرند. در شرایط کنونی، مردم به عنوان مالکان اصلی این سهام، نقشی در تعیین استراتژی شرکت‌ها، انتخاب مدیران و نظارت بر عملکرد آنها ندارند و همین امر به دلسردی و بی‌اعتمادی عمومی به بازارهای مالی دامن زده است.

خواسته اصلی: مشارکت سهامداران در مدیریت

راه‌حل اساسی از نگاه فعالان اقتصادی و نمایندگان مجلس، ایجاد بستری دموکراتیک است که در آن سهامداران بتوانند با رأی مستقیم خود در مجامع عمومی، مدیران شرکت‌های سرمایه‌گذاری را انتخاب کنند و بر اساس عملکردشان آن‌ها را در برابر پاسخگویی قرار دهند؛ اصلی که در هر بازار سرمایه بالغی امری بدیهی به شمار می‌رود.

به باور منتقدان، تا زمانی که مدیریت سهام عدالت در اختیار شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی بماند، اتفاق مثبتی برای مردم رقم نخواهد خورد. آنان تأکید می‌کنند که فساد در بدنه مدیریت شبه‌دولتی سهام عدالت تنها با واگذاری مدیریت این دارایی به مردم و ایجاد شفافیت حداکثری از میان خواهد رفت. تمام تراکنش‌های مالی، هزینه‌های جاری مدیریت، حقوق و مزایای مدیران و نحوه سرمایه‌گذاری منابع باید در سامانه مرکزی و در دسترس عموم قرار گیرد.

آزادسازی فقط فروش سهام نیست

بر اساس این دیدگاه، آزادسازی سهام عدالت صرفاً به معنای امکان فروش سهام در بورس نیست، بلکه به معنای انتقال «حق رأی» و «حق تصمیم‌گیری» به مردم است. دولت نیز باید با شجاعت از دخالت در مدیریت این سهام عقب‌نشینی کند و زمینه نقش‌آفرینی واقعی سهامداران در اداره دارایی‌های خود را فراهم سازد.

نمایندگان مجلس شورای اسلامی به طور کامل به دنبال اجرای مصوبه آزادسازی سهام عدالت و واگذاری کامل مدیریت آن به مردم هستند و از دولت خواسته‌اند این موضوع را هرچه سریع‌تر عملیاتی کند.

انتقاد نماینده مجلس از دولت

سیدمحمد جمالیان، نماینده مجلس، با انتقاد از تداوم مدیریت دولتی بر سهام عدالت گفت: قانون همه چیز را شفاف مشخص کرده است، اما اکنون که نزدیک به دو سال از اجرای برنامه هفتم توسعه می‌گذرد، آنچه مشاهده می‌کنیم عدم اجرای قانون از سوی دولت است.

وی افزود: بر اساس قانون، دولت از بنگاه‌داری منع شده و همچنین مقرر بوده مدیریت شرکت‌ها و تولیداتی که ذیل سهام عدالت قرار دارند، به مردم و بخش خصوصی واگذار شود، اما متأسفانه با دلایل مختلف از اجرای این موضوع شانه خالی می‌کنند.

جمالیان با تأکید بر لزوم ورود نهادهای نظارتی تصریح کرد: واقعاً جا دارد هم مجلس و هم دستگاه‌های نظارتی به موضوع واگذاری هرچه سریع‌تر مدیریت سهام عدالت به مردم ورود کنند تا این تکلیف قانونی هرچه سریع‌تر اجرایی شود و آزادسازی سهام عدالت توسط دولت انجام بپذیرد.

دولت توانایی بنگاه‌داری ندارد

این نماینده مجلس ادامه داد: واقعیت این است که حتی در شرایط عادی هم دولت نمی‌تواند بنگاه‌دار خوبی باشد. امروز که کشور در شرایط خاص قرار دارد، مردم توقعات به‌حق و حداقلی دارند و مطمئناً با مدیریت دولتی، این مطالبات پاسخ مناسبی نخواهد گرفت.

وی در پایان تأکید کرد: مدیریت سهام عدالت باید مطابق قانون به مردم سپرده شود تا سهامداران بتوانند در اداره دارایی‌های خود نقش‌آفرین باشند و منافع واقعی این سهام به صاحبان اصلی آن بازگردد.