بر اساس یافته‌های یک تحقیق علمی جدید، نوع فعالیتی که افراد در ساعات بی‌تحرکی روزانه خود انجام می‌دهند، می‌تواند بر سلامت مغز و خطر ابتلا به زوال عقل در سال‌های پایانی زندگی اثر بگذارد. به گفته پژوهشگران، جایگزین کردن فعالیت‌های نشسته و غیرفعال مانند تماشای تلویزیون با فعالیت‌های ذهنی جذاب‌تر مانند مطالعه، راهکاری مؤثر برای کاهش این خطر است.

مغز را حتی هنگام نشستن می‌توان تمرین داد

پروفسور «دیوید دانستان»، رئیس بخش سبک زندگی و دیابت دانشگاه بیکر-دیکین، درباره اهمیت این یافته‌ها گفت: «این نتایج به طور بالقوه می‌تواند راهنمای تدوین دستورالعمل‌های بهداشت عمومی و استراتژی‌های پیشگیرانه برای کاهش زوال عقل باشد.»

وی افزود: «هرچند نشستن همواره به لحاظ فیزیکی یک رفتار غیرفعال است، اما ما همچنان می‌توانیم در زمان نشستن مغز خود را تمرین دهیم؛ موضوعی که ممکن است بخشی از آسیب‌های ناشی از بی‌تحرکی را جبران کند.»

کدام فعالیت‌ها محافظت‌کننده‌اند؟

در این پژوهش، رفتارهای کم‌تحرک به دو گروه کلی تقسیم شده است:

  • فعالیت‌های کم‌تحرک اما فعال از نظر ذهنی مانند مطالعه، انجام کارهای اداری و بافتنی؛ که به نظر می‌رسد نقشی محافظت‌کننده در برابر زوال عقل دارند.
  • فعالیت‌های بی‌تحرک و منفعل از نظر ذهنی مانند تماشای تلویزیون، گوش دادن به موسیقی یا نشستن طولانی در وان؛ که ممکن است خطر ابتلا به زوال عقل را افزایش دهند.

داده‌های ۲۰ هزار بزرگسال سوئدی

محققان داده‌های ۲۰ هزار و ۸۱۱ بزرگسال ۳۵ تا ۶۴ ساله در سوئد را که به مدت ۱۹ سال تحت نظر بودند، تجزیه و تحلیل کردند. در نظرسنجی اولیه، اطلاعات مربوط به رفتارهای بی‌تحرک، میزان فعالیت بدنی و سایر رفتارهای مرتبط با زوال عقل جمع‌آوری شد؛ همچنین از ثبت ملی بیماران و مرگ‌ومیر برای شناسایی موارد ابتلا به زوال عقل استفاده شد.

اجتناب کامل لازم نیست

یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که نیازی به کنار گذاشتن کامل فعالیت‌های بی‌تحرک مانند تماشای تلویزیون نیست؛ به شرط آنکه فرد هر روز به میزان مساوی، فعالیت‌های تحریک‌کننده ذهنی نیز انجام دهد. به عبارت دیگر، ایجاد تعادل میان سرگرمی‌های منفعل و فعالیت‌های فکری پویا می‌تواند کلید حفظ سلامت مغز در دوران میانسالی و سالمندی باشد.