بازی قدرت در حزب جمهوری‌خواه برای تعیین جانشین دونالد ترامپ وارد مرحله تازه‌ای شده است. بر اساس گزارش منابع آگاه، رئیس‌جمهور آمریکا حدود دو هفته پیش در دیداری خصوصی با حامیان مالی در دفتر بیضی گفته که مایل است معاونش در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ پیروز شود؛ اظهاراتی که هرچند عمومی نشده، اما نشان می‌دهد ترامپ برای حمایت علنی از جیدی ونس آماده می‌شود.

اظهارنظری که در دفتر بیضی رد شد

به گفته دو نفر که از این گفت‌وگو مطلع بودند و به شرط ناشناس ماندن جزئیات را فاش کرده‌اند، ترامپ در جمع حامیان مالی تاکید کرده است: «در نهایت، ما باید جیدی را انتخاب کنیم.» این اظهارنظر خصوصی در تضاد کامل با رویه یک سال گذشته ترامپ است که ترجیح می‌داد رقابت میان ونس و مارکو روبیو را علنی و تشویق‌شده نگه دارد و بارها از اعلام نظر نهایی درباره برتری یکی بر دیگری خودداری کرده بود.

با این حال، حتی در همان دیدار، رئیس‌جمهور همچنان از اطرافیان خود درباره مقایسه ونس و روبیو سوال می‌کرد. یکی از مقامات کاخ سفید نیز فاش کرده که ترامپ اواخر ماه گذشته در جریان پرواز با هلیکوپتر «مارین وان» بار دیگر از کارکنان درباره این دو چهره پرسش کرده است.

تصمیمی که هنوز نهایی نیست

دست‌کم یک مشاور نزدیک به ترامپ که از اظهارات او به حامیان مالی اطلاع مستقیم داشته، معتقد است رئیس‌جمهور به‌طور خصوصی به این نتیجه رسیده که ونس وارث حزب جمهوری‌خواه خواهد بود؛ اما برای اعلام رسمی این حمایت یا تعیین زمان اعلام نامزدی ونس، هنوز «خیلی زود» است. در مقابل، شش مشاور و متحد دیگر ترامپ هشدار داده‌اند که نباید این تصمیم را قطعی تلقی کرد؛ چرا که ترامپ به افراد مختلف حرف‌های متفاوتی می‌زند و ممکن است تا سال ۲۰۲۸ نظر خود را بارها تغییر دهد.

دستیاران ترامپ تقریباً بر این نکته اتفاق نظر دارند که او برای جلوگیری از تبدیل شدن به یک رئیس‌جمهور «پایان دوران» یا لنگان، اعلام حمایت رسمی خود را به تعویق خواهد انداخت. یکی از مقامات مطلع از نظرسنجی اخیر ترامپ درباره ونس و روبیو گفت: «هر کسی که تصور کند این پرونده بسته شده، یا خیلی جلوتر از واقعیت است یا رئیس‌جمهور را خوب نمی‌شناسد.»

رقابتی شبیه به مقدماتی داغ

ونس هنوز نامزدی خود را اعلام نکرده است. افرادی که با او گفت‌وگو کرده‌اند می‌گویند او تصمیم‌گیری را به پس از تولد چهارمین فرزندش، که ۱۹ جولای به دنیا آمد، موکول کرده است. ونس در گفت‌وگو با سی‌بی‌اس نیز گفته بود پس از انتخابات میان‌دوره‌ای این موضوع را با همسرش بررسی خواهد کرد و «شکی ندارد که رئیس‌جمهور از هر تصمیمی که او بگیرد بسیار حمایت خواهد کرد.»

با این حال، همین گمانه‌زنی‌ها برای جانشینی، فضایی شبیه به رقابت‌های مقدماتی پرتنش ایجاد کرده است؛ اهداکنندگان، فعالان و چهره‌های حزبی با شور و حرارت به نفع یا علیه ونس موضع‌گیری می‌کنند. بسیاری از این معادله به نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای گره خورده است؛ عملکرد ضعیف جمهوری‌خواهان می‌تواند رقبای تازه‌ای را وارد میدان کند و انتقادها از دولت را افزایش دهد.

در همین حال، بخشی از جناح راست افراطی آنلاین، معاون رئیس‌جمهور را به خاطر نقش‌آفرینی در جنگ با ایران هدف انتقاد قرار داده‌اند. به نظر می‌رسد ونس یا روبیو در برابر حملات درون‌حزبی‌ای آسیب‌پذیرترند که جمهوری‌خواهان معمولاً علیه خود ترامپ مطرح نمی‌کنند.

لذت ترامپ از درام رقابت

ترامپ که همواره از فضای نمایشی و رقابتی برنامه‌های تلویزیونی لذت برده، تمایلی به واگذار کردن کانون توجه به جانشین احتمالی خود ندارد. او از بزرگ‌نمایی رقابت میان ونس و روبیو برای جلب توجه مطبوعات سود می‌برد، درست همان کاری که هنگام انتخاب معاونش در سال ۲۰۲۴ نیز انجام داد. رئیس‌جمهور همچنین به شوخی‌هایش درباره دوره سوم ریاست‌جمهوری ادامه می‌دهد و مرتب تصاویر «ترامپ ۲۰۲۸» را در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک می‌گذارد، هرچند نزدیکانش تاکید می‌کنند که او در این باره جدی نیست.

کارنامه ونس در برابر جایگاه روبیو

در رقابت برای جانشینی، روبیو از حمایت بیشتر اهداکنندگان سنتی جمهوری‌خواه برخوردار است، در حالی که ونس به ائتلاف جوان‌تر و تندروتر «ام‌ای‌جی‌ای» نزدیک‌تر است؛ ائتلافی که ترامپ را در سال ۲۰۲۴ به کاخ سفید بازگرداند اما اکنون با خطر از هم‌پاشیدگی روبه‌روست. ونس در دوره معاونت خود روابط گسترده‌ای با حامیان مالی برای جمع‌آوری کمک هزینه‌های حزب ایجاد کرده است.

بر اساس ارزیابی یک مشاور ترامپ، ونس در یک سال و نیم گذشته با مذاکره برای توافق آتش‌بس با ایران در ماه ژوئن، رهبری کارگروه مقابله با کلاهبرداری در مزایای فدرال و حضور پررنگ در مصاحبه‌های رسانه‌ای در جریان تور کتابش، رئیس‌جمهور را تحت تاثیر قرار داده است. هرچند توافق آتش‌بس در ماه ژوئیه فروپاشید، مشاوران ونس معتقدند نقش او در این مذاکرات همچنان یک پیروزی سیاسی محسوب می‌شود؛ توافقی که او مذاکره کرد محبوبیت داشت، در حالی که رای‌دهندگان از نحوه مدیریت ترامپ در جنگ ناراضی‌اند.

در مقابل، روبیو در چند نقش کلیدی دولت خدمت کرده که هیچ‌کدام به سیاست انتخاباتی او کمک نمی‌کنند. از نظر قانونی، وزیر امور خارجه و مشاور امنیت ملی نمی‌توانند در حین خدمت برای ریاست‌جمهوری نامزد شوند. روبیو از هر بحثی درباره ۲۰۲۸ طفره می‌رود و اخیراً حضور رسانه‌ای خود را کاهش داده تا با سوالات بیشتری مواجه نشود؛ هرچند تیم او اوایل امسال با انتشار ویدیویی از تک‌گویی کارزار‌مانند او در یک نشست خبری، گمانه‌زنی‌ها را موقتاً افزایش داد.

گفته می‌شود روبیو در گفت‌وگوهای داخلی به پایان دوره خدمت خود اشاره کرده و ستاد انتخاباتی در انتظار یا تشکیلات سیاسی آماده‌ای ندارد. ترامپ همچنان دوست دارد روبیو را در یک فهرست مشترک با ونس ببیند و مرتب از او تمجید می‌کند؛ اما مشخص نیست روبیو واقعاً حاضر باشد نقش معاون ونس را بپذیرد یا نه.