در دوران دونالد ترامپ، سیاست خارجی آمریکا وارد فاز تازهای از بیثباتی و تقابل با متحدان سنتی شده است. اقدامات یکجانبه رئیسجمهور آمریکا در خروج از توافقات بینالمللی، تهدید اقتصادی کشورهای متحد و تردید در تعهدات امنیتی، زمینهای فراهم کرده تا اعتبار جهانی واشنگتن به شدت خدشهدار شود.
بیاعتمادی متحدان به وعدههای واشنگتن
در سالهای اخیر، متحدان اروپایی و آسیایی آمریکا بارها از سیاستهای غیرقابل پیشبینی دولت ترامپ ابراز نگرانی کردهاند. از خروج از توافق هستهای ایران گرفته تا تهدید به تعرفه بر کالاهای متحدان، همه این اقدامات پیام روشنی به جهان مخابره کردهاند: آمریکا دیگر شریک قابل اتکایی نیست.
تحلیلگران مسائل بینالمللی معتقدند وقتی متحدان آمریکا دیگر به وعدههای واشنگتن اعتماد نکنند و بهدنبال ساختن گزینههای امنیتی جایگزین بروند، مسئله فقط یک رئیسجمهور یا یک تصمیم سیاسی نیست؛ مسئله، اعتبار و قدرت آمریکا در صحنه جهانی است.
شکاف بین واشنگتن و اروپا
روابط آمریکا با اتحادیه اروپا در دوران ترامپ به پایینترین سطح خود رسیده است. کشورهایی مانند آلمان و فرانسه که زمانی ستونهای اصلی اتحاد غربی بودند، اکنون بهطور آشکار به دنبال تقویت توان دفاعی مستقل هستند. این تحول نشاندهنده فاصله فزاینده میان ارزشهای مشترک دموکراتیک و سیاستهای عملی واشنگتن است.
آلمان با سرمایهگذاری در تقویت نیروهای مسلح خود و فرانسه با پیشبرت طرح «اروپای استراتژیک» تلاش میکنند تا وابستگی خود به چتر امنیتی آمریکا را کاهش دهند. این در حالی است که ترامپ بارها از متحدان اروپایی خواسته تا هزینههای دفاعی خود را به طرز چشمگیری افزایش دهند و تهدید به خروج از ناتو کرده است.
آسیب به نظام تکقطبی
پیامدهای این بیاعتمادی فراتر از روابط دوجانبه است. تحلیلگران معتقدند سیاستهای ترامپ در حال تسریع حرکت جهان به سمت نظام چندقطبی است. کشورهایی مانند چین و روسیه از این شرایط بهرهبرداری کرده و در تلاشند تا جایگاه آمریکا را بهعنوان تنها ابرقدرت جهانی به چالش بکشند.
در خاورمیانه نیز این روند قابل مشاهده است. ترکیه، متحد کلیدی آمریکا در ناتو، در سالهای اخیر تمایل فزایندهای به خرید تسلیحات روسی نشان داده و روابط خود با مسکو را تقویت کرده است. عربستان سعودی و امارات نیز با نگرانی به سیاستهای واشنگتن نگاه میکنند و به دنبال تنوعبخشی به روابط امنیتی خود هستند.
آینده نامعلوم نظم بینالمللی
ادامه این روند میتواند پیامدهای بلندمدت و عمیقی برای نظم بینالمللی داشته باشد. اگر آمریکا نتواند اعتماد از دسترفته متحدان خود را بازگرداند، احتمال شکلگیری ائتلافهای جدید و ساختارهای امنیتی جایگزین بیش از پیش محتمل خواهد بود.
در نهایت، آنچه در خطر است فقط اعتبار یک کشور نیست، بلکه ثبات و امنیت کل جهان است. سیاستهای کوتاهبینانه و اقتصادمحور ترامپ ممکن است در کوتاهمدت منافعی برای واشنگتن به ارمغان بیاورد، اما در درازمدت، هزینههای سنگینی برای آمریکا و متحدانش خواهد داشت.
نظرات (0)