حجت‌الاسلام والمسلمین ابراهیم ابراهیمی، رئیس مرکز هماهنگی پژوهش و آموزش عالی قرآنی و علوم انسانی کشور، در نشست کارگروه فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی کمیسیون توسعه پژوهش و آموزش عالی قرآنی، هوش مصنوعی را یکی از ظرفیت‌های جدی برای جهش در پژوهش‌ها و فعالیت‌های قرآنی معرفی کرد و گفت: استفاده از این فناوری در حوزه قرآن کریم نباید سلیقه‌ای یا پراکنده باشد، بلکه باید هدفمند، علمی و مبتنی بر نیازهای واقعی جامعه قرآنی کشور دنبال شود.

مأموریتی فرادستگاهی و ملی

ابراهیمی با اشاره به مأموریت ابلاغ‌شده از سوی شورای توسعه فرهنگ قرآنی، موضوع هوش مصنوعی در فعالیت‌های قرآنی را صرفاً یک پروژه پژوهشی یا فناورانه ندانست و آن را مأموریتی ملی و بین‌بخشی توصیف کرد. به گفته وی، تحقق این مأموریت نیازمند مشارکت فعال همه دستگاه‌ها، دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و نهادهای قرآنی کشور است.

در این نشست که با حضور محمدهادی زاهدی، رئیس انجمن هوش مصنوعی ایران، صمد نژادابراهیمی، مدیرکل پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، حمید باقری، معاون مرکز توسعه قرآنی، زهرا مواظبی، رئیس گروه هوش مصنوعی، و جمعی از اعضای کارگروه برگزار شد، ابعاد مختلف بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در گستره فعالیت‌های قرآنی مورد بررسی قرار گرفت.

از ابزار پشتیبان تا پیشران تحول

رئیس مرکز هماهنگی پژوهش و آموزش عالی قرآنی با بیان اینکه در سال‌های گذشته هوش مصنوعی عمدتاً به‌عنوان ابزاری پشتیبان برای آموزش و پژوهش تلقی می‌شد، افزود: امروز باید نگاه خود را ارتقا دهیم و هوش مصنوعی را به‌عنوان یکی از پیشران‌های تحول در حوزه مطالعات و فعالیت‌های قرآنی مورد توجه قرار دهیم.

وی تأکید کرد که کارگروه‌های پژوهشی، آموزشی، بین‌المللی و علوم انسانی قرآنی باید در تعامل با این فناوری، زمینه توسعه و بهره‌برداری صحیح از ظرفیت‌های آن را فراهم سازند تا نتایج این هم‌افزایی به بهبود کیفیت پژوهش و آموزش قرآنی کشور بینجامد.

فهم قرآن در انحصار مفسران و اندیشمندان

حجت‌الاسلام والمسلمین ابراهیمی با ترسیم مرز میان ابزارهای فناورانه و فرآیند فهم متون وحیانی تصریح کرد: ما قصد نداریم فهم قرآن کریم را به هوش مصنوعی واگذار کنیم؛ چراکه فهم قرآن امری مبتنی بر دانش، اجتهاد، تفسیر و درک عالمانه است و هوش مصنوعی نمی‌تواند جایگزین مفسران، قرآن‌پژوهان و اندیشمندان این حوزه شود.

وی هدف اصلی از بهره‌گیری از این فناوری را کمک به فهم بهتر قرآن، توسعه پژوهش‌های قرآنی، تسهیل دسترسی به منابع علمی و ارتقای کیفیت آموزش‌های قرآنی دانست و ابراز امیدواری کرد که با همکاری دستگاه‌های ذی‌ربط، گام‌های مؤثری در مسیر بهره‌برداری صحیح از ظرفیت‌های فناوری در این عرصه برداشته شود.