همزمان با فرارسیدن ماه محرم در دوران بازداشت حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در زندان‌های رژیم پهلوی، فضای زندان به محفلی برای اقامه نماز جماعت و تبیین نهضت عاشورا تبدیل شد؛ ماجرایی که واکنش تند مأموران ساواک را برانگیخت، اما در نهایت به افزایش همدلی زندانیان با رهبر انقلاب انجامید.

این خاطره در کتاب «خون دلی که لعل شد» روایت شده است؛ کتابی که خاطرات دوران مبارزه و زندان آیت‌الله خامنه‌ای را دربرمی‌گیرد و بخشی از آن به چگونگی برپایی مراسم مذهبی در شرایط سخت بازداشت اختصاص دارد.

محرم ۱۳۸۷ قمری در سلول‌های زندان

به روایت این کتاب، در نخستین روزهای بازداشت، ماه محرم سال ۱۳۸۷ قمری فرا رسید. در آن شرایط یکی از هم‌بندی‌ها به نام «قاسمی» با آیت‌الله خامنه‌ای در برپایی شعائر اسلامی در زندان همکاری می‌کرد و زندانیان را به اقامه نماز جماعت ترغیب می‌کرد.

آیت‌الله خامنه‌ای امام جماعت نظامیان زندانی بود و پس از نماز برای آنان سخنرانی و وعظ می‌کرد و قاسمی نیز پس از ایشان روضه می‌خواند. این مراسم چند شب پیاپی ادامه یافت و فضای زندان را به حال‌وهوای ماه محرم نزدیک کرد؛ هرچند این آرامش دیری نپایید.

صحنه‌ای که افسر زندان را خشمگین کرد

یک شب، افسر مسئول زندان هنگام ورود با صحنه‌ای روبه‌رو شد که انتظارش را نداشت: نظامیان زندانی پشت سر یک زندانی سیاسی مشغول نماز جماعت بودند و هیچ‌کدام به او توجهی نکردند. افسر انتظار داشت سربازان به محض ورود او به حالت آماده‌باش بایستند و سلام نظامی بدهند، اما همه رو به قبله ایستاده بودند و به حضورش اعتنایی نکردند. این صحنه بر او گران آمد و خشمگین از زندان بیرون رفت.

پس از پایان نماز، یکی از مسئولان زندان نزد آیت‌الله خامنه‌ای رفت و اعلام کرد که برپایی نماز جماعت و سخنرانی برای نظامیان ممنوع است.

ممنوعیتی که همدلی را بیشتر کرد

به گفته آیت‌الله خامنه‌ای، این ممنوعیت به نفع جریان معنوی زندان تمام شد؛ زیرا همدلی نظامیان با ایشان بیشتر شد. در همین راستا به زندانیان توصیه کرد جلسات شبانه خود را ادامه دهند و در آن صفحاتی از کتاب «آنجا که پیروز است» را بخوانند.

کتاب «آنجا که پیروز است» حاوی تحلیلی از انقلاب امام حسین (ع) و شرح حال شهدای کربلاست؛ خواندن آن در جلسات شبانه زندان، همان معنای محرم را در دل نظامیان زندانی زنده نگه می‌داشت؛ محفلی که تلاش مأموران ساواک برای خاموش کردنش، تنها بر صمیمیت و همراهی آنان با رهبر انقلاب افزود.