علی لطیفی، رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، در نشست خبری که در حاشیه سی و نهمین اجلاس رؤسای آموزش و پرورش برگزار شد، جزئیات تازه‌ای از طرح «زیست‌بوم جدید برنامه درسی» را تشریح کرد. به گفته وی، این طرح از مهرماه سال جاری در دوره اول ابتدایی و در ۲۰۰ مدرسه منتخب در سراسر کشور اجرایی خواهد شد.

انتخاب ۲۰۰ مدرسه از سراسر کشور

لطیفی در توضیح نحوه انتخاب مدارس تحت پوشش این طرح گفت: از هر استان دو منطقه و از هر منطقه نیز حداقل دو مدرسه انتخاب شده‌اند که در میان آن‌ها هم مدارس دخترانه و هم مدارس پسرانه حضور دارند. وی با اشاره به تغییر در ظرفیت اجرای طرح تصریح کرد: پیش‌بینی اولیه بر این بود که تعداد مدارس و دانش‌آموزان تحت پوشش بیش از ۱۰ تا ۲۰ درصد پایه اول ابتدایی باشد، اما به دلیل برخی چالش‌ها و محدودیت‌ها، تعداد مدارس منتخب به ۲۰۰ مدرسه تعدیل شد.

تغییر زمین بازی، نه صرفاً تغییر کتاب‌ها

رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی با تبیین مفهوم «زیست‌بوم جدید» تأکید کرد: ما معتقدیم تحول در برنامه درسی صرفاً به معنای تغییر کتاب‌های آموزشی نیست؛ بلکه این طرح در واقع «تغییر زمین بازی» است. هدف ما تغییر کلیت برنامه درسی مدرسه در دوره اول ابتدایی، شامل فعالیت‌های تربیتی، مهارتی و طراحی موقعیت‌های یادگیری و تربیتی است که حتی با فعالیت‌های خارج از مدرسه نیز همسو باشد.

به گفته لطیفی، برای هر یک از این مدارس یک «راهبر برنامه درسی» مشخص شده است. وظیفه راهبر این است که آموزش‌های لازم را به معلم ارائه دهد، او را توانمند سازد و مدرسه را برای اجرای موفقیت‌آمیز این زیست‌بوم آماده کند.

مسیر توسعه تدریجی طرح

لطیفی در خصوص روند توسعه این طرح در سال‌های آتی گفت: اگرچه ممکن است در یک یا دو سال نخست، ظهور و بروز این تحول به صورت گسترده و نمایشی نباشد، اما با ادامه این مسیر، در سال‌های آتی تعداد مدارس و پایه‌های تحصیلی بیشتری را در بر خواهد گرفت. وی همچنین اعلام کرد که به زودی نشست خبری اختصاصی برای معرفی ابعاد تفصیلی و جزئیات این طرح برگزار خواهد شد.

بازنگری در کتاب‌های درسی پس از حادثه شهادت رهبر

در بخش دیگری از این نشست، لطیفی در پاسخ به سؤال خبرنگار باشگاه خبرنگاران جوان درباره بازنگری محتوای کتاب‌های درسی پس از وقوع حادثه تاریخی شهادت رهبر شهید در تاریخ ۱۰ اسفند توضیحاتی ارائه کرد.

وی گفت: سازمان بلافاصله روند بررسی کتاب‌های درسی را آغاز کرد. فرآیند چاپ کتاب‌های درسی از مهر آغاز شده بود و امسال مسئولیت چاپ ۱۶۳ میلیون جلد کتاب را بر عهده داریم. با توجه به اینکه بخش بزرگی از این حجم از کتاب‌ها پیش‌تر چاپ شده است، انجام برخی تغییرات به دلیل عدم امکان بازگشت و جلوگیری از اتلاف منابع کاغذی، امکان‌پذیر نیست.

استراتژی متفاوت برای دروس مختلف

رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی استراتژی این سازمان در مواجهه با این چالش را این‌گونه توضیح داد: ما بلافاصله بررسی کردیم که کدام عناوین درسی با موضوع مورد نظر مرتبط هستند. کتاب‌هایی مانند ریاضی که ارتباطی با این وقایع ندارند، تغییری نمی‌کنند؛ اما در کتاب‌های موضوعی مانند مطالعات اجتماعی، تاریخ و برخی دروس دینی که امکان بازتاب حوادث و وقایع را دارند، سفارش چاپ متوقف شد تا در صورت امکان، اصلاحات لازم در آن‌ها اعمال گردد.

لطیفی با اشاره به حساسیت بالای درج مطالب جدید هشدار داد: برخی تصور می‌کنند اضافه کردن گزارشی از دوران رهبری یا واقعه‌ای تاریخی به کتاب‌های درسی کار ساده‌ای است؛ اما چالش اصلی، جای‌نمایی صحیح این مطالب در درس مربوطه است. متن اضافه شده باید از سه منظر «صحت حرفه‌ای»، «دقت تخصصی» و «قابلیت اجرای فعالیت آموزشی توسط معلم» مورد بازبینی قرار گیرد.

پرهیز از تصمیمات عجولانه

وی با اشاره به تجربیات گذشته در آموزش و پرورش بر اهمیت پرهیز از تصمیمات عجولانه تأکید کرد و گفت: پیشینه نشان داده است که درج مطالب ناشی از فوریت‌ها، بدون رعایت استانداردهای آموزشی، در سال‌ها یا حتی در سال بعد، اعتراضات و دلخوردگی‌هایی را به همراه داشته که پیامدهای منفی در پی داشته است. لذا ما بر این باوریم که سرعت در انجام وظیفه نباید به قیمت کاهش کیفیت و دقت آموزشی تمام شود.