وزرای امور خارجه کشورهای عرب و مسلمان روز چهارشنبه در نشستی در امان، پایتخت اردن، بر ایجاد یک سازوکار دائمی برای مستندسازی و افشای تجاوزهای رژیم صهیونیستی در قدس اشغالی و اماکن مقدس اسلامی و مسیحی آن توافق کردند. این تصمیم در قالب بیانیه مشترکی که پس از پایان این نشست منتشر شد، اعلام شده است.

سازوکار رسانه‌ای برای ثبت تخلفات

بر اساس این بیانیه، سازوکار مورد توافق شامل ایجاد یک پلتفرم رسانه‌ای خواهد بود که تخلفات اسرائیل علیه اماکن مقدس و نمازگزاران را مستندسازی کرده و اطلاعات آن را در اختیار سازمان‌های بین‌المللی و افکار عمومی جهان قرار می‌دهد. در این نشست، اعضای کمیته وزرای عرب در امور قدس و همچنین نمایندگان ترکیه، پاکستان، اندونزی و مالزی حضور داشتند.

شرکت‌کنندگان در این نشست همچنین خواستار اقدام فوری بین‌المللی برای توقف اقدامات اسرائیل در قدس و اماکن مقدس آن شدند و بر ضرورت واکنش جامعه جهانی نسبت به این تجاوزها تأکید کردند.

محکومیت سیاست تغییر هویت قدس

در این بیانیه، سیاست‌ها و اقدامات رژیم صهیونیستی با هدف تغییر هویت عربی، اسلامی و مسیحی قدس و همچنین وضعیت حقوقی و جمعیتی این شهر به شدت محکوم شده و باطل و ناقض قوانین بین‌المللی توصیف شده است. وزیران بار دیگر تأکید کردند که قدس شرقی بخشی از سرزمین اشغالی فلسطین است و اسرائیل هیچ حاکمیتی بر آن ندارد.

در این سند همچنین آمده است که قدس شرقی پایتخت کشور فلسطین است و تأسیس یک کشور فلسطینی در امتداد مرزهای ۴ ژوئن ۱۹۶۷ بر پایه راه‌حل دو دولتی، تنها مسیر دستیابی به صلح عادلانه، پایدار و جامع در منطقه به شمار می‌رود.

مسجدالاقصی و اماکن مقدس اسلامی

وزرای خارجه کشورهای عرب و مسلمان تخلفات اسرائیل در مسجدالاقصی از جمله تلاش‌ها برای تغییر وضعیت تاریخی و قانونی آن و اعمال تقسیمات زمانی و مکانی در این مکان مقدس را محکوم کردند. افزایش تهاجم شهرک‌نشینان افراطی و مقامات اسرائیلی، محدودیت‌های اعمال‌شده بر نمازگزاران، دخالت در کار اوقاف قدس و اداره امور مسجدالاقصی و ادامه حفاری‌ها در زیر و اطراف این مکان نیز از جمله مواردی است که در این بیانیه مورد انتقاد قرار گرفته است.

در این بیانیه بار دیگر تأکید شده که کل محوطه ۱۴۴ دونمی (۳۵.۶ هکتاری) مسجدالاقصی مکانی منحصراً برای عبادت مسلمانان است و اداره اوقاف قدس و امور مسجدالاقصی وابسته به وزارت اوقاف، امور اسلامی و اماکن مقدس اردن، تنها مرجع قانونی با صلاحیت انحصاری برای اداره این مجموعه است.

محکومیت تجاوز به اماکن مقدس مسیحیان

شرکت‌کنندگان در این نشست همچنین تجاوزات اسرائیل به اماکن مقدس مسیحیان از جمله محدودیت‌های دسترسی به کلیسای مقبره مقدس، دخالت در امور کلیسا، محدودیت‌هایی که مؤسسات و املاک کلیسا را هدف قرار می‌دهد و حمله به روحانیون، نمازگزاران و نمادهای مذهبی را محکوم کردند.

در این بیانیه هشدار داده شده است که حملات اسرائیل به اماکن مقدس اسلامی می‌تواند احساسات حدود دو میلیارد مسلمان در سراسر جهان را برانگیزد و به درگیری مذهبی دامن بزند که پیامدهای آن فراتر از منطقه خواهد بود و صلح و امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی را تهدید می‌کند.

گام‌های بعدی در سطح بین‌المللی

در ادامه این بیانیه، تصمیمات یکجانبه‌ای که بر وضعیت قانونی قدس تأثیر می‌گذارد، از جمله تأسیس یا انتقال نمایندگی‌های دیپلماتیک به این شهر، رد شده است. وزیران همچنین خواستار برگزاری نشست مشترک وزرای سازمان همکاری اسلامی و اتحادیه کشورهای عرب در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک در ماه سپتامبر شدند تا تحولات قدس و اماکن مقدس آن مورد بحث و بررسی قرار گیرد.