در حالی که هر سال با نزدیک شدن به فصل پاییز گمانه‌زنی‌ها درباره میزان بارش‌ها و تأثیر پدیده‌های اقلیمی مانند ال‌نینو بر وضعیت آب کشور افزایش می‌یابد، مقام‌های مسئول این بار با احتیاط بیشتری درباره پیش‌بینی بارش‌های پاییزی سخن می‌گویند. رئیس مرکز تحقیقات آب وزارت نیرو با اشاره به روند تاریخی این پدیده، تأکید کرده است که نمی‌توان با اطمینان از پاییزی پربارش برای ایران خبر داد.

ال‌نینو چگونه بر بارش ایران اثر می‌گذارد؟

کاویان‌پور، رئیس مرکز تحقیقات آب وزارت نیرو، درباره سازوکار اثرگذاری ال‌نینو بر بارش‌های ایران توضیح داد: وقتی روند تاریخی ال‌نینو را بررسی می‌کنیم، یک الگوی مشخص به دست می‌آید؛ اگر افزایش دمای جهانی سبب شود دمای کشور ما از حد نرمال بالاتر برود، این پدیده معمولاً با کاهش بارش همراه است. اما اگر ال‌نینو در شرایطی رخ دهد که دمای کشور زیر نرمال باشد، معمولاً افزایش بارش را به دنبال داشته است.

به عبارت دیگر، اثر این پدیده اقلیمی بر ایران یک‌طرفه و قطعی نیست و به شرایط دمایی حاکم بر کشور بستگی دارد. همین نکته، پیچیدگی پیش‌بینی وضعیت بارش‌های پاییزی را نشان می‌دهد.

تجربه پاییز ۱۴۰۲؛ پیش‌بینی‌ای که محقق نشد

کاویان‌پور با یادآوری تجربه سال ۱۴۰۲ گفت: در آن سال دستگاه‌های مربوطه اعلام کردند که بارش سنگینی در فصل پاییز خواهیم داشت، اما در همان زمان دمای کشور نسبت به میانگین بلندمدت بالاتر بود و در عمل بارش چندانی رخ نداد و میزان بارش‌ها زیر نرمال باقی ماند.

او ادامه داد: پیش‌بینی‌های امسال نیز نشان می‌دهد که دمای هوا در ایران بین یک تا دو درجه بالاتر از نرمال خواهد بود؛ بنابراین از نگاه کارشناسی این سؤال جدی مطرح است که آیا تحولات پاییز امسال به بارش‌های سنگین منجر خواهد شد یا خیر.

آمادگی هم‌زمان برای سیل و خشکسالی

رئیس مرکز تحقیقات آب وزارت نیرو با اشاره به توصیه‌های این مرکز به وزارت نیرو اظهار کرد: باید برای دو سناریوی احتمالی آمادگی داشته باشیم؛ نخست احتمال وقوع سیلاب‌های سنگین و دوم احتمال تداوم خشکسالی. بنابراین طراحی سناریوی مدیریت بحران برای مواجهه با هر دو شرایط ضروری است.

به گفته او، مطالعات لازم باید در ماه‌های آینده و به‌ویژه تا پایان شهریور تکمیل شود تا بتوان برای ورود به پاییز هشدارهای لازم را صادر کرد؛ هشدارهایی که می‌تواند شامل آمادگی برای سیلاب‌ها یا آمادگی برای شرایط خشکسالی باشد.

جمع‌بندی

به این ترتیب، برخلاف برخی اظهارنظرهای خوش‌بینانه درباره پاییزی پربارش، مسئولان وزارت نیرو رویکرد محتاطانه‌ای را در پیش گرفته‌اند و بر لزوم آمادگی کامل برای هر دو وضعیت اقلیمی تأکید می‌کنند. تکمیل مطالعات تا پایان تابستان و صدور هشدارهای به‌موقع، کلید مدیریت منابع آب در پاییز پیش رو خواهد بود.