هنر همواره زبانی جهانی برای بیان دردهای مشترک بشری بوده است. در جایی از این سرزمین، گروهی از دانش‌آموزان با دستان کوچک خود، روایتی تأثیرگذار از رنج همسالانشان در میناب به تصویر کشیدند. نمایش خیابانی «به کدامین گناه» که در میدان شهید بجنورد اجرا شد، روایتی هنری از فاجعه بمباران مدرسه شجره طیبه میناب بود.

یک معلم، یک هنرمند، یک روایتگر

حمیده حقانی، معلم و هنرمند بجنوردی که با شاهنامه و نقالی پرورش یافته، پس از شنیدن خبر بمباران مدرسه میناب، تصمیم گرفت با زبان هنر، فریاد درد و رنج کودکان بی‌گناه را به گوش مردم برساند. او که فرزند زنده‌یاد حقانی، مدرسه‌ساز نیک‌اندیش اسفراین است، با ۲۱ سال سابقه در عرصه هنر و فرهنگ، تمام تجربیات خود را در این اثر نمایشی به کار بست.

حقانی که خود سه بار توفیق زیارت رهبر شهید را در عناوین مختلف داشته، حالا با دلتنگی از آن روزها می‌گوید و با اجرای این نمایش، می‌خواهد پیام کودکان مینابی را به گوش جهانیان برساند.

از پیشنهاد حوزه هنری تا اجرای عمومی

اجرای این نمایش خیابانی در ابتدا به پیشنهاد حوزه هنری انقلاب اسلامی خراسان شمالی و در پی تجمعات شبانه مردم بجنورد شکل گرفت. متن اولیه توسط خود حقانی نوشته شده بود، اما با بازنویسی در حوزه هنری کشور، ابعاد تازه‌ای به این اثر اضافه شد. حقانی درباره انگیزه خود گفت: «هرگاه اتفاقی رخ داد که شانه‌هایمان لرزید، به دنبال انجام کاری بودیم تا این مصیبت را بر دلمان آرام کند.»

صحنه‌هایی که دل‌ها را لرزاند

فضای نمایش با تصویری از کلاس خالی و عکس‌های دلخراش کودکان آسیب‌دیده آغاز می‌شد. روایتگر، مردم را به تماشای نمایش دعوت می‌کرد و صحنه به شکل یک مدرسه درمی‌آمد. با نواخته شدن زنگ مدرسه، دانش‌آموزان شروع به خواندن انشا درباره رویاهایشان می‌کردند که ناگهان با انفجاری نابود می‌شدند.

حقانی با اشاره به واکنش تماشاگران گفت: «بغض‌های زنان و مادران را از همان لحظه آغاز نمایش می‌دیدم، اما وقتی به قسمت‌های انفجار می‌رسیدیم، نگاه نگران و بهت‌زده و چشمان بارانی مردان و پدران جمع دیدنی بود!»

دخترانی که نقش همسالانشان را بازی کردند

محدثه رحیمی، فاطمه اکرمی، ریحانه نقی‌زاده، نورا نامور، فاطمه سادات رحیمی و محدثه جاویدی، دانش‌آموزان مدرسه صدرا در بجنورد بودند که برای ساعاتی شدند دخترکان میناب. این دانش‌آموزان با اجرای خود، روایتی تأثیرگذار از جنایات جنگی و تقابل جاهلیت مدرن با معنویت را به تصویر کشیدند.

عنوان «به کدامین گناه» برگرفته از آیه شریفه قرآنی «بِأَيِّ ذَنبٍ قُتِلَت» است و نمایش با هدف آگاهی‌بخشی و ایجاد تأمل در مورد پیامدهای خشونت و جنگ طراحی شده و فرصتی برای بازنگری در ارزش‌های انسانی و معنوی در جامعه مدرن فراهم می‌آورد.

تقدیر از هنرمندان

در مراسمی که پس از اجرای نمایش برگزار شد، هادی شبانی، مسئول باشگاه نوجوانان امید حوزه هنری انقلاب اسلامی خراسان شمالی، از خانم حقانی و بازیگران دانش‌آموز تقدیر کرد. شبانی با اشاره به اهمیت این اثر در مسیر آموزش هنری و اعتقادی نوجوانان، این نمایش را نمونه‌ای از هنر تأثیرگذار بر نسل جوان دانست.