تنش میان تهران و واشنگتن بر سر تنگه هرمز وارد مرحله تازهای شده است. ایران با تصویب یک طرح راهبردی در مجلس، گامی دیگر برای رسمیبخشی به کنترل خود بر این آبراه راهبردی برداشته و آمریکا نیز در واکنش، وعده تشدید فشارهای اقتصادی داده است؛ در حالی که به نظر میرسد در تداوم جنگی که همراه با اسرائیل آغاز کرده، با دشواریهای جدی مواجه است.
تصویب کلیات طرح امنیت هرمز در کمیسیون شوراها
یک کمیته پارلمانی ایران اصول طرحی را تصویب کرده است که امنیت و توسعه در تنگه هرمز و خلیج فارس را پوشش میدهد. ولیالله بیاتی، سخنگوی کمیسیون امور داخلی و شوراهای مجلس، روز جمعه اعلام کرد این طرحها برای بررسی بیشتر به مراحل بعدی ارسال شدهاند.
بیاتی در این باره گفت: «طرح اقدام راهبردی برای تأمین امنیت و پیشرفت تنگه هرمز و خلیج فارس در کمیسیون شوراها بررسی شد و پس از شنیدن نظرات، کلیات آن به تصویب رسید.»
بر اساس این طرح، عبور شناورها و تجهیزات متعلق به آمریکا، اسرائیل و سایر کشورهایی که ایران آنها را دشمن معرفی میکند، از این آبراه جلوگیری میشود. به گفته سخنگوی کمیسیون شوراها، علت این تصمیم آن است که این کشورها از تنگه هرمز برای انجام اقدامات خصمانه علیه ایران استفاده کردهاند و «اقدامات ناعادلانه و تجاوزکارانهای» علیه مردم ایران مرتکب شدهاند.
تهدید واشنگتن به تحریمهای بیسابقه
در پاسخ به این تحرکات، واشنگتن بار دیگر تهدید به تنبیه اقتصادی کرد؛ حتی در شرایطی که نیروهای نظامی آن همچنان در شکستن چنگال ایران بر یکی از مهمترین راهروهای انرژی جهان ناتوان ماندهاند. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفت دولت ترامپ هفته آینده اقدامات جدیدی را علیه تهران اعلام خواهد کرد.
بسنت به نیوزمکس گفت: «برای اطلاعیههای بیشتر هفته آینده منتظر باشید، زیرا ما اقداماتی را به کار خواهیم بست که در تاریخ انزوای اقتصادی یک کشور بیسابقه است.» وی افزود: «این ترکیبی از انزوای اقتصادی خواهد بود که جهان تاکنون ندیده است، و ادامه محاصره در تنگه هرمز که مانع از ورود یا خروج هر چیزی از بنادر ایران میشود.»
مسیر جایگزین تهران برای نظام مالی
در همین حال، تهران در پی یافتن جایگزینهایی برای مؤسسات مالی تحت کنترل آمریکا است. عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی ایران، گفت ایران بهزودی به بانک توسعه جدید تحت حمایت بریکس خواهد پیوست، هرچند این وامدهنده هنوز عضویت ایران را تأیید نکرده است.
سپاه: واقعیت را در میدان ببینید
نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز اعلام کرد که نیروهایش همچنان تصمیمگیرنده نهایی درباره عبور کشتیها از این آبراه هستند. دریادار علی عظمایی روز جمعه گفت: «تنگه هرمز بسته است. کنترل ما بر تحرکات کامل و قاطع است.»
وی افزود: «هیچ حرکتی در این تنگه از نگاه رزمندگان نیروی دریایی سپاه پنهان نمیماند» و تأکید کرد که «واقعیت را باید در میدان دید، نه در بیانیهها و اظهارات مقامات آمریکایی».
افت شدید تردد کشتیها در آبراه
دادههای حملونقل دریایی نیز تأیید میکند که تردد در تنگه هرمز بهشدت محدود شده است. شرکت تحلیل دریایی «کپلر» ثبت کرده که روز پنجشنبه ۹ کشتی باری از هرمز عبور کردهاند که نسبت به ۵ کشتی در روز چهارشنبه افزایش داشته، اما همچنان پایینتر از میانگین روزانه ۱۲ کشتی در ماه اوت است.
پنج کشتی وارد خلیج فارس و چهار کشتی به سمت دریای عمان حرکت کردند که اکثر آنها از کانال کشتیرانی ایران استفاده کردند. این دادهها شامل کشتیهایی که تجهیزات ردیابی خود را خاموش کردهاند، نمیشود.
واکنش بازار نفت
بازارهای نفت نیز به تهدید واشنگتن مبنی بر حفظ محاصره دریایی بهصورت نامحدود واکنش نشان دادند. قیمت نفت برنت روز جمعه از ۸۸ دلار در هر بشکه عبور کرد و نفت وست تگزاس اینترمدیت نیز به بالای ۸۲ دلار رسید.
استقرار ناو تازه آمریکا و فشار بر خدمه
آمریکا ناو هواپیمابر یواساس جورج واشنگتن را به سمت خاورمیانه میفرستد تا جایگزین یواساس آبراهام لینکلن شود؛ ناوی که خدمه آن بیش از ۲۶۰ روز را در دریا سپری کردهاند. این استقرار، اقیانوس آرام را برای مدت نامعلومی بدون ناو هواپیمابر آمریکایی خواهد گذاشت و هزینه نظامی رو به افزایش کارزار آمریکا علیه ایران را آشکار میسازد.
خانوادهها و قانونگذاران نسبت به کمبودها، شرایط غیربهداشتی و وخامت سلامت روان در ناو لینکلن هشدار دادهاند. مایک لوین، نماینده کنگره از کالیفرنیا، به همراه سه قانونگذار دیگر خواستار توضیح پنتاگون شدند و گفتند «برنامههای در دست اقدام برای جایگزینی یواساس لینکلن کافی نیست».
فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) گزارشهایی مبنی بر مرگ ملوانان در این ناو را رد کرده و گفته است «ملوانان و تفنگداران دریایی گروه ضربت ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن پس از بیش از ۲۶۰ روز در دریا، همچنان مقاوم و مصمم هستند». پیت هگزت، وزیر دفاع آمریکا، گزارشها در مورد بدتر شدن شرایط را «کاملاً تحریفشده» خواند و در واکنش به انتقادها گفت: «وقتی پیت هگزت نامزد شد، همه میدانستند که او کاملاً نالایق است. اکنون ملوانان شجاع ما به طرز وحشتناکی بهای آن را میپردازند.»
نظرات (0)