همزمان با سالروز شهادت امام رضا علیه‌السلام، درگیری میان دو هیأت عزاداری در یکی از صحن‌های حرم مطهر رضوی در مشهد به حاشیه‌ای خبری تبدیل شد و واکنش رسانه‌ای روزنامه جمهوری اسلامی را به دنبال داشت. به گفته منابع، یک مداح هنگام ذکر مصیبت، امام رضا علیه‌السلام را به یکی از اقوام و گروه‌های قومی منتسب کرده و همین ادعا مورد اعتراض هیأت دیگر قرار گرفته و در نهایت به نزاع میان دو گروه انجامیده است. برخی از حاضرین نیز از صحنه درگیری فیلم تهیه کرده و آن را در فضای مجازی منتشر کردند.

بی‌تفاوتی؛ تهدیدی برای فرهنگ مذهبی

روزنامه جمهوری اسلامی در مقاله‌ای با اشاره به این حادثه، نسبت به بی‌توجهی به آن هشدار داده و نوشته است که عبور از کنار این واقعه، نوعی بی‌تفاوتی در برابر خطری است که فرهنگ مذهبی جامعه را تهدید می‌کند. این روزنامه یادآور شده که مردم ایران و شیعیان با فرهنگ تکریم پیامبر خدا و اهل‌بیت علیهم‌السلام پرورش یافته‌اند و تربیت دینی، حرمت‌گذاری به همنوع، رعایت حقوق انسان‌ها، گذشت و حل و فصل اختلافات با شیوه مسالمت‌آمیز را از برکات همین پرورش می‌دانند.

در ادامه این مقاله آمده است که یکی از آثار تکریم اهل‌بیت در اعیاد و شهادت‌ها، رسیدن شیعیان به روحیه «رحماء بینهم» است؛ روحیه‌ای که اگر حاصل نشود، برگزاری انبوه مراسم مذهبی بدون ارزش خواهد بود و تنها به اتلاف وقت می‌ماند.

مناسک ظاهری یا محتوای غنی؟

این روزنامه با اشاره به هشدارهای چندساله صاحب‌نظران فرهنگ دینی درباره پرهیز از چسبیدن به مناسک ظاهری و غفلت از محتوای آن، رخداد مشهد را یکی از نتایج بی‌توجهی به همین هشدارها دانسته است. در این مقاله همچنین آمده که فارغ از سوءاستفاده‌ای که دشمن از این واقعه تأسف‌بار کرده و خواهد کرد، فرهنگ مذهبی شیعه باید از چنین عیوبی منزه باشد تا هر شیعه‌ای در هر نقطه جهان بتواند به کمال آن افتخار کند و آن را الگوی دیگران قرار دهد.

نویسنده مقاله تأکید کرده است که همین ویژگی‌ها بود که در طول قرن‌ها مکتب اهل‌بیت را از گزند توطئه‌ها و تبلیغات مسموم مصون نگه داشت و آن را به منشأ خیزش‌های استوار علیه ظلم و ستم تبدیل کرد.

غلبه کمیت بر کیفیت در هیأت‌های مذهبی

روزنامه جمهوری اسلامی با انتقاد از وضعیت کنونی، نوشته است که در دوران جمهوری اسلامی انتظار می‌رفت رشد فرهنگ مذهبی علاوه بر جنبه کمی، از نظر کیفی و محتوایی نیز شتاب بگیرد، اما حضور مداحانی که بدون آموختن علوم اهل‌بیت وارد صحنه‌گردانی هیأت‌ها شدند و رشد بی‌مهار این قشر، باعث غلبه کمیت بر کیفیت شده است؛ به گونه‌ای که محتوا به حاشیه رفته و ظاهرگرایی، مناسک را به استخدام خود درآورده است.

در بخش دیگری از این مقاله، مناسک «ظرف‌های آماده» توصیف شده‌اند که اگر با محتوای غنی در اختیار آشنایان معارف دینی قرار گیرند، بهترین اهرم برای ترویج اسلام و مکتب اهل‌بیت خواهند بود. به نوشته این روزنامه، این کار بزرگ را مداحان سنتی و خطبای باسواد در طول تاریخ تشیع انجام داده‌اند و اکنون جای آنان در این عرصه خالی است.

فراخوان بازگشت مداحان سنتی و روحانیت اصیل

در پایان این مقاله آمده است که برای جلوگیری از خسران بزرگ متوجه فرهنگ مذهبی، مداحان سنتی آشنا با معارف دینی و خطبای باسواد باید به صحنه بازگردند و بازگرداندن جامعه به این سنت حسنه، وظیفه‌ای است که بر عهده روحانیت اصیل و مستقل است و نباید در این زمینه کوتاهی شود.