مارک رایدل، کارگردان کهنه‌کار آمریکایی که نامش با فیلم‌های درخشانی همچون «در برکه طلایی» و «رز» در تاریخ سینما ثبت شده است، در ۹۷ سالگی درگذشت. خبر درگذشت او روز شنبه (۲۴ مرداد ۱۴۰۵) در رسانه‌ها منتشر شد و جامعه سینما را سوگوار کرد.

از بازیگری تا کارگردانی

رایدل در ۲۳ مارس ۱۹۲۹ در شهر نیویورک به دنیا آمد و فعالیت هنری خود را ابتدا به‌عنوان بازیگر آغاز کرد. او در دهه ۱۹۵۰ در مجموعه‌های تلویزیونی و فیلم‌های سینمایی متعددی ظاهر شد و در کلاس‌های لی استراسبرگ در «اکترز استودیو»، یکی از معتبرترین مکاتب بازیگری آمریکا، آموزش دید.

او در دهه ۱۹۶۰ پشت دوربین رفت و نخستین تجربه‌های کارگردانی خود را در تلویزیون به‌دست آورد. نخستین فیلم بلند سینمایی او «فاکس» بود که در سال ۱۹۶۷ ساخته شد و سپس «بازگشت‌کنندگان» را در سال ۱۹۶۹ با بازی استیو مک‌کوئین کارگردانی کرد.

اوج کارگردانی در هالیوود

شهرت رایدل در دهه‌های ۷۰ و ۸۰ میلادی به اوج رسید. او در سال ۱۹۷۳ فیلم «آزادی سیندرلا» را ساخت؛ اثری که نامزدی اسکار را برای مارشا ماسون، بازیگر نقش اصلی آن، به همراه آورد. رایدل در مقام تهیه‌کننده نیز در چند پروژه سینمایی حضور داشت.

در سال ۱۹۷۹، رایدل فیلم «رز» را با بازی بت میدلر کارگردانی کرد؛ داستان یک خواننده راک در حال افول که بت میدلر را برای نخستین بار به نامزدی اسکار رساند و نمایشی ماندگار از او در تاریخ سینما ثبت کرد.

«در برکه طلایی»؛ ماندگارترین اثر

معروف‌ترین فیلم رایدل «در برکه طلایی» (۱۹۸۱) است؛ درام خانوادگی که هنری فوندا و کاترین هپبورن را در نقش یک زوج سال‌خورده مقابل دوربین برد و برای هر دو بازیگر اسطوره‌ای جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد و زن را به ارمغان آورد. خود رایدل نیز برای کارگردانی این فیلم نامزد دریافت اسکار شد.

او پس از آن فیلم‌های «رودخانه» (۱۹۸۴) با مل گیبسون و سیسی اسپیسک، «برای پسرها» (۱۹۹۱) و «برخورد» (۱۹۹۴) را کارگردانی کرد و در مواردی نیز به بازیگری بازگشت؛ از جمله در کمدی معروف «پورکی‌ز» که در آن نقش کلانتر شهر را ایفا کرد.

سال‌های پایانی و میراث هنری

رایدل در سال‌های پایانی فعالیت خود بیشتر به تلویزیون روی آورد و فیلم‌های تلویزیونی قابل توجهی ساخت که از میان آن‌ها می‌توان به «جیمز دین» (۲۰۰۱) اشاره کرد؛ فیلمی که جیمز فرانکو را در نقش این بازیگر افسانه‌ای به نمایش گذاشت.

بسیاری از سینماگران و بازیگران نسل‌های بعدی، رایدل را کارگردانی توصیف می‌کنند که برای بازیگرانش فضایی امن و الهام‌بخش فراهم می‌کرد و به احساسات انسانی در آثارش عمق می‌بخشید.

با درگذشت مارک رایدل، یکی از آخرین بازماندگان نسل طلایی کارگردانان هالیوود که کار خود را از مکتب بازیگری استراسبرگ آغاز کردند، از دنیای سینما رفت.