تنش‌های نظامی میان آمریکا و ایران در هفته‌های اخیر با اظهارنظرها و تحرکات گوناگونی همراه بوده است؛ اما تازه‌ترین گزارش‌ها تصویری متناقض از اراده واقعی واشنگتن ترسیم می‌کنند. از یک سو رسانه‌های اسرائیلی از خواسته صریح فرمانده سنتکام برای حمله دوباره به ایران می‌گویند و از سوی دیگر شواهد تصویری از کاهش چشمگیر حضور جنگنده‌های پیشرفته آمریکایی در پایگاه‌های اروپایی حکایت دارد.

ادعای کانال ۱۳ اسرائیل درباره سنتکام

شبکه ۱۳ تلویزیون اسرائیل در گزارشی مدعی شد ژنرال برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، در نشستی فوق‌العاده با ایال زامیر، رئیس ستاد کل ارتش اسرائیل و شماری از فرماندهان ارشد نظامی، اعلام کرده است که واشنگتن باید حملات علیه ایران را از سر بگیرد و برای اجرای این عملیات خواستار مشارکت تل‌آویو شده است.

بر پایه این گزارش، کوپر گفته است تنها حمله مستقیم به زیرساخت‌های ملی، تأسیسات صنعت نفت و گاز و نیروگاه‌های برق ایران می‌تواند «قواعد بازی را تغییر دهد» و فشار واقعی بر تهران وارد کند. به ادعای او، جمهوری اسلامی ایران در شرایط کنونی و بدون متحمل شدن هزینه‌های سنگین اقتصادی، حاضر به تغییر مواضع خود نخواهد بود.

تصاویر تازه از پایگاه فیرفورد چه می‌گویند؟

این اظهارنظرها در حالی مطرح می‌شود که بررسی تصاویر ماهواره‌ای و تصاویر تازه منتشر شده از پایگاه هوایی فیرفورد در بریتانیا روایت دیگری را نشان می‌دهد. بیش از یک ماه از استقرار جنگنده‌های رادارگریز اف-۲۲ رپتور آمریکا در این پایگاه می‌گذرد؛ اما اکنون تنها سه فروند از این جنگنده‌ها در محل باقی مانده و گمانه‌زنی‌ها حاکی از آن است که این سه فروند نیز به‌زودی به پایگاه لنگلی در آمریکا بازگردند.

این تغییر در چیدمان نیروهای آمریکایی در اروپا، تحلیلگران را با دو خوانش متفاوت روبه‌رو کرده است:

  • کنار گذاشتن گزینه حمله وسیع: برخی معتقدند خروج تدریجی اف-۲۲ها نشانه سرد شدن تصمیم واشنگتن برای جنگ تمام‌عیار با ایران است و فشارهای داخلی و بین‌المللی، محاسبات کاخ سفید را تغییر داده است.
  • عملیات فریب: گروهی دیگر این اقدام را یک مانور روانی می‌دانند؛ به این معنا که آمریکا با کاهش محسوس توان هوایی خود در منطقه، قصد دارد حساسیت ایران را پایین بیاورد و بستر را برای یک ضربه غافلگیرانه فراهم کند.

پیام متناقض واشنگتن

آنچه این وضعیت را پیچیده‌تر می‌کند، هم‌زمانی ادعاهای رسانه‌ای درباره تدارک حمله با نشانه‌های میدانی کاهش آمادگی نظامی است. در هفته‌های گذشته گزارش‌هایی از افزایش سوخت‌رسان‌های آمریکایی در پایگاه‌های هوایی اسرائیل و ترافیک هوایی سنگین جنگنده‌های آمریکایی در منطقه منتشر شده بود که فضای جنگ‌طلبی را تقویت می‌کرد.

با این حال، خروج نسبی جنگنده‌های اف-۲۲ از بریتانیا، که نقطه اتکای اصلی نیروی هوایی آمریکا در اروپا برای هر گونه عملیات بزرگ محسوب می‌شود، پرسش‌های جدی درباره صحت این روایت‌ها ایجاد کرده است. آیا واشنگتن واقعاً در حال عقب‌نشینی از لبه پرتگاه است یا آنکه این صحنه‌پردازی، بخشی از یک جنگ روانی گسترده برای مدیریت انتظارات تهران است؟

به هر روی، در شرایطی که هر دو طرف بر سکوت راهبردی خود تأکید دارند، تصاویر ماهواره‌ای و تحرکات لجستیکی، تنها نشانه‌های قابل اتکا برای سنجش نیت واقعی طرف‌ها به شمار می‌روند و پاسخ قطعی به این معما همچنان در هاله‌ای از ابهام باقی مانده است.