رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، از احتمال پیوستن مصر به توافقنامه دفاعی موسوم به «توافق مکه» خبر داد. وی در گفت‌وگو با شبکه الجزیره گفت که این ائتلاف تازه‌تأسیس ممکن است در آینده اعضای دیگری نیز داشته باشد و قاهره یکی از گزینه‌های اصلی برای الحاق به آن است.

تعهد به واکنش جمعی در برابر تهدید خارجی

اردوغان در این مصاحبه تصریح کرد که بر اساس مفاد این توافق، کشورهای عضو موظف‌اند در صورت هدف قرار گرفتن هر یک از طرف‌ها از سوی یک عامل خارجی، به‌صورت جمعی واکنش نشان دهند. به گفته رئیس‌جمهور ترکیه، این سازوکار دفاع مشترک، ستون اصلی پیمان تازه امضاشده را تشکیل می‌دهد.

امضای توافق سه‌جانبه در مکه

اواسط مردادماه، ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان توافقنامه دفاعی سه‌جانبه‌ای را در شهر مکه به امضا رساندند. بر اساس بیانیه مشترک سه کشور، هدف از این توافق، تقویت بازدارندگی جمعی در برابر هرگونه حمله خارجی عنوان شده است.

مقامات سه کشور بارها تأکید کرده‌اند که این توافق که با عنوان «توافق مکه» شناخته می‌شود، علیه هیچ کشور خاصی نخواهد بود و صرفاً با هدف بازدارندگی و همکاری دفاعی منعقد شده است.

واکنش اسلام‌آباد به احتمال پیوستن ایران

در همین حال، فیصل نیاز ترمذی، سفیر پاکستان در مسکو، اخیراً اعلام کرده است که اسلام‌آباد هیچ مخالفتی با پیوستن ایران به این ائتلاف دفاعی ندارد. این اظهارنظر در حالی مطرح شده که گمانه‌زنی‌ها درباره ترکیب آینده اعضای این پیمان و گستره جغرافیایی آن ادامه دارد.

به نظر می‌رسد «توافق مکه» در حال تبدیل شدن به یکی از محورهای تازه همکاری‌های امنیتی در منطقه خاورمیانه و جنوب آسیا باشد و اظهارات اخیر مقامات ترکیه و پاکستان نشان‌دهنده تمایل به گسترش دامنه این همکاری در ماه‌های آینده است.