امید به زندگی از مهمترین شاخصهایی است که برای سنجش توسعه انسانی در کشورهای جهان به کار میرود. این شاخص نشان میدهد که اگر نرخ مرگومیر کنونی یک جامعه بدون تغییر باقی بماند، نوزادانی که تازه متولد میشوند به طور میانگین تا چه سنی عمر خواهند کرد. کیفیت خدمات درمانی، تغذیه، سطح رفاه، آموزش، امنیت و سبک زندگی از جمله عواملی هستند که بر این شاخص اثر میگذارند.
تازهترین دادههای مبتنی بر برآوردهای سازمان ملل تصویری روشن از روند تحول شرایط زندگی در کشورهای مختلف به دست میدهد؛ از کشورهایی که شهروندانشان به طور متوسط نزدیک به ۹ دهه عمر میکنند تا کشورهایی که بسیاری از مردم آنها حتی ۶۰ سالگی را نمیبینند.
بالاترین امید به زندگی در کدام کشورهاست؟
در صدر این فهرست، موناکو با میانگین امید به زندگی حدود ۸۸.۷ سال قرار دارد. پس از آن هنگکنگ با ۸۸.۴ سال، ژاپن با ۸۸ سال، کره جنوبی با ۸۷.۴ سال و سنمارینو با ۸۷.۳ سال رتبههای دوم تا پنجم را به خود اختصاص دادهاند.
وجه مشترک این کشورها دسترسی گسترده شهروندان به خدمات سلامت، درآمد سرانه بالا، تغذیه مناسب و شیوع پایینتر بیماریهای قابل پیشگیری است. ترکیب این عوامل سبب شده است جمعیت این مناطق یکی از بالاترین میانگینهای طول عمر را در جهان تجربه کند.
کوتاهترین طول عمرها؛ جایی که ۶۰ سالگی دیده نمیشود
در سوی دیگر جدول، کشورهایی قرار دارند که سالها با فقر، درگیریهای داخلی، ضعف نظام سلامت و بیماریهای واگیردار دستوپنجه نرم کردهاند. نیجریه با میانگین حدود ۵۵ سال پایینترین امید به زندگی را در جهان دارد و پس از آن چاد، جمهوری آفریقای مرکزی، سودان جنوبی و لسوتو قرار گرفتهاند؛ کشورهایی که میانگین طول عمر در آنها بین ۵۵ تا ۵۷ سال برآورد شده است.
جایگاه ایران در جدول جهانی
بر اساس این رتبهبندی، ایران با امید به زندگی نزدیک به ۸۰ سال در رتبه ۹۹ جهان ایستاده است. این جایگاه بالاتر از بسیاری از کشورهای منطقه مانند عراق، پاکستان و افغانستان و پایینتر از کشورهایی همچون ترکیه و عربستان سعودی است.
کارشناسان میگویند افزایش امید به زندگی در ایران طی چند دهه گذشته بیش از هر چیز نتیجه گسترش واکسیناسیون، توسعه شبکه بهداشت، کاهش مرگومیر نوزادان و بهبود خدمات درمانی بوده است. با این حال، بیماریهای قلبی و عروقی، دیابت، آلودگی هوا، تصادفات جادهای و تغییر سبک زندگی همچنان از مهمترین موانع افزایش بیشتر طول عمر در کشور به شمار میروند.
امید به زندگی چه معنایی دارد؟
نکته مهم این است که «امید به زندگی» سن دقیق فوت افراد را نشان نمیدهد؛ بلکه یک شاخص آماری است که متوسط طول عمر مورد انتظار یک نوزاد را بر اساس نرخهای فعلی مرگومیر برآورد میکند. به همین دلیل ممکن است بسیاری از افراد بیشتر از این میانگین عمر کنند یا در سنین پایینتر جان خود را از دست بدهند، اما این شاخص همچنان یکی از معتبرترین معیارهای مقایسه وضعیت سلامت و کیفیت زندگی کشورها در سطح جهان محسوب میشود.
نظرات (0)