انتشار ویدئویی از جوانی که خود را «پلنگ ایران» معرفی می‌کند، بار دیگر توجه شبکه‌های اجتماعی را به پدیده جراحی‌های زیبایی افراطی در میان مردان جلب کرده است. او مقابل دوربین از ده‌ها تغییر در چهره و بدن خود می‌گوید؛ از فرم ابرو و برجسته‌سازی لب تا زاویه‌سازی فک و ایجاد خط سینه. به ادعای خودش، مجموع این اقدامات به حدود ۳۰۰ مورد می‌رسد و برای هر بخش هزینه‌ای جداگانه پرداخت کرده است.
این ویدئو در مدت کوتاهی به‌طور گسترده بازنشر شد و واکنش‌های متفاوتی برانگیخت. اما آنچه این مورد را فراتر از یک اتفاق فردی می‌کند، روند رو به رشد تقاضا برای جراحی‌های زیبایی در میان مردان ایرانی و خارجی است؛ روندی که حالا از عمل بینی و کاشت مو فراتر رفته و به قلمروهایی بسیار متنوع و پرهزینه رسیده است.
ماجرای «پلنگ ایران» و فهرست هزینه‌های میلیونی
فردی که با عنوان «پلنگ ایران» خبرساز شده، در گفت‌وگوی ویدئویی خود جزئیات هزینه‌ها را نیز مطرح کرده است. به گفته او، تغییر فرم ابرو حدود ۲۰۰ میلیون تومان، زاویه‌سازی فک ۱۰۰ میلیون تومان، برجسته‌کردن لب‌ها ۱۵۰ میلیون تومان و ایجاد خط سینه حدود ۵۰۰ میلیون تومان برایش آب خورده است.
این ارقام هرچند ادعایی است و بسته به پزشک، مرکز درمانی و روش جراحی می‌تواند متفاوت باشد، اما تصویری از بازار گران‌قیمت و متنوع زیبایی مردانه به دست می‌دهد؛ بازاری که تعرفه ثابت و رسمی ندارد و قیمت‌ها در آن به‌شدت متغیر است.
پدیده‌ای جهانی؛ از «عروسک کِن انسانی» تا «پادشاه لب»
ماجرای «پلنگ ایران» نمونه‌ای منفرد نیست. پیش از او چهره‌های دیگری در جهان با تغییرات افراطی خبرساز شده‌اند. جاستین جدلیکا، مرد آمریکایی مشهور به «عروسک کِن انسانی»، یکی از شناخته‌شده‌ترین آنهاست. او می‌گوید برای تغییر چهره و بدن خود حدود یک میلیون دلار هزینه کرده و تعداد جراحی‌ها و اقدامات زیبایی‌اش به حدود هزار مورد می‌رسد. کاشت پروتز در شانه، پشت و ساق پا، لیفت صورت و کاشت مو تنها بخشی از فهرست بلند اوست.
نمونه دیگر، جردن جیمز پارک، اینفلوئنسر بریتانیایی ملقب به «پادشاه لب» است که از ۱۹ سالگی سراغ جراحی‌های زیبایی رفت و بارها بینی، لب، فک و چانه خود را تغییر داد. او خود گفته بود در ابتدا از ظاهرش متنفر نبوده، اما جراحی به‌تدریج برایش به یک «سرگرمی» تبدیل شده است؛ سرگرمی‌ای که بیش از ۱۵۰ هزار دلار برایش هزینه داشته است.
بازار متنوع زیبایی مردان؛ از تغییر صدا تا افزایش قد
بررسی‌ها نشان می‌دهد امروز فهرست خدمات زیبایی ویژه مردان بسیار گسترده‌تر از گذشته است. دیگر صحبت فقط از عمل بینی یا کاشت مو نیست؛ گزینه‌هایی مانند برجسته‌کردن لب، تغییر فرم ابرو، زاویه‌سازی فک، ایجاد خط سینه و حتی ساخت شکم شش‌تکه، درشت‌کردن ساق پا، بم‌کردن صدا، تغییر رنگ چشم و افزایش قد نیز به این فهرست اضافه شده است.
بر اساس قیمت‌های اعلامی در بازار:
- تغییر فرم ابرو: حدود ۲۰۰ میلیون تومان
- زاویه‌سازی فک: حدود ۱۰۰ میلیون تومان
- برجسته‌کردن لب: ۱۵۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان
- ایجاد خط سینه: حدود ۵۰۰ میلیون تومان
- درشت‌کردن ساق پا: ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیون تومان
- بم‌کردن صدا: حدود ۱۷۰ میلیون تومان
- کوچک‌کردن سینه مردان: ۲۰۰ تا ۲۵۰ میلیون تومان
- تغییر رنگ چشم: ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون تومان
- افزایش قد: ۲ تا ۴ میلیارد تومان
در همین زمینه، محمدرضا فلاح‌تفتی، فلوشیپ قرنیه، درباره جراحی تغییر رنگ چشم هشدار داده است که این عمل در ایران ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون تومان هزینه دارد و ورود ماده خارجی به چشم می‌تواند التهاب ایجاد کند و هرچند نادر، خطر نابینایی را نیز به همراه دارد. او تأکید می‌کند این نوع جراحی‌ها صرفاً زیبایی نیست و بار پزشکی و عوارض جدی دارد.
هشدار نظام پزشکی؛ سونامی تقاضای بیمارگونه
هم‌زمان با بزرگ‌شدن این بازار، مسئولان حوزه سلامت نسبت به تبلیغات اغراق‌آمیز و فعالیت مراکز غیرمجاز هشدار می‌دهند. محمد رئیس‌زاده، رئیس‌کل سازمان نظام پزشکی، از وضعیت کنونی با عنوان «سونامی مطالبه عمل‌های زیبایی» یاد کرده و گفته است وقتی تقاضا برای یک موضوع، بیمارگونه و بیش از اندازه باشد، پاسخ به آن نیز بیمارگونه خواهد شد.
به گفته او، فضای مجازی نقش پررنگی در تحریک تقاضا دارد و مردم باید پیش از هر اقدامی، مجوز مرکز، تخصص پزشک و شماره نظام پزشکی او را به‌دقت بررسی کنند. رئیس‌زاده هشدار می‌دهد آسیب فعالیت افراد فاقد صلاحیت و مراکز زیرزمینی، چندین برابر تخلفات احتمالی جامعه پزشکی است و نظارت و برخورد با این مداخلات به‌مراتب دشوارتر است.
ریشه‌های روانی؛ از اختلال نمایشی تا وسواس فکری
علیرضا شریفی‌یزدی، روان‌شناس اجتماعی، گرایش به جراحی‌های مکرر را از دو منظر روان‌شناختی و جامعه‌شناختی قابل تحلیل می‌داند. به گفته او، از نظر روان‌شناسی چند عامل کلیدی می‌تواند در این رفتار نقش داشته باشد:
۱. اختلال شخصیت نمایشی: افرادی با این ویژگی همواره تلاش می‌کنند به هر شکل در معرض دید و توجه دیگران باشند و جراحی افراطی می‌تواند ابزاری برای جلب نگاه‌ها باشد.
۲. کمال‌گرایی افراطی: فرد به دنبال ظاهری بی‌نقص است و هیچ‌گاه از نتیجه راضی نمی‌شود؛ بنابراین به‌طور مداوم سراغ تغییرات جدید می‌رود.
۳. اختلال بدریخت‌انگاری بدن (BDD): فرد تصور می‌کند بخشی از ظاهرش - مثل بینی، فک، قد یا وزن - دچار نقص است و باید با جراحی اصلاح شود، در حالی که مشکل اصلی، برداشت ذهنی اوست نه واقعیت فیزیکی.
۴. وسواس فکری-عملی (OCD): ترکیب وسواس و کمال‌گرایی باعث می‌شود فرد حتی پس از ده‌ها عمل نیز به رضایت نرسد، چون مسئله در ذهن اوست و نیاز به درمان روان‌شناختی دارد، نه تیغ جراحی.
شریفی‌یزدی می‌گوید بسیاری از این رفتارها - از تتوی افراطی تا گوشواره‌های نامتعارف و جراحی‌های پی‌درپی - یک پیام مشترک دارند: «مرا ببینید». به باور او، این نیاز به دیده‌شدن می‌تواند ریشه در تجربه کودکی داشته باشد؛ زمانی که فرد به اندازه کافی مورد توجه قرار نگرفته است. همچنین باوری که در خانواده یا مدرسه شکل گرفته - «اگر بهترین نباشم، هیچم» - می‌تواند کمال‌گرایی را تشدید کند و فرد را در چرخه بی‌پایان مقایسه و تغییر ظاهر گرفتار سازد.
وقتی معنا گم می‌شود؛ اثر رژ لب قرمز
از منظر جامعه‌شناسی، این روان‌شناس معتقد است افزایش توجه به ظاهر نشانه‌ای از «گم‌شدن معنا» در زندگی است. وقتی به دلایل اقتصادی، فرهنگی یا آموزشی، مسیرهای معنابخش زندگی مسدود می‌شود، افراد برای ساختن هویت به سراغ رفتارهایی می‌روند که در یک جامعه متعادل، اهمیت چندانی ندارند.
او به «اثر رژ لب قرمز» اشاره می‌کند؛ مفهومی که توضیح می‌دهد در شرایط فشار اقتصادی و تورم مزمن، وقتی اهداف بزرگ مانند تأسیس کارخانه، راه‌اندازی کارگاه یا حتی خرید خانه و خودرو از دسترس خارج می‌شود، افراد به دلخوشی‌های کوچک‌تر پناه می‌برند. او مثال می‌زند که با درآمد متوسط یک جوان در تهران، زمان انتظار برای خرید یک آپارتمان ۶۰ متری حتی با فرض تورم صفر، به حدود ۸۷۰ سال می‌رسد. در چنین شرایطی، فرد با خود می‌گوید وقتی پس‌انداز اندک کفاف کار بزرگی را نمی‌دهد، دست‌کم می‌توانم ظاهر خود را تغییر دهم و با یک عمل زیبایی، احساس موفقیت یا رضایت لحظه‌ای به دست آورم.
به همین دلیل، اگرچه در سال‌های گذشته گرایش به جراحی زیبایی بیشتر در میان زنان دیده می‌شد، اما اکنون مردان نیز به‌طور فزاینده‌ای به این جریان پیوسته‌اند و سهمشان از بازار زیبایی به سرعت در حال افزایش است.
زیبایی یا تله بی‌پایان؟
کارشناسان تأکید می‌کنند راه برون‌رفت از این چرخه، نه انکار میل به زیبایی، بلکه بازگرداندن معنا، افزایش سواد رسانه‌ای و نظارت دقیق‌تر بر تبلیغات و مراکز درمانی است. انتخاب پزشک متخصص، بررسی مجوزها و مهم‌تر از همه، گفت‌وگو با متخصص روان‌شناسی پیش از تصمیم به جراحی‌های پرهزینه و پرخطر، می‌تواند از پشیمانی‌های جبران‌ناپذیر جلوگیری کند. زیبایی زمانی ارزشمند است که به بهای سلامت روان و جسم تمام نشود.
نظرات (0)