علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی روز یکشنبه در حاشیه آیین بزرگداشت روز جهانی جمعیت که در هتل قلب برگزار شد، تازه‌ترین برنامه‌های این وزارتخانه برای حمایت از فرزندآوری و بهبود وضعیت جمعیتی کشور را تشریح کرد. به گفته وی، توسعه مراکز تخصصی ناباروری و استفاده از ظرفیت شبکه گسترده بهداشت و درمان، در صدر این برنامه‌ها قرار دارد.

اولویت‌های سه‌گانه جمعیتی از نگاه وزارت بهداشت

معاون وزیر بهداشت با اشاره به مهم‌ترین مسائل جمعیتی کشور، سه اولویت اصلی را فراهم‌کردن زمینه ازدواج جوانان، کاهش فاصله ازدواج تا تولد نخستین فرزند و توجه به فاصله میان تولد فرزندان برشمرد. وی تأکید کرد که فاصله ازدواج تا فرزند اول در شرایط کنونی گاهی از چهار سال نیز فراتر می‌رود و اصلاح این روند می‌تواند به شکل‌گیری نسلی پویا و آینده‌ساز کمک کند.

رئیسی با بیان اینکه شبکه گسترده بهداشت و درمان کشور ظرفیت مناسبی برای فرهنگ‌سازی، مشاوره‌های پیش از ازدواج و آموزش‌های فرزندآوری دارد، گفت: وزارت بهداشت از این ظرفیت برای پیشبرد سیاست‌های جوانی جمعیت بهره می‌گیرد و هم‌زمان باید از توان نسل جوان فعلی نیز به‌عنوان نیروی محرکه و مولد کشور استفاده شود.

۱۲ میلیون جوان در سن ازدواج؛ مسئله اصلی، ازدواج است نه فرزندآوری

معاون بهداشت وزارت بهداشت با اعلام اینکه حدود ۱۲ میلیون جوان در سن ازدواج در کشور وجود دارد، از افزایش آمار مجردان قطعی به‌ویژه در میان زنان خبر داد و آن را نشانه‌ای از تبدیل‌شدن مسئله ازدواج به یکی از چالش‌های اصلی کشور دانست. وی وظیفه سیاست‌گذاران را رفع موانع و تسهیل ازدواج جوانان عنوان کرد و بر جدیت بیشتر در موضوعاتی مانند اقتصاد، امنیت، مسکن و امنیت شغلی تأکید کرد.

رئیسی با استناد به نتایج پیمایش‌های ملی اظهار کرد: برخلاف تصور رایج، تمایل به فرزندآوری در جامعه همچنان قابل توجه است و مشکل اصلی کاهش این تمایل نیست، بلکه چالش ازدواج است. به گفته وی، در میان افراد مجرد، در صورت فراهم بودن مسکن، امنیت شغلی و شرایط اقتصادی مناسب، تمایل به ازدواج بالا می‌رود و پس از آن نیز تمایل به داشتن دو فرزند یا بیشتر همچنان بر سایر گزینه‌ها برتری دارد.

بازماندن فرصت ۷ تا ۱۰ ساله برای بهره‌گیری از پنجره جمعیتی

معاون وزیر بهداشت با هشدار درباره روند بسته شدن پنجره جمعیتی ایران گفت: با افزایش سهم جمعیت سالمند، کاهش رشد جمعیت در سن فعالیت و کم‌شدن جمعیت زیر ۱۵ سال، پنجره جمعیتی به‌تدریج بسته می‌شود؛ با این حال هنوز حدود ۷ تا ۱۰ سال فرصت مؤثر باقی است و باید همزمان با تلاش برای حفظ این پنجره، حداکثر بهره از ظرفیت جمعیت جوان کشور گرفته شود.

وی با یادآوری تجربه برخی کشورهای پیشرفته که با وجود کاهش نرخ باروری، از پنجره جمعیتی به شکل هوشمندانه‌ای استفاده کرده‌اند، تصریح کرد: این فرصت باید برای افزایش تولید، اشتغال و توسعه کشور به کار گرفته شود. رئیسی در عین حال خاطرنشان کرد که جمعیت به عنوان موضوعی ملی، علمی و فراتر از وظایف سازمانی، نیازمند همراهی همه وزارتخانه‌ها، نهادها و دستگاه‌ها است.

اختلاف چشمگیر استان‌ها در نرخ باروری

معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به تفاوت وضعیت جمعیتی استان‌های کشور گفت: استان گیلان کمترین نرخ باروری را دارد و پس از آن البرز، مازندران و تهران در شمار استان‌های دارای نرخ‌های پایین باروری قرار می‌گیرند. به گفته وی، در گیلان و البرز هم‌اکنون شمار مرگ‌ومیر از تولدها بیشتر شده و این وضعیت در مازندران و تهران نیز در حال نزدیک شدن است؛ روندی که در صورت ادامه، رشد جمعیت منفی را برای سایر مناطق نیز رقم خواهد زد.

در مقابل، استان‌های سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، خوزستان و هرمزگان همچنان از نرخ باروری بالاتری برخوردارند و سیستان و بلوچستان بالاترین نرخ باروری کشور را به خود اختصاص داده است. رئیسی بر ضرورت اتخاذ اقدامات ویژه برای استان‌های دارای نرخ باروری پایین تأکید و اعلام کرد: برنامه‌ریزی برای استقرار یک مرکز ناباروری در هر استان در دستور کار وزارت بهداشت قرار گرفته است تا دسترسی خانواده‌ها به خدمات تخصصی درمان ناباروری در سراسر کشور فراهم شود.